VIII SA/Wa 608/11Zwrot nadpłaty podatku akcyzowego brak ciężaru ekonomicznego 12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Elektrowni "[...]" Spółka akcyjna na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego odmawiającą stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym za marzec 2006 roku. Spółka domagała się zwrotu kwoty [...] zł, argumentując, że polskie przepisy ustawy o podatku akcyzowym (u.p.a.) dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego są niezgodne z art. 21 ust. 5 Dyrektywy Rady nr 2003/96/WE (Dyrektywa energetyczna). Według spółki, obowiązek opodatkowania energii elektrycznej powinien powstać dopiero w momencie dostawy przez dystrybutora lub redystrybutora do odbiorcy końcowego, a nie w momencie wydania przez producenta. W związku z tym, podatek zapłacony przez spółkę na rzecz dystrybutorów był nienależny i stanowił nadpłatę. Organy podatkowe, zarówno Naczelnik Urzędu Celnego, jak i Dyrektor Izby Celnej, odmówiły stwierdzenia nadpłaty. Podkreślały, że polskie przepisy nie są sprzeczne z Dyrektywą energetyczną, a wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 12 lutego 2009 r. (C-475/07) nie nakłada bezpośredniego obowiązku zwrotu akcyzy producentom. Kluczowym argumentem organów było to, że ciężar ekonomiczny podatku akcyzowego został przerzucony na ostatecznych konsumentów energii elektrycznej, a spółka nie wykazała, że poniosła faktyczny uszczerbek majątkowy. Organy powołały się również na uchwałę NSA z 22 czerwca 2011 r. (I GPS 1/11), która stwierdza, że w rozumieniu Ordynacji podatkowej (Op) nie jest nadpłatą kwota podatku, jeśli ten, kto ją uiścił, nie poniósł z tego tytułu uszczerbku majątkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki. Sąd podzielił stanowisko organów i uchwałę NSA z 22 czerwca 2011 r. Podkreślił, że podstawą rozstrzygnięcia jest instytucja nadpłaty (art. 72 § 1 pkt 1 Op), a spółka nie wykazała, że poniosła ekonomiczny ciężar zapłaconego podatku akcyzowego. Sąd uznał, że przepisy ustawy o VAT i ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazują, iż podatek akcyzowy jest wliczany do ceny towaru i stanowi koszt uzyskania przychodu dla nabywcy. W związku z tym, spółka, działając racjonalnie i zgodnie z obowiązującymi przepisami, przerzuciła ciężar akcyzy na konsumentów. Brak dowodów na przeciwną sytuację oraz lakoniczne oświadczenia pełnomocnika spółki nie mogły wzruszyć domniemania organów. Sąd uznał, że naruszenia przepisów postępowania przez organy nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a zarzuty materialnoprawne dotyczące niezgodności z prawem UE zostały uznane za chybione lub pozbawione wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące nadpłaty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że brak wykazania poniesienia ekonomicznego ciężaru podatku akcyzowego uniemożliwia stwierdzenie nadpłaty, nawet w sytuacji potencjalnej niezgodności przepisów krajowych z prawem UE.
Dotyczy specyficznej sytuacji producenta energii elektrycznej i podatku akcyzowego, ale zasada dotycząca ciężaru ekonomicznego podatku ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy polskie przepisy ustawy o podatku akcyzowym dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego w zakresie sprzedaży energii elektrycznej są zgodne z Dyrektywą energetyczną UE, a w szczególności z art. 21 ust. 5 tej dyrektywy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Polskie przepisy nie są sprzeczne z Dyrektywą energetyczną w stopniu uzasadniającym bezpośrednie zastosowanie prawa unijnego w sposób prowadzący do zwrotu nadpłaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że polskie przepisy dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym od energii elektrycznej nie naruszają w sposób bezpośredni Dyrektywy energetycznej w kontekście żądania zwrotu nadpłaty, zwłaszcza gdy podatnik nie wykazał poniesienia ekonomicznego ciężaru podatku.
Czy kwota podatku akcyzowego zapłacona przez producenta energii elektrycznej, który nie poniósł jej ekonomicznego ciężaru, może zostać uznana za nadpłatę podlegającą zwrotowi na podstawie art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwota zapłaconego podatku akcyzowego nie stanowi nadpłaty, jeśli osoba wpłacająca nie poniosła z tego tytułu uszczerbku majątkowego.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na uchwale NSA z 22 czerwca 2011 r. (I GPS 1/11), stwierdził, że dla uznania kwoty za nadpłatę kluczowe jest wykazanie poniesienia ekonomicznego ciężaru podatku. Brak takiego wykazania przez spółkę uniemożliwia stwierdzenie nadpłaty, nawet jeśli pierwotnie podatek został zapłacony.
Czy wyrok TSUE z 12 lutego 2009 r. (C-475/07) nakłada bezpośredni obowiązek zwrotu podatku akcyzowego producentom energii elektrycznej w sytuacji braku implementacji przepisów Dyrektywy energetycznej?
