X C 4505/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód W. R. wnosił o zasądzenie od pozwanego M. S. kwoty 15.560 zł tytułem nienależnie wpłaconych środków oraz kosztów poniesionych w związku z nienależytym wykonaniem umowy o projekt techniczno-budowlany. Strony zawarły umowę w 2012 roku na wykonanie projektu rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego. Powód zapłacił część wynagrodzenia oraz środki na opracowania branżowe w euro. Pozwany częściowo wywiązał się z umowy, składając dokumenty do urzędu, jednak projekt nie odpowiadał założeniom powoda i był niezgodny z przepisami, co skutkowało odmową wydania pozwolenia na budowę. Powód twierdził, że pozwany nienależycie wykonał zobowiązanie, co zmusiło go do zlecenia nowego projektu. Pozwany argumentował, że powód zataił informacje o samowoli budowlanej i że projekt był zgodny z koncepcją powoda, która była niezgodna z prawem. Sąd, opierając się na opinii biegłego, ustalił, że sporządzenie projektu zgodnie z pierwotnymi założeniami powoda było prawnie niemożliwe od samego początku. W związku z tym umowa była nieważna od początku na podstawie art. 387 § 1 KC. Sąd zasądził zwrot kwoty 2.300 Euro (przeliczonej na 9.660 zł według kursu NBP z dnia wymagalności roszczenia) jako świadczenie nienależne (art. 410 § 2 KC w zw. z art. 405 KC), ponieważ umowa była nieważna. Oddalono roszczenie dotyczące kwoty 1.400 zł z powodu braku dowodu, że została ona przekazana pozwanemu, oraz kwoty 4.500 zł, ponieważ powód nie wykazał poniesienia tej szkody ani nie zastosował procedury przewidzianej w art. 636 KC w przypadku nienależytego wykonania dzieła. O kosztach postępowania orzeczono stosunkowo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNieważność umowy o dzieło z powodu pierwotnej, obiektywnej i prawnej niemożliwości świadczenia; zwrot świadczenia nienależnego w przypadku nieważnej umowy; odpowiedzialność projektanta za niemożliwe do wykonania projekty.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej niemożliwości wykonania projektu budowlanego zgodnego z założeniami inwestora, co prowadzi do nieważności umowy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa o wykonanie projektu budowlanego, który jest prawnie niemożliwy do wykonania zgodnie z założeniami inwestora, jest ważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa o wykonanie projektu budowlanego, który jest prawnie niemożliwy do wykonania od samego początku z powodu niezgodności z przepisami prawa budowlanego, jest nieważna od chwili jej zawarcia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego, który stwierdził, że projekt zgodny z założeniami powoda był niemożliwy do wykonania z powodu niezgodności z prawem. Zgodnie z art. 387 § 1 KC, umowa o świadczenie niemożliwe jest nieważna. Niemożność ta była obiektywna i prawna, istniejąca od początku.
Czy zapłacone środki na poczet nieważnej umowy stanowią świadczenie nienależne podlegające zwrotowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, środki zapłacone na podstawie nieważnej umowy stanowią świadczenie nienależne podlegające zwrotowi na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kwoty zapłacone w euro na opracowania branżowe, mimo że zostały wydatkowane przez pozwanego na podwykonawców, podlegają zwrotowi jako świadczenie nienależne z uwagi na nieważność umowy. Pozwany powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu, wiedząc o niemożliwości prawnej wykonania projektu.
Czy inwestor może dochodzić od projektanta odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy, gdy umowa była od początku nieważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie oparte na odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 KC) nie powstaje, gdy pomiędzy stronami nigdy nie powstał stosunek zobowiązaniowy z powodu nieważności umowy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skoro umowa była nieważna od początku, nie powstał stosunek zobowiązaniowy, a tym samym nie można stosować przepisów o odpowiedzialności za nienależyte wykonanie zobowiązania. Roszczenie oparte na szkodzie (4.500 zł) zostało oddalone z powodu braku dowodów i niewłaściwej podstawy prawnej.
Czy inwestor może żądać zwrotu kwoty zapłaconej na poczet legalizacji samowoli budowlanej, jeśli nie wykazał, że kwota ta została przekazana pozwanemu projektantowi?
