Orzeczenie · 2018-07-23

XII C 328/13

Sąd
Sąd Okręgowy w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2018-07-23
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
bezumowne korzystaniesłużebność przesyłunieruchomościwynagrodzeniesieci energetycznespółdzielnia mieszkaniowaprzedsiębiorca przesyłowywartość rynkowa

Spółdzielnia Mieszkaniowa w N. wniosła pozew o zasądzenie od (...) spółki z o.o. w P. kwoty ponad 2,188 mln zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości stanowiących własność lub wieczyste użytkowanie spółdzielni, na których posadowione były sieci energetyczne pozwanej. Spółdzielnia argumentowała, że pozwana eksploatowała sieci w okresie od grudnia 2008 r. do grudnia 2012 r., nie uiszczając żadnych opłat, a wysokość żądania wyliczyła na podstawie stawek rynkowych za korzystanie z gruntu. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, kwestionując własność części urządzeń, wysokość żądanej kwoty oraz powierzchnię zajmowanych nieruchomości, a także podnosząc zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego. Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym opinii biegłego, ustalił, że pozwana spółka korzystała z nieruchomości powódki w zakresie odpowiadającym służebności przesyłu. Sąd uznał, że pozwana pozostawała w dobrej wierze do momentu doręczenia jej wniosku o zawezwanie do próby ugodowej (marzec 2012 r.), a zatem wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przysługuje jedynie za okres od kwietnia do grudnia 2012 r. Na tej podstawie zasądzono od pozwanej na rzecz powódki kwotę 68.103 zł wraz z ustawowymi odsetkami. W pozostałym zakresie powództwo oddalono, a o kosztach procesu orzeczono na zasadzie art. 98 kpc.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorców przesyłowych, moment powstania złej wiary posiadacza.

Ograniczenia stosowania

Konkretne ustalenia dotyczące powierzchni, stawek i momentu powstania złej wiary są zależne od okoliczności faktycznych danej sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy spółdzielni mieszkaniowej przysługuje wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z jej nieruchomości przez przedsiębiorcę przesyłowego, który posadowił na nich swoje sieci energetyczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spółdzielni przysługuje wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwana spółka korzystała z nieruchomości powódki w zakresie odpowiadającym służebności przesyłu, nie posiadając tytułu prawnego. Wynagrodzenie przysługuje od momentu, gdy posiadacz dowiedział się o wytoczeniu powództwa o wydanie rzeczy (lub o zawezwaniu do próby ugodowej), co oznacza, że pozwana była w złej wierze od kwietnia 2012 r.

Jaki jest właściwy okres, za który należy się wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorcę przesyłowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wynagrodzenie przysługuje od momentu, gdy posiadacz dowiedział się o wytoczeniu powództwa o wydanie rzeczy lub o zawezwaniu do próby ugodowej, co oznacza, że posiadacz jest w złej wierze.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na domniemaniu dobrej wiary (art. 7 kc) i uznał, że ciężar jego obalenia spoczywał na powodzie. Powódka zakwestionowała prawo pozwanej do nieodpłatnego korzystania dopiero w zawezwaniu do próby ugodowej z marca 2012 r. Dlatego wynagrodzenie zasądzono jedynie za okres od kwietnia do grudnia 2012 r.

Czy dochodzenie przez właściciela nieruchomości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez przedsiębiorcę przesyłowego stanowi nadużycie prawa (art. 5 kc)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dochodzenie takiego wynagrodzenia nie stanowi nadużycia prawa.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że powódka realizuje swoje uprawnienia wynikające z prawa własności w sposób najmniej dolegliwy dla pozwanej i nie czyni ze swego prawa użytku sprzecznego ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Podkreślono, że to przedsiębiorca, który od lat nie płaci za korzystanie z gruntu, nadużywa prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Częściowe uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
Spółdzielnia Mieszkaniowa w N.

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielnia Mieszkaniowa w N.spółdzielniapowód
(...) spółka z o.o. w P.spółkapozwany

Przepisy (14)

Główne

k.c. art. 225

Kodeks cywilny

Obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. Jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.

Pomocnicze

k.c. art. 224 § § 2

Kodeks cywilny

Posiadacz w dobrej wierze od chwili, w której dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Jest obowiązany zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył.

k.c. art. 305¹

Kodeks cywilny

Nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub do którego należą urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 k.c., prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może w oznaczonym zakresie korzystać z nieruchomości obciążonej zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).

k.c. art. 49 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy urządzeń przesyłowych.

k.c. art. 7

Kodeks cywilny

Domniemanie dobrej wiary.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zasady współżycia społecznego, nadużycie prawa.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pozostawienie szczegółowego rozliczenia kosztów referendarzowi sądowemu.

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

pr. energ.

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – prawo energetyczne

Ustawa z dnia 30 maja 1962 roku o gospodarce paliwowo-energetycznej

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 roku o gospodarce energetycznej

Ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw

Wprowadziła definicję służebności przesyłu.

Ustawa z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Stosowana do szacowania wartości nieruchomości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana korzystała z nieruchomości powódki bez tytułu prawnego. • Pozwana była w złej wierze od momentu doręczenia wniosku o zawezwanie do próby ugodowej. • Spółdzielni przysługuje wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Roszczenie narusza zasady współżycia społecznego. • Pozwana nie posiadała wszystkich urządzeń energetycznych. • Wysokość żądanej kwoty oparta na nieudokumentowanych założeniach. • Urządzenia były instalowane na gruntach Skarbu Państwa. • Pozwana działała w dobrej wierze przez cały okres.

Godne uwagi sformułowania

to nie właściciel nadużywa prawa domagając się usunięcia urządzeń energetycznych z jego działki, ale podmiot który od lat nie płaci za korzystanie z gruntu. • pozwana jako podmiot korzystający z nieruchomości powódki w zakresie odpowiadającym służebności przesyłu, nie posiadała żadnego tytułu prawnego do korzystania z tych nieruchomości. • do tego czasu, pozwana pozostawała w dobrej wierze i powodowi nie należy się wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności.

Skład orzekający

Małgorzata Małecka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorców przesyłowych, moment powstania złej wiary posiadacza."

Ograniczenia: Konkretne ustalenia dotyczące powierzchni, stawek i momentu powstania złej wiary są zależne od okoliczności faktycznych danej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu bezumownego korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorstwa przesyłowe i precyzuje moment, od którego właścicielowi przysługuje wynagrodzenie w złej wierze.

Czy Twoje grunty są wykorzystywane przez sieci energetyczne bez Twojej zgody? Sąd wyjaśnia, kiedy możesz żądać wynagrodzenia.

Dane finansowe

WPS: 2 188 755,84 PLN

wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 68 103 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst