XI NS 3018/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po C. K., który zmarł w 2013 roku. Wcześniejsze postanowienie stwierdzało nabycie spadku na podstawie ustawy przez jego córkę, K. K. Wnioskodawczyni, L. C., wraz z siostrą G. C., wniosły o zmianę tego postanowienia, powołując się na testament własnoręczny sporządzony przez spadkodawcę w 2012 roku, w którym powołał on do spadku właśnie je w równych częściach. Uczestniczka K. K. kwestionowała ważność testamentu, argumentując, że jej ojciec w momencie jego sporządzenia był w złym stanie zdrowia, po udarze mózgu, niedosłyszący i zdezorientowany, co miało świadczyć o braku zdolności do świadomego powzięcia decyzji. Sąd szczegółowo przeanalizował zgromadzone dowody. Dokumentacja medyczna z 2007 roku potwierdzała przebyty udar i inne schorzenia, jednakże nie przesądzała o braku zdolności do testowania w 2012 roku. Kluczowe okazało się zaświadczenie psychiatryczne z grudnia 2012 roku, które stwierdzało, że C. K. miał zachowaną pełną orientację w czasie i miejscu, dobrą koncentrację uwagi, poprawnie formułował wypowiedzi i miał zachowaną zdolność do podejmowania prawidłowych decyzji. Sąd uznał, że spadkodawca, sporządzając testament i umowę o dożywocie z L. i G. C., konsekwentnie realizował swój zamiar zapewnienia sobie opieki w ostatnich latach życia, co świadczyło o jego rozeznaniu i logicznym prowadzeniu spraw. Zeznania wnioskodawczyń i świadków potwierdziły, że spadkodawca był sprawny umysłowo i świadomy swoich działań. Sąd uznał testament za ważny, zgodnie z art. 941 kc i art. 926 § 1 kc, przyznając pierwszeństwo dziedziczeniu testamentowemu. Zastosowano również art. 679 § 1 kpc, umożliwiający zmianę postanowienia stwierdzającego nabycie spadku w sytuacji, gdy wnioskodawcy nie byli stronami pierwotnego postępowania. O kosztach orzeczono na podstawie art. 520 § 1 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie ważności testamentu własnoręcznego w przypadku podeszłego wieku i problemów zdrowotnych spadkodawcy, a także możliwość zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku przez osoby niebędące stronami pierwotnego postępowania.
Konkretny stan faktyczny sprawy, w tym szczegółowa dokumentacja medyczna i zeznania świadków, mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie orzeczenia w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy testament własnoręczny sporządzony przez osobę starszą, po przebytym udarze mózgu, jest ważny, jeśli spadkodawca miał problemy zdrowotne, ale zachował zdolność świadomego powzięcia decyzji i wyrażenia woli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, testament jest ważny, jeśli spadkodawca, mimo problemów zdrowotnych, posiadał zachowaną pełną orientację w czasie i miejscu, dobrą koncentrację uwagi, poprawnie formułował wypowiedzi i miał zachowaną zdolność do podejmowania prawidłowych decyzji.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii psychiatrycznej potwierdzającej zdolność testowania, zeznaniach świadków oraz analizie zachowania spadkodawcy, który konsekwentnie realizował swój zamiar zapewnienia sobie opieki poprzez testament i umowę o dożywocie, co świadczyło o jego rozeznaniu i logicznym prowadzeniu spraw.
Czy można zmienić prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku na podstawie testamentu, jeśli wnioskodawcy nie byli stronami pierwotnego postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 679 § 1 kpc, osoba, która nie była uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może żądać zmiany postanowienia, jeśli wykaże okoliczności uzasadniające takie żądanie.
