Orzeczenie · 2011-09-28

VIII SA/Wa 608/11Zwrot nadpłaty podatku akcyzowego brak ciężaru ekonomicznego 12

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2011-09-28
NSAPodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowyenergia elektrycznanadpłatazwrot podatkuDyrektywa energetycznaprawo unijnemoment powstania obowiązku podatkowegociężar ekonomiczny podatkuOrdynacja podatkowaWSA

Sprawa dotyczyła skargi Elektrowni "[...]" Spółka akcyjna na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego odmawiającą stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym za marzec 2006 roku. Spółka domagała się zwrotu kwoty [...] zł, argumentując, że polskie przepisy ustawy o podatku akcyzowym (u.p.a.) dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego są niezgodne z art. 21 ust. 5 Dyrektywy Rady nr 2003/96/WE (Dyrektywa energetyczna). Według spółki, obowiązek opodatkowania energii elektrycznej powinien powstać dopiero w momencie dostawy przez dystrybutora lub redystrybutora do odbiorcy końcowego, a nie w momencie wydania przez producenta. W związku z tym, podatek zapłacony przez spółkę na rzecz dystrybutorów był nienależny i stanowił nadpłatę. Organy podatkowe, zarówno Naczelnik Urzędu Celnego, jak i Dyrektor Izby Celnej, odmówiły stwierdzenia nadpłaty. Podkreślały, że polskie przepisy nie są sprzeczne z Dyrektywą energetyczną, a wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 12 lutego 2009 r. (C-475/07) nie nakłada bezpośredniego obowiązku zwrotu akcyzy producentom. Kluczowym argumentem organów było to, że ciężar ekonomiczny podatku akcyzowego został przerzucony na ostatecznych konsumentów energii elektrycznej, a spółka nie wykazała, że poniosła faktyczny uszczerbek majątkowy. Organy powołały się również na uchwałę NSA z 22 czerwca 2011 r. (I GPS 1/11), która stwierdza, że w rozumieniu Ordynacji podatkowej (Op) nie jest nadpłatą kwota podatku, jeśli ten, kto ją uiścił, nie poniósł z tego tytułu uszczerbku majątkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki. Sąd podzielił stanowisko organów i uchwałę NSA z 22 czerwca 2011 r. Podkreślił, że podstawą rozstrzygnięcia jest instytucja nadpłaty (art. 72 § 1 pkt 1 Op), a spółka nie wykazała, że poniosła ekonomiczny ciężar zapłaconego podatku akcyzowego. Sąd uznał, że przepisy ustawy o VAT i ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazują, iż podatek akcyzowy jest wliczany do ceny towaru i stanowi koszt uzyskania przychodu dla nabywcy. W związku z tym, spółka, działając racjonalnie i zgodnie z obowiązującymi przepisami, przerzuciła ciężar akcyzy na konsumentów. Brak dowodów na przeciwną sytuację oraz lakoniczne oświadczenia pełnomocnika spółki nie mogły wzruszyć domniemania organów. Sąd uznał, że naruszenia przepisów postępowania przez organy nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a zarzuty materialnoprawne dotyczące niezgodności z prawem UE zostały uznane za chybione lub pozbawione wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące nadpłaty.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że brak wykazania poniesienia ekonomicznego ciężaru podatku akcyzowego uniemożliwia stwierdzenie nadpłaty, nawet w sytuacji potencjalnej niezgodności przepisów krajowych z prawem UE.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji producenta energii elektrycznej i podatku akcyzowego, ale zasada dotycząca ciężaru ekonomicznego podatku ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy polskie przepisy ustawy o podatku akcyzowym dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego w zakresie sprzedaży energii elektrycznej są zgodne z Dyrektywą energetyczną UE, a w szczególności z art. 21 ust. 5 tej dyrektywy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Polskie przepisy nie są sprzeczne z Dyrektywą energetyczną w stopniu uzasadniającym bezpośrednie zastosowanie prawa unijnego w sposób prowadzący do zwrotu nadpłaty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że polskie przepisy dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym od energii elektrycznej nie naruszają w sposób bezpośredni Dyrektywy energetycznej w kontekście żądania zwrotu nadpłaty, zwłaszcza gdy podatnik nie wykazał poniesienia ekonomicznego ciężaru podatku.

Czy kwota podatku akcyzowego zapłacona przez producenta energii elektrycznej, który nie poniósł jej ekonomicznego ciężaru, może zostać uznana za nadpłatę podlegającą zwrotowi na podstawie art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kwota zapłaconego podatku akcyzowego nie stanowi nadpłaty, jeśli osoba wpłacająca nie poniosła z tego tytułu uszczerbku majątkowego.

Uzasadnienie

Sąd, opierając się na uchwale NSA z 22 czerwca 2011 r. (I GPS 1/11), stwierdził, że dla uznania kwoty za nadpłatę kluczowe jest wykazanie poniesienia ekonomicznego ciężaru podatku. Brak takiego wykazania przez spółkę uniemożliwia stwierdzenie nadpłaty, nawet jeśli pierwotnie podatek został zapłacony.

Czy wyrok TSUE z 12 lutego 2009 r. (C-475/07) nakłada bezpośredni obowiązek zwrotu podatku akcyzowego producentom energii elektrycznej w sytuacji braku implementacji przepisów Dyrektywy energetycznej?

