XVII AMC 1529/09Niedozwolona klauzula dorazne doręczenie kredyt hipoteczny
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Towarzystwo (...) w P., wystąpiło z pozwem o uznanie za niedozwolone postanowienia § 22 zdanie drugie wzorca umowy o kredyt hipoteczny waloryzowany kursem CHF, stosowanego przez pozwanego (...) Bank S.A. w W. Postanowienie to stanowiło: „Skutki doręczenia wywołuje także doręczenie zastępcze, określone w art. 138 i 139 kodeksu postępowania cywilnego .” Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc m.in. zarzut wadliwości żądania pozwu, które jego zdaniem powinno obejmować nie tylko uznanie klauzuli za niedozwoloną, ale i zakazanie jej stosowania. Sąd Okręgowy odrzucił ten zarzut, wskazując, że przepisy dotyczące spraw o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone (art. 479(36) i nast. k.p.c.) nie wymagają takiego sformułowania żądania, a art. 479(42) k.p.c. odnosi się jedynie do treści wyroku. Sąd uznał, że zakwestionowane postanowienie nie zostało uzgodnione indywidualnie z konsumentem i nie dotyczy głównych świadczeń stron. Analizując przesłanki z art. 385¹ § 1 k.c., sąd stwierdził, że postanowienie to kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco narusza jego interesy. Sąd podkreślił, że instytucje doręczenia zastępczego i awiza, choć uregulowane w KPC, nie powinny być przenoszone na grunt stosunków cywilnoprawnych z konsumentami w sposób, który pozwala bankowi na uznanie korespondencji za doręczoną, nawet jeśli konsument faktycznie jej nie otrzymał z przyczyn od niego niezależnych. Może to prowadzić do sytuacji, w której konsument dowie się o wypowiedzeniu umowy i konieczności natychmiastowej spłaty zobowiązań dopiero z zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Sąd uznał, że takie rozwiązanie służy wyłącznie interesom banku, a nie konsumenta, i jest sprzeczne z zasadami rzetelności i uczciwości. Argumentacja banku o jego szczególnej roli jako instytucji zaufania publicznego nie usprawiedliwia stosowania klauzul abuzywnych. W konsekwencji, sąd uwzględnił powództwo, uznając § 22 zdanie drugie umowy za niedozwolone postanowienie umowne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o klauzulach niedozwolonych w umowach kredytowych, zwłaszcza w kontekście doręczeń i ochrony konsumentów.
Dotyczy konkretnego postanowienia wzorca umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem CHF, ale zasady są szeroko stosowalne do innych umów z konsumentami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie wzorca umowy kredytu hipotecznego, przewidujące stosowanie doręczenia zastępczego zgodnie z art. 138 i 139 KPC, stanowi niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu art. 385¹ § 1 KC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to stanowi niedozwoloną klauzulę umowną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula ta, narzucając konsumentowi ryzyko niezapoznania się z ważnymi oświadczeniami banku (jak wypowiedzenie umowy) bez jego winy, jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy, mimo że bank pełni funkcję instytucji zaufania publicznego. Nie można przenosić instytucji doręczenia zastępczego z KPC na grunt stosunków cywilnoprawnych z konsumentami w sposób, który pozwala bankowi na uznanie korespondencji za doręczoną, nawet jeśli konsument faktycznie jej nie otrzymał z przyczyn od niego niezależnych.
Czy żądanie pozwu w sprawie o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone musi obejmować również zakazanie jego stosowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie pozwu może ograniczać się do uznania postanowienia za niedozwolone.
Uzasadnienie
Przepisy dotyczące spraw o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone (art. 479(36) i nast. k.p.c.) nie wymagają, aby pozew zawierał żądanie zakazania stosowania kwestionowanego postanowienia. Art. 479(42) k.p.c. odnosi się jedynie do treści wyroku uwzględniającego powództwo.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Towarzystwo (...) | instytucja | powód |
| (...) Bank S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych) w umowach z konsumentami.
k.p.c. art. 479³⁶
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna wytoczenia powództwa o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
k.p.c. art. 479⁴² § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Treść wyroku uwzględniającego powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
Pomocnicze
k.p.c. art. 138
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący doręczenie zastępcze, którego stosowanie w umowach z konsumentami zostało uznane za niedozwolone.
k.p.c. art. 139
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący doręczenie przez awizo i inne formy doręczenia zastępczego, którego stosowanie w umowach z konsumentami zostało uznane za niedozwolone.
k.c. art. 61
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący skuteczności oświadczeń woli, który strony mogą modyfikować, ale nie w sposób naruszający dobre obyczaje i interesy konsumentów.
k.p.c. art. 191
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość dochodzenia jednym pozwem kilku roszczeń.
k.p.c. art. 219
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość połączenia spraw do wspólnego rozpoznania.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 479⁴⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Publikacja prawomocnego wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie § 22 zdanie drugie wzorca umowy kredytu hipotecznego stanowi niedozwoloną klauzulę umowną, ponieważ kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco narusza jego interesy. • Żądanie pozwu w sprawie o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone nie musi obejmować zakazu jego stosowania.
Odrzucone argumenty
Żądanie pozwu jest wadliwie sformułowane, ponieważ nie obejmuje zakazu stosowania kwestionowanego postanowienia. • Kwestionowane postanowienie nie jest niedozwoloną klauzulą umowną, ponieważ służy bezpieczeństwu banku i konsumenta, a banki pełnią szczególną rolę. • Przepis art. 61 k.c. jest dyspozytywny i pozwala stronom na odmienne uregulowanie zasad doręczeń.
Godne uwagi sformułowania
Skutki doręczenia wywołuje także doręczenie zastępcze, określone w art. 138 i 139 kodeksu postępowania cywilnego. • nie jest jasne, czy przedmiotowa klauzula obejmuje swoim zakresem jedynie instytucję przewidzianą w art. 138 § 1 i 2 k.p.c., czy także pozostałe z wyżej wymienionych. • przenoszenie powyższych konstrukcji postępowania cywilnego na grunt stosunków cywilnoprawnych z konsumentami nie znajduje podstaw prawnych. • Trudno bowiem wyobrazić sobie sytuację, w której rygory doręczenia zastępczego, doręczenia przez awizo przesyłek Banku mogłyby działać na korzyść klienta. • Bank chciał mieć w ten sposób zapewnioną możliwość uznania każdej korespondencji kierowanej do klienta za doręczoną także w sytuacjach, gdy ten faktycznie jej nie odebrał i to niezależnie od tego, czy w danych okolicznościach miał on taką realną możliwość. • Możliwe jest, że kredytobiorca dopiero z zawiadomienia o wszczęciu przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego dowie się o tym, że Bank wypowiedział umowę kredytu. • kwestionowane postanowienie nie rozróżnia sytuacji, kiedy nieodebranie przesyłki przez klienta było wynikiem jego zawinionego działania lub zaniechania od tych, gdzie zadecydowały o tym okoliczności niezależne od kredytobiorcy. • Jakkolwiek więc przepis art. 61 k.c. […]
Skład orzekający
Wanda Czajkowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o klauzulach niedozwolonych w umowach kredytowych, zwłaszcza w kontekście doręczeń i ochrony konsumentów."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego postanowienia wzorca umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem CHF, ale zasady są szeroko stosowalne do innych umów z konsumentami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (kredyt hipoteczny) i kluczowej kwestii ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami bankowymi, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Bank nie może udawać, że wysłał list, jeśli konsument go nie dostał – sąd chroni przed "doręczeniem zastępczym" w kredytach!”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.