Odpowiedź sądu
Wyrok TSUE stwierdza brak implementacji, ale nie nakłada bezpośredniego obowiązku zwrotu akcyzy producentom w sprawach dotyczących nadpłaty, zwłaszcza gdy nie wykazano poniesienia ciężaru ekonomicznego podatku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyrok TSUE dotyczy kwestii wymiaru zobowiązania podatkowego i momentu jego powstania, a nie bezpośrednio spraw o zwrot nadpłaty, gdzie kluczowe jest wykazanie poniesienia ekonomicznego ciężaru podatku.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
Op art. 72 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Kluczowe jest wykazanie poniesienia ekonomicznego ciężaru podatku.
Op art. 75 § § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący stwierdzenia i zwrotu nadpłaty.
Op art. 75 § § 2 pkt 1a
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący stwierdzenia i zwrotu nadpłaty.
Op art. 75 § § 3
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący stwierdzenia i zwrotu nadpłaty.
u.p.a. art. 4 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku akcyzowym
Określa moment wydania towaru jako powstanie obowiązku podatkowego.
u.p.a. art. 6 § ust. 5
Ustawa o podatku akcyzowym
Nakłada na producenta energii obowiązek opodatkowania towaru w momencie wydania.
u.p.a. art. 11 § ust. 1
Ustawa o podatku akcyzowym
Przepis dotyczący opodatkowania energii elektrycznej.
Pomocnicze
u.p.a. art. 4 § ust. 5
Ustawa o podatku akcyzowym
Zwolnienie dystrybutora z obowiązku opodatkowania, jeśli producent zapłacił akcyzę.
u.p.a. art. 6 § ust. 5
Ustawa o podatku akcyzowym
Niejasność pojęcia "wydanie energii elektrycznej".
ustawa o VAT art. 29 § ust. 20
Ustawa o VAT
Podstawa opodatkowania VAT obejmuje również kwotę podatku akcyzowego.
ustawa o VAT art. 106 § ust. 1
Ustawa o VAT
Obowiązek wykazania w fakturze prawidłowej podstawy opodatkowania.
u.p.d.o.p. art. 16
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Wyłączenie określonych wydatków z kosztów uzyskania przychodów (brak wyłączenia akcyzy).
u.p.d.o.p. art. 12 § ust. 1 pkt 4f
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Zwrócony podatek akcyzowy stanowi przychód.
u.p.d.o.p. art. 12 § ust. 4 pkt 9
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Wyłączenie VAT z przychodów.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 3
Konstytucja RP
Zasada pierwszeństwa ratyfikowanej umowy międzynarodowej nad ustawą.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
u.p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
u.p.p.s.a. art. 145
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego.
u.p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie Sądu w przedmiocie oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka nie poniosła ekonomicznego ciężaru podatku akcyzowego, który został przerzucony na konsumentów, co uniemożliwia stwierdzenie nadpłaty zgodnie z uchwałą NSA I GPS 1/11.
Odrzucone argumenty
Polskie przepisy dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego w akcyzie od energii elektrycznej są niezgodne z Dyrektywą energetyczną UE. • Wyrok TSUE C-475/07 nakłada bezpośredni obowiązek zwrotu akcyzy producentom. • Organy nie wykazały, że ciężar podatku został przeniesiony na konsumenta. • Naruszenie przepisów postępowania przez organy w zakresie ustalenia stanu faktycznego i dowodów.
Godne uwagi sformułowania
"w rozumieniu art. 72 § 1 Op nie jest nadpłatą kwota podatku akcyzowego uiszczona z tytułu sprzedaży energii elektrycznej w sytuacji, w której ten kto ją uiścił nie poniósł z tego tytułu uszczerbku majątkowego." • "ciężarem ekonomicznym akcyzy za energię elektryczną zostali obciążeni jej ostateczni konsumenci, a nie podatnik, który uiścił deklarowany podatek, który kształtował cenę energii elektrycznej." • "Spółka jako producent energii elektrycznej nienależnie zapłaciła deklarowany podatek akcyzowy." • "racjonalnie działający w danym otoczeniu prawnym przedsiębiorca obowiązany był przenieść ciężar ekonomiczny podatku akcyzowego na nabywców produkowanych przez niego towarów." • "Zwrócenie Spółce zapłaconej przez nią akcyzy prowadziłoby w ocenie Sądu do jej nieuprawnionego wzbogacenia."
Skład orzekający
Sławomir Fularski
przewodniczący
Artur Kot
sprawozdawca
Włodzimierz Kowalczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak wykazania poniesienia ekonomicznego ciężaru podatku akcyzowego uniemożliwia stwierdzenie nadpłaty, nawet w sytuacji potencjalnej niezgodności przepisów krajowych z prawem UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji producenta energii elektrycznej i podatku akcyzowego, ale zasada dotycząca ciężaru ekonomicznego podatku ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia niezgodności prawa krajowego z unijnym oraz interpretacji pojęcia nadpłaty w kontekście podatku akcyzowego od energii elektrycznej, co jest istotne dla branży energetycznej i prawników podatkowych.
“Czy zapłacony podatek akcyzowy można odzyskać, gdy prawo krajowe jest sprzeczne z UE? Sąd: tylko jeśli udowodnisz, że to Ty poniosłeś jego ciężar.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.