XVII AMC 2782/11Niedozwolona klauzula opłaty windykacyjne skok
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuStowarzyszenie (...) wniosło pozew przeciwko Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej im. (...) we W. (SKOK) o uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowień wzorca umowy dotyczących opłat za czynności windykacyjne, uzależnionych od wysokości kwoty wymagalnej. Powód wskazał, że klauzula jest rażąco sprzeczna z dobrymi obyczajami i narusza interesy konsumentów, przerzucając na nich ryzyko działalności gospodarczej SKOK. Pozwana SKOK wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że powód nie wykazał swojej legitymacji, a SKOK świadczy usługi tylko członkom. Podniosła również, że ustawa o kredycie konsumenckim przewiduje informację o kosztach upomnień, a zastrzeżona opłata stanowi rekompensatę kosztów SKOK. Sąd Okręgowy ustalił, że pozwana posługuje się wzorcem umownym zawierającym zakwestionowaną klauzulę, która określa opłaty za czynności windykacyjne w zależności od przedziałów kwot wymagalnych. Sąd uznał powództwo za zasadne. Potwierdził legitymację powoda do wytoczenia powództwa na podstawie art. 479^38 § 1 k.p.c. Oceniając klauzulę pod kątem abuzywności (art. 385^1 § 1 k.c.), stwierdził, że nie była ona uzgadniana indywidualnie, nie dotyczy głównych świadczeń stron, a jej treść jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów. Sąd wskazał, że pojęcie „czynności windykacyjnych” nie jest zdefiniowane, opłaty są ryczałtowe i nie zależą od nakładu pracy, a zróżnicowanie ich wysokości od kwoty wymagalnej jest nieuzasadnione. Podkreślono, że konsument jest stroną słabszą w relacjach z instytucjami finansowymi i musi być należycie informowany o kosztach. W konsekwencji, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał klauzulę za niedozwoloną i zakazał jej stosowania. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., zasądzając od pozwanej na rzecz powoda tylko część kosztów zastępstwa procesowego (60 zł w każdej z sześciu spraw), uznając za niecelowe dzielenie jednej klauzuli na wiele pozwów. Sąd podkreślił, że takie działanie powoda było sprzeczne z zasadami uczciwego postępowania i interesem wymiaru sprawiedliwości, a także mogło generować nieuzasadnione koszty dla konsumentów i pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'czynności windykacyjne' w kontekście klauzul abuzywnych, zasady oceny klauzul dotyczących opłat w umowach z konsumentami, stosowanie art. 102 k.p.c. w przypadku nadużywania praw procesowych.
Dotyczy specyfiki działalności SKOK i konkretnego wzorca umowy. Ocena kosztów postępowania jest zależna od okoliczności konkretnej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie wzorca umowy dotyczące opłat za czynności windykacyjne, uzależnione od wysokości kwoty wymagalnej, jest niedozwolonym postanowieniem umownym w rozumieniu art. 385^1 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to jest niedozwolone.
Uzasadnienie
Postanowienie nie było indywidualnie uzgodnione, nie dotyczyło głównych świadczeń, a jego treść była niejasna, nie uzależniała opłat od faktycznego nakładu pracy i zróżnicowanie ich wysokości od kwoty wymagalnej było nieuzasadnione, co czyniło je sprzecznym z dobrymi obyczajami i rażąco naruszającym interesy konsumentów.
Czy stowarzyszenie konsumenckie ma legitymację do wytoczenia powództwa o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stowarzyszenie ma legitymację.
Uzasadnienie
Legitymacja stowarzyszenia wynika z jego celów statutowych dotyczących ochrony interesów konsumentów i znajduje oparcie w art. 479^38 § 1 k.p.c.