Odpowiedź sądu

Wyrok TSUE stwierdza brak implementacji, ale nie nakłada bezpośredniego obowiązku zwrotu akcyzy producentom w sprawach dotyczących nadpłaty, zwłaszcza gdy nie wykazano poniesienia ciężaru ekonomicznego podatku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyrok TSUE dotyczy kwestii wymiaru zobowiązania podatkowego i momentu jego powstania, a nie bezpośrednio spraw o zwrot nadpłaty, gdzie kluczowe jest wykazanie poniesienia ekonomicznego ciężaru podatku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę Elektrowni "[...]" S.A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. odmawiającą stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym za marzec 2006 roku.

Przepisy (19)

Główne

Op art. 72 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Kluczowe jest wykazanie poniesienia ekonomicznego ciężaru podatku.

Op art. 75 § § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący stwierdzenia i zwrotu nadpłaty.

Op art. 75 § § 2 pkt 1a

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący stwierdzenia i zwrotu nadpłaty.

Op art. 75 § § 3

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący stwierdzenia i zwrotu nadpłaty.

u.p.a. art. 4 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatku akcyzowym

Określa moment wydania towaru jako powstanie obowiązku podatkowego.

u.p.a. art. 6 § ust. 5

Ustawa o podatku akcyzowym

Nakłada na producenta energii obowiązek opodatkowania towaru w momencie wydania.

u.p.a. art. 11 § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Przepis dotyczący opodatkowania energii elektrycznej.

Pomocnicze

u.p.a. art. 4 § ust. 5

Ustawa o podatku akcyzowym

Zwolnienie dystrybutora z obowiązku opodatkowania, jeśli producent zapłacił akcyzę.

u.p.a. art. 6 § ust. 5

Ustawa o podatku akcyzowym

Niejasność pojęcia "wydanie energii elektrycznej".

ustawa o VAT art. 29 § ust. 20

Ustawa o VAT

Podstawa opodatkowania VAT obejmuje również kwotę podatku akcyzowego.

ustawa o VAT art. 106 § ust. 1

Ustawa o VAT

Obowiązek wykazania w fakturze prawidłowej podstawy opodatkowania.

u.p.d.o.p. art. 16

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Wyłączenie określonych wydatków z kosztów uzyskania przychodów (brak wyłączenia akcyzy).

u.p.d.o.p. art. 12 § ust. 1 pkt 4f

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Zwrócony podatek akcyzowy stanowi przychód.

u.p.d.o.p. art. 12 § ust. 4 pkt 9

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Wyłączenie VAT z przychodów.

Konstytucja RP art. 91 § ust. 3

Konstytucja RP

Zasada pierwszeństwa ratyfikowanej umowy międzynarodowej nad ustawą.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

u.p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

u.p.p.s.a. art. 145

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego.

u.p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie Sądu w przedmiocie oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie poniosła ekonomicznego ciężaru podatku akcyzowego, który został przerzucony na konsumentów, co uniemożliwia stwierdzenie nadpłaty zgodnie z uchwałą NSA I GPS 1/11.

Odrzucone argumenty

Polskie przepisy dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego w akcyzie od energii elektrycznej są niezgodne z Dyrektywą energetyczną UE. • Wyrok TSUE C-475/07 nakłada bezpośredni obowiązek zwrotu akcyzy producentom. • Organy nie wykazały, że ciężar podatku został przeniesiony na konsumenta. • Naruszenie przepisów postępowania przez organy w zakresie ustalenia stanu faktycznego i dowodów.

Godne uwagi sformułowania

"w rozumieniu art. 72 § 1 Op nie jest nadpłatą kwota podatku akcyzowego uiszczona z tytułu sprzedaży energii elektrycznej w sytuacji, w której ten kto ją uiścił nie poniósł z tego tytułu uszczerbku majątkowego." • "ciężarem ekonomicznym akcyzy za energię elektryczną zostali obciążeni jej ostateczni konsumenci, a nie podatnik, który uiścił deklarowany podatek, który kształtował cenę energii elektrycznej." • "Spółka jako producent energii elektrycznej nienależnie zapłaciła deklarowany podatek akcyzowy." • "racjonalnie działający w danym otoczeniu prawnym przedsiębiorca obowiązany był przenieść ciężar ekonomiczny podatku akcyzowego na nabywców produkowanych przez niego towarów." • "Zwrócenie Spółce zapłaconej przez nią akcyzy prowadziłoby w ocenie Sądu do jej nieuprawnionego wzbogacenia."

Skład orzekający

Sławomir Fularski

przewodniczący

Artur Kot

sprawozdawca

Włodzimierz Kowalczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak wykazania poniesienia ekonomicznego ciężaru podatku akcyzowego uniemożliwia stwierdzenie nadpłaty, nawet w sytuacji potencjalnej niezgodności przepisów krajowych z prawem UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji producenta energii elektrycznej i podatku akcyzowego, ale zasada dotycząca ciężaru ekonomicznego podatku ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia niezgodności prawa krajowego z unijnym oraz interpretacji pojęcia nadpłaty w kontekście podatku akcyzowego od energii elektrycznej, co jest istotne dla branży energetycznej i prawników podatkowych.

“Czy zapłacony podatek akcyzowy można odzyskać, gdy prawo krajowe jest sprzeczne z UE? Sąd: tylko jeśli udowodnisz, że to Ty poniosłeś jego ciężar.”

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst