VIII UA 16/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania A. F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który odmówił mu prawa do zasiłku chorobowego za okresy od 16 września 2017 r. do 2 października 2017 r. oraz od 24 maja 2018 r. do 9 października 2018 r. i zobowiązał go do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami. Ubezpieczony prowadził działalność gospodarczą oraz miał podpisane umowy zlecenia z Urzędem Gminy O. na konserwację sprzętu pożarniczego. W okresach spornych, mimo zwolnień lekarskich z tytułu zatrudnienia w spółce akcyjnej, podpisywał karty ewidencyjne do umów zlecenia, które przynoszono mu do domu. Całe wynagrodzenie z umów zlecenia przekazywał na cele Straży Pożarnej. Sąd Rejonowy w Gliwicach zmienił decyzję ZUS, zwalniając ubezpieczonego z obowiązku zwrotu zasiłku, uznając, że nie miał świadomości nienależności świadczenia, a sporadyczne podpisywanie dokumentów w domu nie stanowiło pracy zarobkowej. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację organu rentowego, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd podkreślił, że ZUS nie wykazał, aby ubezpieczony został prawidłowo pouczony o utracie prawa do zasiłku w przypadku wykonywania pracy zarobkowej. Ponadto, sąd uznał, że podpisywanie kart ewidencyjnych w domu, bez wykonywania faktycznych czynności związanych ze zleceniem (konserwacja sprzętu), a także przekazywanie uzyskanych środków na cele społeczne, nie stanowi pracy zarobkowej w rozumieniu przepisów pozbawiających prawa do zasiłku chorobowego. W związku z tym, organ rentowy nie mógł domagać się zwrotu zasiłku jako świadczenia nienależnie pobranego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia pracy zarobkowej w kontekście prawa do zasiłku chorobowego, zwłaszcza w przypadku umów zlecenia i formalnych czynności wykonywanych w domu.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie czynności były formalne, a środki przekazywane na cele społeczne. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sporadyczne podpisywanie dokumentów związanych z umową zlecenia w miejscu zamieszkania, podczas pobierania zasiłku chorobowego, stanowi pracę zarobkową pozbawiającą prawa do tego świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli czynności te nie polegają na faktycznym wykonywaniu pracy zarobkowej, a jedynie na formalnościach, zwłaszcza gdy uzyskane środki są przekazywane na cele społeczne i ubezpieczony nie miał świadomości nienależności pobieranego zasiłku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy zarobkowej. Sporadyczne podpisywanie dokumentów w domu, bez wykonywania zasadniczych czynności objętych umową zlecenia, a także przekazywanie uzyskanych środków na cele społeczne, nie stanowi pracy zarobkowej w rozumieniu przepisów pozbawiających prawa do zasiłku chorobowego. Dodatkowo, brak pouczenia o konsekwencjach wykonywania pracy zarobkowej i brak świadomości ubezpieczonego co do nienależności świadczenia wykluczają obowiązek zwrotu zasiłku.
Czy organ rentowy może domagać się zwrotu zasiłku chorobowego na podstawie art. 84 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (świadome wprowadzenie w błąd organu) w sytuacji, gdy ubezpieczony nie został pouczony o utracie prawa do świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie można przypisać ubezpieczonemu świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego, a czynności formalne nie noszą znamion pracy zarobkowej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że nawet jeśli ubezpieczony nie został pouczony o utracie prawa do zasiłku, organ rentowy może domagać się zwrotu na podstawie świadomego wprowadzenia w błąd. Jednakże, w niniejszej sprawie, sąd uznał, że czynności ubezpieczonego nie nosiły znamion pracy zarobkowej, a tym samym nie doszło do świadomego wprowadzenia organu w błąd.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. F. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.s.u.s. art. 84 § 1 i 2 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa przesłanki uznania świadczeń za nienależnie pobrane i obowiązek ich zwrotu, w tym w przypadku braku prawa do świadczeń i świadomości tego faktu przez pobierającego.
u.s.u.s. art. 84 § 2 pkt 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa, że za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia.
ustawa zasiłkowa art. 17
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Stanowi, że ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477(14) § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zmiany decyzji organu rentowego przez sąd.
k.p.c. art. 477(13) § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady umorzenia postępowania.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Określa ogólną zasadę ciężaru dowodu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zasądzenia kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sporadyczne podpisywanie dokumentów w domu nie stanowi pracy zarobkowej. • Przekazywanie wynagrodzenia z umów zlecenia na cele społeczne. • Brak świadomości ubezpieczonego co do nienależności pobieranego zasiłku. • Brak prawidłowego pouczenia przez organ rentowy o utracie prawa do zasiłku. • Niewykonywanie faktycznych czynności związanych z umową zlecenia w okresie zwolnienia lekarskiego.
Odrzucone argumenty
Podpisywanie kart ewidencyjnych do umów zlecenia stanowi pracę zarobkową. • Ubezpieczony świadomie wprowadził organ rentowy w błąd, otrzymując wynagrodzenie za umowy zlecenia w okresie pobierania zasiłku chorobowego.
Godne uwagi sformułowania
nie każdy przejaw aktywności stanowi wypełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, powodując utratę prawa do zasiłku chorobowego • sporadyczna, incydentalna lub wymuszona okolicznościami sprawy aktywność zawodowa może usprawiedliwiać zachowanie prawa do zasiłku chorobowego • za taką pracę uważa się każdą pracę w potocznym tego słowa znaczeniu, w tym wykonywanie różnych czynności w ramach stosunków zobowiązaniowych prawnych, ale także poza takimi stosunkami, w tym kontynuowanie własnej działalności gospodarczej, samozatrudnienie czy stosunek korporacyjny.
Skład orzekający
Grażyna Łazowska
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia pracy zarobkowej w kontekście prawa do zasiłku chorobowego, zwłaszcza w przypadku umów zlecenia i formalnych czynności wykonywanych w domu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie czynności były formalne, a środki przekazywane na cele społeczne. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między formalnymi czynnościami a faktycznym wykonywaniem pracy zarobkowej, co ma kluczowe znaczenie dla prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Pokazuje też, jak sąd interpretuje pojęcie 'świadomego wprowadzenia w błąd'.
“Czy podpisywanie dokumentów w domu podczas L4 to praca zarobkowa? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 15 232,17 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1800 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.