VIII U 797/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 21.02.2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. odmówił wznowienia postępowania w sprawie emerytury B. T., wskazując, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4.06.2024 r. dotyczący obliczenia emerytury nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwia jego zastosowanie. Ubezpieczona odwołała się od tej decyzji, domagając się przeliczenia emerytury i wypłaty wyrównania. Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym B. T. pobierała wcześniejszą emeryturę, a następnie przyznano jej emeryturę z wieku powszechnego, która została pomniejszona o kwotę wcześniej pobranych świadczeń. Sąd oddalił odwołanie, argumentując, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wszedł w życie z powodu braku publikacji w Dzienniku Ustaw, co jest warunkiem jego stosowania zgodnie z art. 190 Konstytucji RP i ustawą o ogłaszaniu aktów normatywnych. Ponadto, sąd wskazał na bezwzględny 5-letni termin na wznowienie postępowania administracyjnego (art. 146 § 1 k.p.a.), który upłynął od daty doręczenia decyzji przyznającej emeryturę w 2018 r. Wniosek o przeliczenie emerytury, który nie był przedmiotem decyzji ZUS, sąd przekazał do rozpoznania organowi rentowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w związku z orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście braku publikacji orzeczenia oraz upływu terminów procesowych.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i upływu terminu, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach. Odwołanie do postanowienia SN III UZP 4/20 podkreśla odmienność stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, ponieważ nie wszedł w życie.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 190 Konstytucji RP i ustawą o ogłaszaniu aktów normatywnych, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Brak publikacji oznacza brak wejścia w życie i brak możliwości zastosowania.
Czy można wznowić postępowanie administracyjne, jeśli od wydania decyzji upłynęło więcej niż pięć lat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wznowienie postępowania administracyjnego jest niedopuszczalne, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Uzasadnienie
Art. 146 § 1 k.p.a. stanowi bezwzględną przesłankę negatywną wznowienia postępowania, która ma charakter materialny i nie podlega przywróceniu ani przerwaniu. Upływ terminu uniemożliwia uchylenie decyzji.
Czy sąd pracy i ubezpieczeń społecznych może rozpoznać samodzielne żądanie przeliczenia emerytury, jeśli nie było ono przedmiotem decyzji organu rentowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pracy i ubezpieczeń społecznych nie może rozpoznać samodzielnego żądania, które nie było przedmiotem decyzji organu rentowego, lecz powinien je przekazać do rozpoznania organowi rentowemu.
Uzasadnienie
Odwołanie od decyzji ZUS pełni rolę pozwu i ogranicza się do okoliczności uwzględnionych w decyzji. Sąd kontroluje prawidłowość zaskarżonej decyzji w granicach jej treści i przedmiotu. Samodzielne żądanie należy przekazać do organu rentowego zgodnie z art. 477(10) § 2 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. T. | osoba_fizyczna | ubezpieczona/wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy/pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 145a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
k.p.a. art. 145a § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin do wniesienia skargi o wznowienie - jeden miesiąc od dnia wejścia w życie orzeczenia TK.
Konstytucja RP art. 190
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia TK wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.
u.o.a.n. art. 9 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Orzeczenia TK dotyczące aktów normatywnych ogłoszonych w Dzienniku Ustaw ogłasza się w Dzienniku Ustaw.
k.p.a. art. 146 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Bezwzględny zakaz uchylenia decyzji, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 477 § 10
Kodeks postępowania cywilnego
Przekazanie sprawy do rozpoznania organowi rentowemu, jeśli sąd nie jest właściwy do jej rozpoznania.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 25 § 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym wniosków złożonych przed 6.06.2012 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wszedł w życie z powodu braku publikacji w Dzienniku Ustaw. • Upłynął 5-letni termin na wznowienie postępowania administracyjnego. • Sąd nie jest właściwy do rozpoznania żądania, które nie było przedmiotem decyzji organu rentowego.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego powinien być podstawą do wznowienia postępowania mimo braku publikacji. • Należy zastosować przepisy umożliwiające wznowienie postępowania w szczególnych okolicznościach, nawet po upływie terminu.
Godne uwagi sformułowania
wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, brak jest podstaw do wznowienia postępowania • skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału • nie nastąpiło ogłoszenie wskazanego orzeczenia w jakiejkolwiek dopuszczalnej przez prawo formie • zasada praworządności (...) nakłada na wszystkie organy (...) obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa • upływ pięcioletniego terminu (...) ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w związku z orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście braku publikacji orzeczenia oraz upływu terminów procesowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i upływu terminu, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach. Odwołanie do postanowienia SN III UZP 4/20 podkreśla odmienność stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływem na prawa obywateli, a także kwestii proceduralnych związanych z terminami. Pokazuje to złożoność systemu prawnego i potencjalne trudności w dochodzeniu praw.
“Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nic nie znaczy, jeśli nie trafi do Dziennika Ustaw? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.