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o zwrot kwoty 1.400 zł zostało oddalone z powodu braku dowodów na to, że kwota ta została zapłacona pozwanemu.
Uzasadnienie
Świadek E. K. zeznała, że otrzymała kwotę 1.400 zł na inny cel (legalizacja samowoli budowlanej), a nie dla pozwanego projektanta. Powód nie przedstawił dowodów potwierdzających przekazanie tej kwoty pozwanemu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. R. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| M. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 387 § § 1
Kodeks cywilny
Umowa o świadczenie niemożliwe jest nieważna.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Świadczenie jest nienależne, gdy cel świadczenia nie został osiągnięty lub czynność prawna była nieważna.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a jeżeli nie jest to możliwe, do zwrotu jej wartości.
PrBud art. 20 § ust. 1
Prawo budowlane
Określa podstawowe obowiązki projektanta, w tym opracowanie projektu zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej.
Pomocnicze
k.c. art. 387 § § 2
Kodeks cywilny
Strona wiedząca o niemożliwości świadczenia, która nie wyprowadziła drugiej strony z błędu, jest obowiązana do naprawienia szkody.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że ponosi odpowiedzialność za okoliczności, za które nie odpowiada.
k.c. art. 358 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Wartość waluty obcej określa się według kursu średniego NBP z dnia wymagalności roszczenia.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie jest wymagalne z chwilą wezwania do wykonania.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na stronie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o wykonanie projektu budowlanego, który jest prawnie niemożliwy do wykonania od początku, jest nieważna. • Środki zapłacone na podstawie nieważnej umowy stanowią świadczenie nienależne podlegające zwrotowi. • Projektant powinien był wiedzieć o niemożliwości wykonania projektu i liczyć się z obowiązkiem zwrotu środków.
Odrzucone argumenty
Umowa została wykonana nienależycie, co uzasadnia zasądzenie odszkodowania. • Środki zapłacone na opracowania branżowe nie podlegają zwrotowi, ponieważ cel umowy nie został osiągnięty. • Kwota 1.400 zł została zapłacona pozwanemu na poczet opracowań branżowych. • Kwota 4.500 zł stanowi szkodę poniesioną przez powoda w związku z koniecznością zlecenia nowego projektu.
Godne uwagi sformułowania
sporządzenie projektu budowlanego (...) zgodnie z założeniami do projektu sporządzonymi przez powoda, było w ogóle niemożliwe do wykonania z powodu niezgodności z obowiązującymi przepisami budowlanymi, wiedzą techniczną • zachodzi ona bowiem wtedy gdy zachowanie prowadzące do wykonania zobowiązania zgodnie z jego treścią jest sprzeczne z prawem • kondykcja sine causa powstaje w związku z wykonaniem świadczenia za zobowiązanie, które swe źródło miało w nieważnej czynności prawnej • pozwany -w ocenie Sądu- wydatkując korzyść poprzez zapłatę długu względem wykonawców (...) winien liczyć się z obowiązkiem jej zwrotu albowiem wiedział, że projekt który był przedmiotem umowy o projektowanie, zgodny z założeniami koncepcyjnymi powoda, jako niezgodny z obowiązującym prawem nie doprowadzi do wydania na jego podstawie pozwolenia na budowę.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nieważność umowy o dzieło z powodu pierwotnej, obiektywnej i prawnej niemożliwości świadczenia; zwrot świadczenia nienależnego w przypadku nieważnej umowy; odpowiedzialność projektanta za niemożliwe do wykonania projekty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej niemożliwości wykonania projektu budowlanego zgodnego z założeniami inwestora, co prowadzi do nieważności umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest sprawdzenie wykonalności projektu przed zawarciem umowy i jakie są konsekwencje prawne zawarcia umowy na niemożliwe do wykonania świadczenie. Pokazuje również odpowiedzialność profesjonalisty.
“Niemożliwy projekt budowlany: kiedy umowa jest nieważna od początku?”
Dane finansowe
WPS: 15 560 PLN
zwrot_swiadczenia_nienaleznego: 9660 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.