Uzasadnienie
Wnioskodawczyni i jej siostra nie były stronami pierwotnego postępowania, a ich wniosek o zmianę postanowienia stwierdzeniowego został złożony w odpowiednim terminie, co pozwoliło na przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia ważności testamentu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| G. C. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| K. K. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| C. K. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 926 § § 1
Kodeks cywilny
Pierwszeństwo ma dziedziczenie testamentowe. Dziedziczenie ustawowe wchodzi w grę co do całości spadku, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy lub gdy żadna z powołanych przez niego osób nie chce lub nie może być spadkobiercą.
k.c. art. 941
Kodeks cywilny
Każda osoba może rozrządzić swoim majątkiem na wypadek śmierci w drodze jednostronnej czynności prawnej, jaką jest testament.
k.p.c. art. 679 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku. Ten, kto był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał taką możność.
Pomocnicze
k.c. art. 945 § §1
Kodeks cywilny
Testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści, pod wpływem groźby.
k.c. art. 82
Kodeks cywilny
Przyczyny wyłączające świadomość lub swobodę testowania są wymienione przykładowo, np. choroba psychiczna, niedorozwój umysłowy, krótkotrwałe zaburzenia czynności psychicznych.
k.c. art. 946
Kodeks cywilny
Odwołanie testamentu może nastąpić w ten sposób, że spadkodawca sporządzi nowy testament.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa z zakresu prawa rzeczowego oraz w sprawach o roszczenia wynikające z umów, w których wartość przedmiotu sporu jest wyższa niż sto tysięcy złotych, a także w sprawach o zapłatę z tytułu odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez sprawcę przestępstwa, sąd rozstrzygnie o kosztach według zasad określonych w art. 98-109, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie ważnego testamentu własnoręcznego powołującego do spadku wnioskodawczynie. • Spadkodawca posiadał pełną zdolność do świadomego powzięcia decyzji i wyrażenia woli w momencie sporządzania testamentu. • Wnioskodawczynie nie były stronami pierwotnego postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, co uzasadnia wniosek o jego zmianę na podstawie art. 679 § 1 kpc.
Odrzucone argumenty
Stan zdrowia spadkodawcy (udar mózgu, problemy z pamięcią, niedosłuch) wykluczał zdolność do świadomego testowania. • Spadkodawca został zmanipulowany przez wnioskodawczynie. • Testament został sporządzony pod wpływem błędu lub groźby.
Godne uwagi sformułowania
spadek po C. K. zmarłym dnia 14 lutego 2013 r. w C. mającym ostatnie zwykłe miejsce pobytu w C. na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia 03 maja 2012r, nabyły wprost: L. C. (1) i G. C. (córki J. i L. ) w ½ (jednej drugiej) części każda z nich • Okoliczność, iż spadkodawca w 2007 roku przebył udar mózgu nie przesądza automatycznie o braku zdolności do sporządzenia testamentu kilka lat później. • Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie zapewnienia spadkowego, zeznań świadka, złożonych do sprawy dokumentów. • Zarówno dokumenty jak i zeznania pozostałych uczestników oraz świadka jednoznacznie wskazują, że spadkodawca miał zachowaną zdolność testowania, był samodzielny. • Lekarz psychiatra orzekł, że C. K. prawidłowo orientuje się w czasie, miejscu, otoczeniu i sytuacji własnej. Ma zachowaną zdolność do podejmowania prawidłowych decyzji.
Skład orzekający
Larysa Rozmarynowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie ważności testamentu własnoręcznego w przypadku podeszłego wieku i problemów zdrowotnych spadkodawcy, a także możliwość zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku przez osoby niebędące stronami pierwotnego postępowania."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, w tym szczegółowa dokumentacja medyczna i zeznania świadków, mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie orzeczenia w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udokumentowanie stanu zdrowia i zdolności psychicznych spadkodawcy, zwłaszcza w kontekście testamentów sporządzanych w podeszłym wieku. Pokazuje również mechanizmy prawne umożliwiające dochodzenie swoich praw przez osoby pominięte w pierwotnym postępowaniu spadkowym.
“Czy testament dziadka po udarze jest ważny? Sąd wyjaśnia, kiedy wiek i choroba nie wykluczają woli spadkodawcy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.