Czy sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. w przypadku niecelowego mnożenia pozwów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może zastosować art. 102 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że niecelowe dzielenie jednej klauzuli na sześć pozwów, w sytuacji gdy powód korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych, stanowiło nadużycie prawa procesowego i było sprzeczne z zasadami uczciwego postępowania oraz ekonomią procesową, uzasadniając zastosowanie art. 102 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stowarzyszenie (...) | instytucja | powód |
| Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. (...) we W. | instytucja | pozwana |
| Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa w S. | instytucja | interwenient uboczny |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Za niedozwolone uznaje się postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.p.c. art. 479³⁸ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa legitymację stowarzyszeń do wytaczania powództw o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala sądowi na zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów albo nieobciążanie jej w ogóle kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
u.k.k. art. 4 § ust. 2 pkt 13
Ustawa o kredycie konsumenckim
Przewiduje, że elementem umowy o kredyt konsumencki powinna być informacja o kosztach upomnień lub wezwań do zapłaty.
u.k.k. art. 4 § ust. 3
Ustawa o kredycie konsumenckim
Stanowi, że w razie braku możliwości podania kosztów, należy określić ich szacunkową wysokość oraz okoliczności, od których zależy ich ostateczna wysokość.
k.p.c. art. 479⁴⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
u.k.s.c. art. 96 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwalnia niektóre podmioty, w tym stowarzyszenia, od kosztów sądowych.
u.k.s.c. art. 26 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy opłat sądowych w sprawach, w których strona jest zwolniona od kosztów sądowych.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 4 w zw. z art. 96 ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Reguluje obciążenie strony kosztami sądowymi w sprawach, w których strona była zwolniona od ich ponoszenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niejasność definicji 'czynności windykacyjnych' we wzorcu umowy. • Brak uzależnienia wysokości opłat od faktycznego nakładu pracy. • Nieuzasadnione zróżnicowanie opłat w zależności od wysokości kwoty wymagalnej. • Przerzucanie ryzyka działalności gospodarczej na konsumenta. • Naruszenie dobrych obyczajów i rażące naruszenie interesów konsumenta.
Odrzucone argumenty
Argumentacja SKOK o świadczeniu usług wyłącznie członkom. • Argumentacja SKOK o wpływie członków na funkcjonowanie spółdzielni. • Argumentacja SKOK, że opłata stanowi rekompensatę kosztów.
Godne uwagi sformułowania
„dobre obyczaje” to reguły postępowania niesprzeczne z etyką, moralnością i aprobowanymi społecznie obyczajami. • Pojęcie „interesów konsumenta” należy rozumieć szeroko, nie tylko jako interes ekonomiczny. • klauzula generalna wyrażona w art. 385 ¹ § 1 k.c. uzupełniona została listą niedozwolonych postanowień umownych zamieszczoną w art. 385 ³ k.c. • nie ulega wątpliwości, że ich pobieranie znajduje, co do zasady umocowanie w obowiązujących przepisach. • nie można być świadomym, jakie czynności pozwanej powodują powstanie obowiązku uiszczenia opłaty. • nie ma uzasadnienia dla zróżnicowania wysokości opłat za czynności windykacyjne ze względu na samą wysokość kwoty wymagalnej od konsumenta. • instytucje, którym konsumenci powierzają swoje oszczędności obowiązują szczególne standardy uczciwego i rzetelnego postępowania z konsumentami. • konsument w relacjach z instytucją świadczącą dla niego usługi finansowe jest stroną wyraźnie słabszą. • niecelowe, zbędne i pozbawione logicznego uzasadnienia poza ekonomiczną korzyścią powoda, dzielenie jednej klauzuli na kilka powództw.
Skład orzekający
Małgorzata Perdion-Kalicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'czynności windykacyjne' w kontekście klauzul abuzywnych, zasady oceny klauzul dotyczących opłat w umowach z konsumentami, stosowanie art. 102 k.p.c. w przypadku nadużywania praw procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki działalności SKOK i konkretnego wzorca umowy. Ocena kosztów postępowania jest zależna od okoliczności konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat windykacyjnych w instytucjach finansowych i pokazuje, jak sądy oceniają takie klauzule pod kątem ochrony konsumentów. Dodatkowo, rozstrzygnięcie o kosztach postępowania ze względu na niecelowe mnożenie pozwów jest interesujące z perspektywy procesowej.
“SKOK musi zapłacić za niejasne opłaty windykacyjne! Sąd chroni konsumentów przed ukrytymi kosztami.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.