Orzeczenie · 2025-11-21

VIII U 2308/25Odmowa wznowienia postępowania emerytalnego z powodu braku publikacji wyroku TK

Sąd
Sąd Okręgowy w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2025-11-21
SAOSUbezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaokręgowy
emeryturaZUSTrybunał Konstytucyjnywznowienie postępowaniapublikacja orzeczeńprawo administracyjneKodeks postępowania administracyjnegozasada praworządności

Sąd Okręgowy w Łodzi rozpoznał odwołanie H. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł., który odmówił wznowienia postępowania w sprawie emerytury ubezpieczonej. Organ rentowy uzasadnił odmowę faktem, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt SK 140/20), uznający przepis dotyczący obliczania emerytur za niezgodny z Konstytucją, nie został jeszcze ogłoszony w Dzienniku Ustaw, a tym samym nie wszedł w życie. Ponadto ZUS stwierdził, że H. S. nie należy do kręgu osób, których dotyczyło orzeczenie TK. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonej. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 190 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, a publikacja w Dzienniku Ustaw jest warunkiem wejścia w życie. Ponieważ wyrok TK nie został opublikowany, nie mógł być podstawą do wznowienia postępowania. Dodatkowo, sąd ustalił, że H. S. nie była objęta zakresem wyroku TK, ponieważ jej emerytura z tytułu wieku powszechnego, przyznana w 2011 r., nie została obliczona z pomniejszeniem podstawy o kwotę pobranych wcześniej emerytur, zgodnie z przepisem, który został uznany za niekonstytucyjny. Ubezpieczona spełniła warunki do emerytury powszechnej we wrześniu 2011 r., a zatem przed wejściem w życie niekorzystnej nowelizacji z 2012 r., co pozwoliło jej na skorzystanie z przepisów obowiązujących przed tą zmianą. Sąd odwołał się również do art. 146 § 1 k.p.a., wskazując na bezwzględny zakaz uchylenia decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat, co w tym przypadku również miało miejsce.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wejścia w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, warunków wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku orzeczeń TK, a także stosowania przepisów przejściowych i ochrony praw nabytych w prawie ubezpieczeń społecznych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK oraz indywidualnych okoliczności obliczenia emerytury ubezpieczonej. Odmienne ustalenia faktyczne mogą prowadzić do innych rozstrzygnięć.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, ponieważ nie wszedł w życie.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 190 Konstytucji RP i ustawą o ogłaszaniu aktów normatywnych, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Brak publikacji oznacza brak wejścia w życie i brak możliwości zastosowania.

Czy ubezpieczona, której emerytura została przyznana przed wejściem w życie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, jest objęta jego zakresem w kontekście wznowienia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sposób obliczenia emerytury ubezpieczonej był zgodny z prawem obowiązującym w momencie nabycia uprawnień i nie zastosowano wobec niej przepisu, który później został uznany za niekonstytucyjny.

Uzasadnienie

Sąd ustalił, że emerytura H. S. została przyznana w 2011 r. i nie zastosowano wobec niej przepisu art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, który został uznany za niekonstytucyjny. Ubezpieczona spełniła warunki do emerytury powszechnej przed wejściem w życie niekorzystnej nowelizacji, co pozwoliło jej na skorzystanie z przepisów obowiązujących wcześniej.

Czy upływ pięciu lat od doręczenia decyzji administracyjnej uniemożliwia jej uchylenie w trybie wznowienia postępowania, nawet w przypadku stwierdzenia niezgodności z Konstytucją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a., upływ pięciu lat od doręczenia decyzji stanowi bezwzględną przesłankę negatywną do jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 146 § 1 k.p.a., który stanowi bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie wznowienia postępowania po upływie pięciu lat od doręczenia decyzji, niezależnie od przyczyn.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.

Strony

NazwaTypRola
H. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni/ubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy/pozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do żądania wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

k.p.a. art. 145a § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania - jeden miesiąc od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Konstytucja RP art. 190

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.

k.p.a. art. 146 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Bezwzględny zakaz uchylenia decyzji, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

Pomocnicze

u.e.r. art. 25 § ust. 1b

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób składających wniosek przed 6.06.2012 r.

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych art. 9 § ust. 1 pkt 6

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące aktów normatywnych ogłoszonych w Dzienniku Ustaw ogłasza się w Dzienniku Ustaw.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o odwołaniu.

k.p.c. art. 477 § 10

Kodeks postępowania cywilnego

Przekazanie sprawy do rozpoznania organowi rentowemu, gdy żądanie nie było przedmiotem decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wszedł w życie z powodu braku publikacji w Dzienniku Ustaw. • Ubezpieczona nie była objęta zakresem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ jej emerytura została obliczona zgodnie z prawem obowiązującym przed wejściem w życie niekonstytucyjnego przepisu. • Upływ pięcioletniego terminu od doręczenia decyzji administracyjnej uniemożliwia jej uchylenie w trybie wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego powinien być podstawą do wznowienia postępowania mimo braku publikacji w Dzienniku Ustaw. • Należy zastosować odmienną interpretację Sądu Najwyższego z sprawy III UZP 4/20 do niniejszej sprawy.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw do wznowienia postępowania • wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej • zasada praworządności (...) nakłada na wszystkie organy (...) obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa • nie można żądać czegoś, o czym organ rentowy nie decydował • upływ pięciu lat (...) stanowi bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wejścia w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, warunków wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku orzeczeń TK, a także stosowania przepisów przejściowych i ochrony praw nabytych w prawie ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK oraz indywidualnych okoliczności obliczenia emerytury ubezpieczonej. Odmienne ustalenia faktyczne mogą prowadzić do innych rozstrzygnięć.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wejściem w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływu na prawa obywateli, co jest istotne dla wielu osób korzystających ze świadczeń publicznych.

“Wyrok TK nie wszedł w życie? ZUS odmawia wznowienia postępowania emerytalnego – co to oznacza dla Twoich praw?”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst