XVII AmC 12120/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód – Stowarzyszenie (...) z siedzibą w P. – domagał się uznania za niedozwolone i zakazania wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umowy pozwanego – (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. – o treści: "W przypadku odstąpienia przez Kupującego od Umowy, Sprzedający zwróci Kupującemu wpłaconą zaliczkę w nominalnej wysokości, czyli bez oprocentowania, pomniejszoną o koszty logistyczne (490 zł auto osobowe/690 zł. ciężarowe), w terminie 14 dni od sprzedaży samochodu będącego przedmiotem niniejszego zamówienia innemu Klientowi.". Powód argumentował, że klauzula ta jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, wypełniając hipotezę art. 385[1] § 1 kc. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, zaprzeczając niedozwolonemu charakterowi postanowienia i zarzucając powodowi nadużycie prawa podmiotowego. Sąd Okręgowy, analizując przesłanki z art. 385[1] § 1 kc, uznał, że kwestionowane postanowienie nie dotyczy głównych świadczeń stron, nie było indywidualnie uzgodnione, a jego stosowanie jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów. Sąd podkreślił, że zwrot zaliczki dopiero po sprzedaży pojazdu innemu klientowi oraz pomniejszenie jej o niejasno określone koszty logistyczne, a także dowolność w ustalaniu terminu zwrotu, stanowią niedopuszczalną praktykę. W konsekwencji, Sąd uznał postanowienie za niedozwolone i zakazał jego wykorzystywania, nakazał publikację wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz zasądził koszty postępowania od pozwanego na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 385[1] kc w kontekście zwrotu zaliczek w umowach sprzedaży samochodów, zwłaszcza w odniesieniu do opóźnionego zwrotu i potrąceń kosztów.
Dotyczy konkretnego typu klauzuli w umowach sprzedaży samochodów; kontrola abstrakcyjna wzorców umownych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie wzorca umowy dotyczące zwrotu zaliczki, pomniejszonej o koszty logistyczne i uzależnionej od sprzedaży samochodu innemu klientowi, stanowi niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu art. 385[1] § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to stanowi niedozwoloną klauzulę umowną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, ponieważ zwrot zaliczki jest opóźniony do momentu sprzedaży samochodu innemu klientowi, a kwota zwrotu jest pomniejszona o niejasno określone koszty logistyczne, co narzuca konsumentowi ryzyko związane z działalnością gospodarczą sprzedawcy.
Czy powództwo o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone stanowi nadużycie prawa podmiotowego, jeśli motywacją powoda jest uzyskanie zwrotu kosztów procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, motywacja powoda jest prawnie irrelewantna w postępowaniu o kontrolę abstrakcyjną wzorców umownych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że postępowanie o uznanie klauzul za niedozwolone ma na celu ochronę interesu ogółu konsumentów, a nie indywidualną ochronę interesów powoda. Dlatego motywacja powoda, nawet jeśli jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Czy powód jest zobowiązany do wezwania pozwanego do dobrowolnego spełnienia żądania przed wytoczeniem powództwa w sprawie o uznanie klauzuli za niedozwoloną?
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy prawa nie nakładają takiego obowiązku w tym rodzaju postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy kodeksu postępowania cywilnego, w tym uchylone przepisy dotyczące spraw gospodarczych, nie nakładały na powoda obowiązku przesądowego wezwania pozwanego do dobrowolnego spełnienia żądania w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stowarzyszenie (...) | instytucja | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385[1] § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone są postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, nieuzgodnione z nim indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy – z wyłączeniem postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.p.c. art. 479[42] § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd, uwzględniając powództwo, może zakazać stosowania zaleceń lub praktyk, o których mowa w art. 24 ust. 2, oraz nakazać publikację sentencji orzeczenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt pozwanego.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest dozwolone i nie może być uważane za wykonywanie prawa i nie rodzi skutków prawnych.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane.
k.p.c. art. 479[12] § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis wyłączony w postępowaniu o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone przez art. 479[37] kpc. Dotyczył obowiązku dołączenia do pozwu odpisu wezwania do dobrowolnego spełnienia żądania wraz z dowodem doręczenia lub wysłania go pozwanemu oraz odpisów pism świadczących o próbie wyjaśnienia spornych kwestii w drodze rokowań w sprawach gospodarczych.
k.p.c. art. 479[37]
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączał stosowanie art. 479[12] § 2 kpc w postępowaniu o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
k.p.c. art. 479[44]
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy publikacji prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt strony pozwanej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazanie pobrania od strony pozwanej opłaty od pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie wzorca umowy jest sprzeczne z dobrymi obyczajami. • Postanowienie wzorca umowy rażąco narusza interesy konsumentów. • Zwrot zaliczki dopiero po sprzedaży samochodu innemu klientowi jest niedopuszczalny. • Pomniejszenie zaliczki o koszty logistyczne jest niejasne i narusza interesy konsumenta. • Przedsiębiorca nie powinien przenosić ryzyka swojej działalności na konsumenta.
Odrzucone argumenty
Postanowienie nie ma charakteru niedozwolonego. • Powództwo stanowi nadużycie prawa podmiotowego. • Powód nie kontaktował się z pozwanym przed wytoczeniem powództwa.
Godne uwagi sformułowania
Oczekiwanym jest, by pozwany przedsiębiorca nie przenosił na konsumenta ryzyka związanego z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą • Konsument poprzez wprowadzenie kwestionowanej klauzuli w skrajnym przypadku może czekać na zwrot zaliczki nawet kilka miesięcy • niejasne jest określenie „koszty logistyczne” – pozwany nie wyjaśnia, co wlicza do owych kosztów, i dlaczego są w takiej a nie innej wysokości.
Skład orzekający
Jacek Łabuda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385[1] kc w kontekście zwrotu zaliczek w umowach sprzedaży samochodów, zwłaszcza w odniesieniu do opóźnionego zwrotu i potrąceń kosztów."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu klauzuli w umowach sprzedaży samochodów; kontrola abstrakcyjna wzorców umownych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach konsumenckich, a konkretnie zwrotu zaliczek przy zakupie samochodów, co jest tematem interesującym dla wielu konsumentów i prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Czy sprzedawca może zatrzymać Twoją zaliczkę na samochód na czas nieokreślony? Sąd mówi: NIE!”
Sektor
motoryzacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.