XIII GC 2238/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi rozpoznał sprawę z powództwa spółki z o.o. przeciwko przedsiębiorcom A. B. i W. W. o zapłatę kwoty 170,94 zł. Powódka dochodziła zapłaty 0,33 zł skapitalizowanych odsetek oraz 170,61 zł tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności na podstawie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (uTZTH). Sąd, na podstawie oświadczenia powódki, umorzył postępowanie w zakresie żądania kwoty 0,33 zł. W pozostałej części powództwo zostało oddalone. Sąd uznał, że żądanie rekompensaty za koszty odzyskiwania należności stanowiło nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 KC). Uzasadnieniem tej decyzji były ustalenia faktyczne wskazujące, że pierwotny wierzyciel (cedent) nie przekazał pozwanym kwoty 5.330 zł pobranej od odbiorcy przesyłki, co zostało uznane za przywłaszczenie. W tej sytuacji, żądanie przez powódkę (następcę prawnego cedenta) rekompensaty za 3-dniowe opóźnienie w zapłacie faktury, podczas gdy pozwani nie otrzymali należnej im kwoty od cedenta, zostało uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd oddalił również wniosek pozwanych o zasądzenie zwrotu kosztów procesu, wskazując, że pozwani nie ponieśli żadnych kosztów. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało umieszczone w sentencji dla zapewnienia substratu zaskarżenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaStosowanie art. 5 KC do żądań z art. 10 uTZTH, ochrona dłużnika w przypadku nielojalności wierzyciela lub jego poprzednika prawnego, charakter prawny rekompensaty z art. 10 uTZTH.
Dotyczy specyficznej sytuacji przywłaszczenia środków przez pierwotnego wierzyciela i żądania rekompensaty przez jego następcę prawnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy żądanie rekompensaty za koszty odzyskiwania należności na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, w sytuacji gdy pierwotny wierzyciel nie przekazał dłużnikowi kwoty pobrania od odbiorcy przesyłki, stanowi nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, żądanie rekompensaty za koszty odzyskiwania należności w opisanej sytuacji stanowi nadużycie prawa podmiotowego i nie podlega ochronie prawnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że żądanie rekompensaty za 3-dniowe opóźnienie w zapłacie faktury, gdy pierwotny wierzyciel przywłaszczył sobie kwotę pobrania od odbiorcy przesyłki, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. Działanie to jest nielojalne wobec kontrahenta i nie zasługuje na ochronę prawną.
Czy kwota 40 euro stanowiąca rekompensatę za koszty odzyskiwania należności na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych jest kosztem procesu w rozumieniu Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwota 40 euro stanowi roszczenie pieniężne o charakterze materialnoprawnym, a nie koszt procesu.
Uzasadnienie
Sąd argumentuje, że ustawodawca traktuje kwotę 40 euro jako zryczałtowane odszkodowanie, a nie koszt dochodzenia należności. Ponadto, do tego roszczenia stosuje się art. 5 KC, co potwierdza jego materialnoprawny charakter, w przeciwieństwie do kosztów procesu, do których stosuje się np. art. 102 KPC.
Czy dłużnik może podnieść przeciwko nabywcy wierzytelności zarzut nadużycia prawa podniesiony pierwotnie przeciwko zbywcy wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dłużnikowi przysługują przeciwko nabywcy wierzytelności wszelkie zarzuty, które miał przeciwko zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie, w tym zarzut nadużycia prawa.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na art. 513 § 1 KC, zgodnie z którym dłużnik może skutecznie podnosić przeciwko cesjonariuszowi zarzuty, które przysługiwały mu wobec cedenta.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powódka |
| A. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| W. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Sąd uznał żądanie rekompensaty za koszty odzyskiwania należności za nadużycie prawa podmiotowego, gdyż było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa.
uTZTH art. 10 § ust. 1
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Przepis dotyczący rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.
Pomocnicze
k.c. art. 513 § § 1
Kodeks cywilny
Dłużnikowi przysługują przeciwko nabywcy wierzytelności wszelkie zarzuty, które miał przeciwko zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie.
k.c. art. 704 § § 1
Kodeks cywilny
Potwierdzenie, że umowa spedycji jest umową, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi.
k.c. art. 451
Kodeks cywilny
Zasada zaliczania wpłat na poczet odsetek.
uTZTH art. 4 § pkt 1
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Definicja transakcji handlowej.
k.p.c. art. 203 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skuteczność cofnięcia pozwu.
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek umorzenia postępowania.
k.p.c. art. 19 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wartość przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów w zależności od wyniku sprawy.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zawarcia rozstrzygnięcia o kosztach w sentencji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie rekompensaty za koszty odzyskiwania należności stanowi nadużycie prawa (art. 5 KC) z uwagi na przywłaszczenie kwoty pobrania przez pierwotnego wierzyciela. • Pozwani mogą podnosić przeciwko cesjonariuszowi zarzuty przysługujące im wobec cedenta (art. 513 § 1 KC).
Odrzucone argumenty
Roszczenie o zapłatę kwoty 0,33 zł skapitalizowanych odsetek (po cofnięciu pozwu). • Roszczenie o zapłatę 170,61 zł tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności (oddalone jako nadużycie prawa).
Godne uwagi sformułowania
„Mimo tego (...) nie przekazała pozwanym tej kwoty 5.330 zł – doszło do przywłaszczenia tej kwoty w domenie kontrolowanej przez (...) na szkodę pozwanych” • „W takiej sytuacji wręcz hucpą jest żądanie przez singularnego następcę (...) spółki (...) dodatkowo rekompensaty z art. 10 ust. 1 uTZTH.” • „kwota 40 € [...] nie są to koszty w rozumieniu art. 20 KPC ; jest to roszczenie pieniężne stanowiące [...] wartość przedmiotu sporu.”
Skład orzekający
Dariusz Rogala
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Stosowanie art. 5 KC do żądań z art. 10 uTZTH, ochrona dłużnika w przypadku nielojalności wierzyciela lub jego poprzednika prawnego, charakter prawny rekompensaty z art. 10 uTZTH."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przywłaszczenia środków przez pierwotnego wierzyciela i żądania rekompensaty przez jego następcę prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie pokazuje, jak sąd może zastosować ogólną zasadę o nadużyciu prawa (art. 5 KC) do specyficznych przepisów dotyczących transakcji handlowych, chroniąc dłużnika przed nieuczciwym żądaniem wierzyciela lub jego następcy prawnego.
“Czy żądanie odsetek za 3 dni opóźnienia, gdy wierzyciel przywłaszczył sobie pieniądze dłużnika, to 'hucpa'? Sąd mówi 'tak'!”
Dane finansowe
WPS: 170,94 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.