XVII AMC 409/09Uznanie za niedozwolone postanowienia wzorca umowy biura turystycznego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa (...) w P. przeciwko J. K. o uznanie za niedozwolone postanowienia wzorca umowy stosowanego przez pozwaną w obrocie z konsumentami. Powód domagał się wyeliminowania z obrotu postanowienia pkt VI.2 wzorca „Warunki uczestnictwa w imprezach organizowanych przez Biuro Usługowo - Handlowe (...)”, które stanowiło, że „Przedmiotem reklamacji Klientów nie mogą być zdarzenia i okoliczności, za które organizator nie ponosi odpowiedzialności i przy zachowaniu należytej staranności nie mógł ich przewidzieć (postoje na granicach, czynności celne, warunki atmosferyczne w czasie trwania imprezy).” Pozwana J. K. wniosła o odrzucenie pozwu, argumentując, że podobne postanowienie zostało już uznane za niedozwolone prawomocnym wyrokiem i wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych prowadzonego przez Prezesa UOKiK, co na mocy art. 479^43 kpc powinno skutkować brakiem możliwości ponownego rozpoznania sprawy (rozszerzona prawomocność materialna). Sąd Okręgowy, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 80/08), uznał, że rozszerzona prawomocność wyroku nie wyłącza możliwości wytoczenia powództwa przeciwko innemu przedsiębiorcy stosującemu takie same lub podobne postanowienia wzorca. W związku z tym, sąd przystąpił do merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd ocenił zakwestionowane postanowienie pod kątem przesłanek z art. 385^1 § 1 kc. Stwierdził, że postanowienie nie było uzgadniane indywidualnie z konsumentami. Uznał, że wyłączanie możliwości reklamowania zdarzeń, za które organizator nie ponosi odpowiedzialności i których nie mógł przewidzieć, narusza dobre obyczaje i rażąco narusza interesy konsumenta. Sąd podkreślił, że konsument ma prawo do zgłaszania reklamacji i żądania naprawienia szkody, a organizator ma obowiązek przyjąć reklamację, rozpoznać ją merytorycznie i wyczerpująco uzasadnić ewentualną odmowę. Zakwestionowane postanowienie było niejasne, mogło wprowadzać konsumenta w błąd co do jego uprawnień i przyznawało organizatorowi prawo do wiążącej interpretacji umowy. W konsekwencji, sąd uznał postanowienie za niedozwolone i zakazał jego wykorzystywania w obrocie z konsumentami. Zasądzono koszty zastępstwa procesowego od pozwanej na rzecz powoda oraz nakazano pobranie opłaty od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa. Zarządzono również publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt pozwanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o klauzulach niedozwolonych (art. 385^1 kc) w kontekście ochrony konsumentów w umowach turystycznych oraz kwestia rozszerzonej prawomocności wyroków w sprawach o uznanie postanowień wzorców umów za niedozwolone.
Dotyczy konkretnego typu postanowienia wzorca umowy stosowanego przez biura turystyczne. Interpretacja rozszerzonej prawomocności ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie wzorca umowy wyłączające możliwość reklamowania zdarzeń, za które organizator nie ponosi odpowiedzialności i których nie mógł przewidzieć, może być uznane za niedozwolone w rozumieniu art. 385^1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienie może być uznane za niedozwolone, jeśli narusza dobre obyczaje i rażąco narusza interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zakwestionowane postanowienie narusza dobre obyczaje, ponieważ ogranicza prawo konsumenta do reklamacji i naprawienia szkody, a także jest niejasne i może wprowadzać w błąd. Organizator ma obowiązek rozpatrzyć reklamację i uzasadnić odmowę, a nie wyłączać możliwość jej złożenia.
Czy prawomocny wyrok uznający klauzulę za niedozwoloną i wpisany do rejestru klauzul niedozwolonych wyłącza możliwość wytoczenia powództwa przeciwko innemu przedsiębiorcy stosującemu podobne postanowienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozszerzona prawomocność materialna wyroku nie wyłącza możliwości wytoczenia powództwa przez innego powoda przeciwko innemu przedsiębiorcy stosującemu takie same lub podobne postanowienia wzorca.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 80/08), zgodnie z którą wyrok z klauzulą niedozwoloną ma skutek wobec osób trzecich, ale nie uniemożliwia wytoczenia nowego powództwa przeciwko innemu przedsiębiorcy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | inne | powód |
| J. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Uznanie postanowienia umownego za niedozwolone wymaga, aby nie zostało uzgodnione indywidualnie, kształtowało prawa i obowiązki sprzecznie z dobrymi obyczajami, rażąco naruszało interesy konsumenta i nie dotyczyło głównych świadczeń stron.
u.u.t. art. 11a § ust. 1
Ustawa o usługach turystycznych
Odpowiedzialność organizatora turystyki za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, z wyłączeniem przypadków spowodowanych działaniem klienta, osób trzecich lub siłą wyższą.
Pomocnicze
k.p.c. art. 479³ § 43
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru.
k.p.c. art. 479³ § 44
Kodeks postępowania cywilnego
Zarządzenie publikacji prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
k.p.c. art. 479³ § 45
Kodeks postępowania cywilnego
Prowadzenie przez Prezesa UOKiK rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Uznanie za przyznane okoliczności niesporne.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
u.u.t. art. 14 § ust. 2 pkt 8
Ustawa o usługach turystycznych
Obowiązek określenia w umowie sposobu zgłaszania reklamacji.
u.u.t. art. 20 § ust. 3
Ustawa o usługach turystycznych
Obowiązki przewodnika turystycznego, w tym przyjmowanie reklamacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakwestionowane postanowienie narusza dobre obyczaje i rażąco narusza interesy konsumenta. • Konsument ma prawo do reklamacji, a organizator ma obowiązek ją rozpatrzyć i uzasadnić odmowę. • Rozszerzona prawomocność wyroku nie wyłącza możliwości wytoczenia powództwa przeciwko innemu przedsiębiorcy.
Odrzucone argumenty
Sprawa została już rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych, co powinno skutkować odrzuceniem pozwu.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem reklamacji Klientów nie mogą być zdarzenia i okoliczności, za które organizator nie ponosi odpowiedzialności i przy zachowaniu należytej staranności nie mógł ich przewidzieć • rozszerzona prawomocność wyroku uwzględniającego powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone wprowadzona w art. 479 43 kpc nie wyłącza możliwości wytoczenia powództwa przez tego samego lub innego powoda przeciwko innemu przedsiębiorcy • nie można zatem uznać za dobry obyczaj takiego postępowania, którego celem jest zdezorientowanie konsumenta, wykorzystanie jego niewiedzy.
Skład orzekający
Wanda Czajkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o klauzulach niedozwolonych (art. 385^1 kc) w kontekście ochrony konsumentów w umowach turystycznych oraz kwestia rozszerzonej prawomocności wyroków w sprawach o uznanie postanowień wzorców umów za niedozwolone."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu postanowienia wzorca umowy stosowanego przez biura turystyczne. Interpretacja rozszerzonej prawomocności ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul niedozwolonych w umowach z konsumentami, a także wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą rozszerzonej prawomocności wyroków.
“Czy biuro podróży może odmówić rozpatrzenia Twojej reklamacji? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
koszty zastępstwa procesowego: 360 PLN
Sektor
turystyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.