VIII U 592/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 7.02.2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. odmówił wznowienia postępowania w sprawie emerytury T. K., mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4.06.2024 r. (sygn. akt SK 140/20) stwierdzającego niezgodność art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS z Konstytucją. Organ rentowy uzasadnił odmowę faktem, że wyrok TK nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwia jego wejście w życie i zastosowanie. Ubezpieczona wniosła odwołanie, domagając się zmiany decyzji i przeliczenia emerytury. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił odwołanie, podzielając stanowisko ZUS. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji, orzeczenia TK mają moc obowiązującą i wchodzą w życie z dniem ogłoszenia. Brak publikacji w Dzienniku Ustaw oznacza, że orzeczenie formalnie nie obowiązuje. Ponadto, sąd podkreślił, że nawet gdyby wyrok TK wszedł w życie, wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego byłby już spóźniony, gdyż od wydania decyzji przyznającej emeryturę w 2015 r. upłynęło ponad 5 lat, co stanowi bezwzględną przesłankę negatywną dla uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 146 § 1 k.p.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, nie wchodzi w życie i nie może być podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym orzeczenia TK mają moc obowiązującą i wchodzą w życie z dniem ogłoszenia. Brak publikacji w Dzienniku Ustaw oznacza, że orzeczenie formalnie nie obowiązuje w porządku prawnym.
Czy można wznowić postępowanie administracyjne zakończone prawomocną decyzją, jeśli od jej wydania upłynęło więcej niż pięć lat, nawet w przypadku stwierdzenia niezgodności przepisu z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, upływ pięcioletniego terminu od doręczenia lub ogłoszenia decyzji stanowi bezwzględną przesłankę negatywną dla uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 146 § 1 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 146 § 1 k.p.a. ustanawia bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie, jeśli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Termin ten ma charakter materialny i jego upływ powoduje, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, niezależnie od przyczyn.
Czy stwierdzenie niezgodności przepisu z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny może być podstawą do wzruszenia decyzji organu rentowego na podstawie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podstawą do wzruszenia decyzji organu rentowego w takiej sytuacji jest art. 145a k.p.a., a nie art. 114 ustawy emerytalnej.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że ustawa o emeryturach i rentach z FUS nie zawiera regulacji w przedmiocie wznowienia postępowania z powodu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Taka możliwość jest przewidziana w art. 145a k.p.a., a art. 114 ustawy emerytalnej dotyczy innych przesłanek, takich jak ujawnienie nowych dowodów czy błąd organu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 145a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do żądania wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie której wydano decyzję.
k.p.a. art. 146 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Bezwzględny zakaz uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek o świadczenia przed 6.06.2012 r. Pomniejszał podstawę obliczenia emerytury o kwotę pobranych wcześniej emerytur.
k.p.a. art. 145a § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania - jeden miesiąc od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie TK wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że TK określi inny termin.
ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych art. 9 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące aktów normatywnych ogłoszonych w Dzienniku Ustaw ogłasza się w Dzienniku Ustaw RP.
ustawa emerytalna art. 114 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przesłanki uchylenia lub zmiany prawomocnej decyzji organu rentowego (np. przedłożenie nowych dowodów, błąd organu), nie obejmuje stwierdzenia niezgodności przepisu z Konstytucją.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.