XIV C 547/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu, w składzie orzekającym sędziego Marcina Garcii Fernandeza, rozpoznał sprawę z powództwa U. H. i P. H. przeciwko syndykowi masy upadłości (...) Banku S.A. w upadłości, domagających się ustalenia nieważności umowy kredytu hipotecznego nr (...) indeksowanego do CHF z dnia 4 września 2008 r. Powodowie wskazali, że umowa zawiera niedozwolone postanowienia dotyczące indeksacji, które ich nie wiążą, a ich wyeliminowanie prowadzi do nieważności całej umowy. W odpowiedzi pozwany syndyk wniósł o odrzucenie pozwu lub oddalenie powództwa. Sąd, po analizie materiału dowodowego, w tym dokumentów i zeznań powodów, ustalił stan faktyczny sprawy. Kluczowe znaczenie miały postanowienia umowy dotyczące indeksacji kredytu do franka szwajcarskiego, które według sądu nie zostały indywidualnie uzgodnione z powodami, nie były sformułowane w sposób jasny i zrozumiały, a także rażąco naruszały interesy konsumentów, przerzucając na nich całe ryzyko kursowe. Sąd powołał się na przepisy Kodeksu cywilnego (art. 385¹ § 1) oraz orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, podkreślając, że klauzule dotyczące mechanizmu przeliczeniowego w kredytach indeksowanych do waluty obcej stanowią główne świadczenie stron i muszą być przejrzyste. W ocenie sądu, bank nie wykazał, że spełnił obowiązek informacyjny wobec powodów w zakresie ryzyka kursowego, a wręcz pośrednik wprowadził ich w błąd. W związku z tym, że klauzule przeliczeniowe zostały uznane za niedozwolone, a ich wyeliminowanie czyniło umowę nieważną (nie było możliwości jej dalszego wykonywania bez tych klauzul), sąd orzekł o nieważności umowy kredytu. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu nastąpiło na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej za koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych, obowiązki informacyjne banków, interpretacja art. 385¹ k.c. w kontekście orzecznictwa TSUE.
Dotyczy umów kredytów indeksowanych do CHF zawartych przed wejściem w życie przepisów wprowadzających bardziej restrykcyjne regulacje dla tego typu produktów. Ocena abuzywności jest zawsze indywidualna, choć orzeczenie wyznacza ogólne kierunki interpretacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, zawierająca klauzule przeliczeniowe, jest nieważna z powodu abuzywności tych klauzul?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF jest nieważna z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał klauzule przeliczeniowe za niedozwolone, ponieważ nie były indywidualnie uzgodnione, nie były sformułowane jasno i zrozumiałe, a także rażąco naruszały interesy konsumentów, przerzucając na nich całe ryzyko kursowe. Usunięcie tych klauzul prowadzi do nieważności całej umowy.
Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, dotyczące mechanizmu przeliczeniowego, mogą być uznane za główne świadczenie stron w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. i czy muszą być sformułowane jednoznacznie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia dotyczące mechanizmu przeliczeniowego w umowie kredytu indeksowanego do waluty obcej stanowią główne świadczenie stron i muszą być sformułowane jednoznacznie, aby nie być uznane za niedozwolone.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na orzecznictwie TSUE, stwierdził, że klauzule przeliczeniowe określają istotę zobowiązań stron w kredycie indeksowanym i uzasadniają jego charakter. Brak jasności i przejrzystości w ich sformułowaniu, w tym brak pełnego poinformowania o ryzyku kursowym, prowadzi do ich abuzywności.
Czy konsument ma interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy kredytu, nawet jeśli mógłby dochodzić zwrotu świadczeń w drodze powództwa o świadczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, konsument ma interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy, gdyż wyrok ustalający zapewnia pełniejszą ochronę prawną, w tym możliwość wykreślenia hipoteki, w przeciwieństwie do wyroku zasądzającego.
Uzasadnienie
Wyrok ustalający nieważność umowy definitywnie rozstrzyga spór o jej ważność i pozwala na usunięcie skutków prawnych, takich jak hipoteka, co nie jest możliwe w przypadku samego wyroku zasądzającego świadczenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. H. | osoba_fizyczna | powód |
| P. H. | osoba_fizyczna | powód |
| syndyk masy upadłości (...) Banku Spółki Akcyjnej w upadłości z siedzibą w W. | inne | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone są postanowienia umowne, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, o ile nie dotyczą głównych świadczeń stron i nie są sformułowane jednoznacznie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
k.c. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności może orzec o bezskuteczności czynności prawnej. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule przeliczeniowe w umowie kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF są niedozwolone (abuzywne). • Niedozwolone klauzule nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentami. • Klauzule przeliczeniowe nie zostały sformułowane w sposób jasny i zrozumiały. • Klauzule przeliczeniowe rażąco naruszają interesy konsumentów, przerzucając na nich całe ryzyko kursowe. • Usunięcie klauzul abuzywnych prowadzi do nieważności całej umowy kredytu. • Konsumenci mają interes prawny w ustaleniu nieważności umowy.
Odrzucone argumenty
Wniosek pozwanego o odrzucenie pozwu z powodu braku interesu prawnego (oddalony).
Godne uwagi sformułowania
klauzule przeliczeniowe (...) nie zostały z nimi indywidualnie uzgodnione • wymóg przejrzystości warunków umownych nie można zawężać do ich zrozumiałości pod względem formalnym i gramatycznym • konsument jest stroną słabszą niż przedsiębiorca • klauzula przeliczeniowa (...) stanowi o istocie wynikających z niej zobowiązań stron • w wyniku powyższych rozważań Sąd przyjął, że postanowienia umowy, regulujące klauzulę przeliczeniową, nie są sformułowane w sposób jednoznaczny • klauzula przeliczeniowa w sposób niesprawiedliwy, nielojalny i nieuczciwy prowadziła do poważnego i nieusprawiedliwionego uprzywilejowania pozycji Banku • wyeliminowanie z przedmiotowej umowy kredytu niedozwolonych postanowień umownych prowadzi do jej nieważności
Skład orzekający
Marcin Garcia Fernandez
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych, obowiązki informacyjne banków, interpretacja art. 385¹ k.c. w kontekście orzecznictwa TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytów indeksowanych do CHF zawartych przed wejściem w życie przepisów wprowadzających bardziej restrykcyjne regulacje dla tego typu produktów. Ocena abuzywności jest zawsze indywidualna, choć orzeczenie wyznacza ogólne kierunki interpretacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ich potencjalnej nieważności, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów.
“Kredyt frankowy z 2008 roku nieważny! Sąd Okręgowy w Poznaniu orzeka o abuzywności klauzul i nieważności umowy.”
Dane finansowe
WPS: 124 500 PLN
koszty procesu: 6434 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.