VIII U 2784/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 22.10.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. odmówił wznowienia postępowania w sprawie emerytury P. K., mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt SK 140/20) uznającego za niezgodny z Konstytucją przepis art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w zakresie dotyczącym osób składających wnioski o świadczenia przed 6 czerwca 2012 r. Organ rentowy uznał, że brak jest podstaw do wznowienia, ponieważ wyrok TK nie został jeszcze ogłoszony w Dzienniku Ustaw, a nadto sytuacja ubezpieczonego nie podlegała pod ten przepis, gdyż przyznano mu emeryturę bez pomniejszania o kwotę świadczenia przedemerytalnego. Ubezpieczony wniósł odwołanie, domagając się zmiany decyzji ZUS i przeliczenia emerytury. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie. Sąd wskazał, że przedmiotem postępowania jest kontrola decyzji organu rentowego. Podkreślono, że zgodnie z art. 145a k.p.a., wznowienie postępowania na podstawie orzeczenia TK jest możliwe tylko po wejściu w życie tego orzeczenia, co następuje z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Ponieważ wyrok TK nie został opublikowany, nie wszedł formalnie w życie. Dodatkowo, sąd stwierdził, że nawet gdyby wyrok obowiązywał, nie miałby zastosowania w tej konkretnej sprawie, gdyż ubezpieczonemu nie potrącono kwoty świadczenia przedemerytalnego przy ustalaniu podstawy emerytury. Sąd powołał się również na art. 146 § 1 k.p.a., który wprowadza bezwzględny zakaz uchylenia decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat, co chroni trwałość decyzji administracyjnej. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy oddalił odwołanie jako bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w związku z orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności w kontekście ich publikacji i wejścia w życie. Potwierdzenie zasady trwałości decyzji administracyjnej i ograniczeń związanych z terminem wznowienia postępowania.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego i nieopublikowanego wyroku TK, co ogranicza jej bezpośrednie zastosowanie do podobnych przypadków. Nacisk na formalne aspekty procedury administracyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, nie wszedł formalnie w życie i nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 190 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz ustawę o ogłaszaniu aktów normatywnych, zgodnie z którymi orzeczenia TK mają moc obowiązującą i wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Nieopublikowanie wyroku oznacza, że nie obowiązuje on w porządku prawnym.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący pomniejszania emerytury o kwotę wcześniej pobranych świadczeń ma zastosowanie do osoby pobierającej świadczenie przedemerytalne, a nie emeryturę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TK nie ma zastosowania w sytuacji, gdy ubezpieczony pobierał świadczenie przedemerytalne, a nie emeryturę, i przy ustalaniu podstawy emerytury nie dokonano potrącenia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przepis art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, którego konstytucyjność była kwestionowana, dotyczy sytuacji pobierania emerytury na podstawie określonych przepisów. W przypadku ubezpieczonego, który pobierał świadczenie przedemerytalne, a następnie przyznano mu emeryturę bez pomniejszenia, wyrok TK i tak nie znalazłby zastosowania.
Czy można wznowić postępowanie administracyjne, jeśli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a., upływ pięcioletniego terminu od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stanowi bezwzględną przesłankę negatywną dla uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że pięcioletni termin określony w art. 146 § 1 k.p.a. ma charakter materialny i jego upływ uniemożliwia merytoryczne orzekanie w sprawie, chroniąc trwałość decyzji administracyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczony/wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 145a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do żądania wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
k.p.a. art. 145a § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania - jeden miesiąc od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
k.p.a. art. 146 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Bezwzględny zakaz uchylenia decyzji, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie TK wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał określi inny termin.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 25 § 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń przed 6 czerwca 2012 r., uznany za niezgodny z Konstytucją RP.
u.o.a.n. art. 9 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące aktów normatywnych ogłoszonych w Dzienniku Ustaw ogłasza się w Dzienniku Ustaw RP.
u.o.a.n. art. 21
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Dziennik Ustaw wydaje Prezes Rady Ministrów przy pomocy Rządowego Centrum Legislacji.
Dz. U. 2012 poz. 637
Ustawa o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw
Nowelizacja wprowadzająca art. 25 ust. 1b do ustawy emerytalnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, co oznacza, że nie wszedł w życie i nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania. • Sytuacja ubezpieczonego nie podlega pod przepis art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, ponieważ nie pobierał on emerytury, o której mowa w tym przepisie, a przy ustalaniu jego emerytury nie dokonano potrącenia świadczenia przedemerytalnego. • Upływ pięcioletniego terminu od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji administracyjnej stanowi bezwzględną przesłankę negatywną dla uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego powinien być podstawą do wznowienia postępowania i przeliczenia emerytury, mimo braku publikacji w Dzienniku Ustaw.
Godne uwagi sformułowania
brak jest podstaw do wznowienia postępowania • wyrok Trybunału z 4 czerwca 2024r. nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw • ubezpieczony nie należy do grupy osób, których dotyczy orzeczenie TK • przedmiot rozpoznania sprawy wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie • nieopublikowanie wyroku powoduje, że formalnie nie obowiązuje on w porządku prawnym • sporne orzeczenie TK nie weszło w życie, a więc organ rentowy nie mógł go zastosować • do sytuacji ubezpieczonego wyrok ten i tak nie znalazłby zastosowania
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w związku z orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności w kontekście ich publikacji i wejścia w życie. Potwierdzenie zasady trwałości decyzji administracyjnej i ograniczeń związanych z terminem wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego i nieopublikowanego wyroku TK, co ogranicza jej bezpośrednie zastosowanie do podobnych przypadków. Nacisk na formalne aspekty procedury administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływem na prawa obywateli, a także kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym i ubezpieczeniowym. Pokazuje konflikt między orzecznictwem TK a praktyką administracyjną.
“Wyrok TK nie wszedł w życie? ZUS odmawia wznowienia postępowania emerytalnego.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.