XIV C 1018/23Ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu rozpoznał sprawę z powództwa B. F. i N. F. przeciwko syndykowi masy upadłości (...) Spółki Akcyjnej o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF. Powodowie argumentowali, że umowa zawarta w 2008 roku zawiera niedozwolone postanowienia dotyczące mechanizmu indeksacji, które przenoszą całe ryzyko kursowe na konsumentów. Sąd, analizując umowę pod kątem przepisów o klauzulach niedozwolonych (art. 385¹ k.c.) i dyrektywy UE, uznał klauzule przeliczeniowe za abuzywne. Stwierdzono, że nie zostały one indywidualnie uzgodnione, nie były jednoznacznie sformułowane, a ich usunięcie prowadzi do nieważności całej umowy, ponieważ stanowią one jej istotę. Powodowie, poinformowani o konsekwencjach, zaakceptowali nieważność umowy. W konsekwencji sąd ustalił, że stosunek prawny kredytu nie istnieje, a także zasądził od pozwanego na rzecz powodów koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów hipotecznych, konsekwencje usunięcia klauzul abuzywnych prowadzące do nieważności umowy, interes prawny w ustaleniu nieistnienia stosunku prawnego w przypadku upadłości banku.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy kredytu z 2008 roku. Ocena abuzywności klauzul może być różna w zależności od konkretnego brzmienia umowy i okoliczności jej zawarcia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, dotyczące mechanizmu przeliczeniowego (indeksacji), mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF, regulujące klauzulę przeliczeniową, mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule przeliczeniowe nie były jednoznacznie sformułowane, nie zostały indywidualnie uzgodnione, a ich usunięcie prowadzi do nieważności umowy. Przenosiły one całe ryzyko kursowe na konsumentów, co było sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszało ich interesy.
Czy usunięcie niedozwolonych postanowień umownych z umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej prowadzi do nieważności całej umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, usunięcie klauzuli przeliczeniowej, która stanowi jej istotę, prowadzi do nieważności całej umowy.
Uzasadnienie
Klauzula przeliczeniowa jest kluczowa dla istoty umowy kredytu indeksowanego, a jej wyeliminowanie zmienia charakter umowy w sposób uniemożliwiający jej dalsze funkcjonowanie zgodnie z pierwotnym zamysłem i przepisami prawa.
Czy powodowie mieli interes prawny w żądaniu ustalenia nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powodowie mieli interes prawny w żądaniu ustalenia nieistnienia stosunku prawnego.
Uzasadnienie
Z uwagi na upadłość banku, powodowie nie mogli wytoczyć powództwa o świadczenie, a wyrok ustalający nieważność umowy zapewniał pełniejszą ochronę prawną niż wyrok zasądzający, w tym możliwość wykreślenia hipoteki.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. F. | osoba_fizyczna | powód |
| N. F. | osoba_fizyczna | powód |
| syndyk masy upadłości (...) Spółki Akcyjnej w upadłości | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które nie zostały indywidualnie uzgodnione, nie kształtują praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco nie naruszając jego interesów, nie są wiążące dla konsumenta, jeżeli nie dotyczą głównego przedmiotu umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że ustawy przewidują inny skutek, w szczególności, że w razie obejścia ustawy sąd może orzec na rzecz Skarbu Państwa karę pieniężną.
k.c. art. 385 § 2
Kodeks cywilny
Ocena, czy postanowienie umowy jest niedozwolone, odbywa się według stanu z chwili zawarcia umowy.
k.p.c. art. 199 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuci pozew, jeżeli jedna z przesłanek negatywnych wskazanych w tym przepisie zachodzi.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona wygrywająca sprawę może żądać od strony przeciwnej zwrotu niezbędnych kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule przeliczeniowe w umowie kredytu indeksowanego do CHF są niedozwolone (abuzywne) z uwagi na brak indywidualnego uzgodnienia, niejednoznaczność sformułowania oraz rażące naruszenie interesów konsumentów poprzez przeniesienie całości ryzyka kursowego. • Usunięcie klauzul abuzywnych z umowy kredytu indeksowanego do CHF prowadzi do jej nieważności, ponieważ stanowią one jej istotę i nie można ich zastąpić innymi postanowieniami umowy. • Powodowie mieli interes prawny w żądaniu ustalenia nieistnienia stosunku prawnego z uwagi na upadłość banku i potrzebę definitywnego rozstrzygnięcia sporu.
Odrzucone argumenty
Pozwany wnosił o odrzucenie pozwu. • Pozwany kwestionował stanowisko powodów co do nieważności umowy i abuzywności jej postanowień.
Godne uwagi sformułowania
konstruujące mechanizm indeksacji, stanowią klauzule niedozwolone, które ich nie wiążą. • Ich usunięcie z umowy prowadzi do nieważności umowy. • Powodowie zawarli umowę bez związku z działalnością gospodarczą lub zawodową. • Klauzula przeliczeniowa określa główne świadczenia stron przedmiotowej umowy kredytu. • wymóg przejrzystości warunków umownych nie można zawężać do ich zrozumiałości pod względem formalnym i gramatycznym • wymóg rzetelności nakazywał pokazanie skutków, jakie dla powodów może nieść taki wzrost w okresie, na który umowa miała być zawarta. • klauzula przeliczeniowa w sposób niesprawiedliwy, nielojalny i nieuczciwy prowadziła do poważnego i nieusprawiedliwionego uprzywilejowania pozycji Banku w przedmiotowej umowie kredytu.
Skład orzekający
Marcin Garcia Fernandez
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów hipotecznych, konsekwencje usunięcia klauzul abuzywnych prowadzące do nieważności umowy, interes prawny w ustaleniu nieistnienia stosunku prawnego w przypadku upadłości banku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy kredytu z 2008 roku. Ocena abuzywności klauzul może być różna w zależności od konkretnego brzmienia umowy i okoliczności jej zawarcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ich abuzywności, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie konsumentów i prawników. Wyrok potwierdza nieważność umowy z powodu klauzul abuzywnych.
“Kredyt frankowy okazał się nieważny! Sąd ustalił, że umowa z 2008 roku nie istnieje.”
Dane finansowe
koszty procesu: 6434 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.