Orzeczenie · 2026-03-12

VIII SA/Wa 53/26Uchylenie decyzji ZUS świadczenie rodzice w pracy 2

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2026-03-12

NSAUbezpieczenia społeczneWysokawsa

świadczenie rodzinneaktywni rodzice w pracyZUSCBAaktywność zawodowaubezpieczenie zdrowotnezasada równościsłużba funkcjonariuszaprawo administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Przedmiotem skargi M. Ł. była decyzja Prezesa ZUS utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą prawa do świadczenia "Aktywni rodzice w pracy". Powodem odmowy było uznanie, że drugi rodzic dziecka, funkcjonariusz Centralnego Biura Antykorupcyjnego (CBA), nie spełnia warunku aktywności zawodowej. Organy administracji argumentowały, że ustawa "Aktywny rodzic" wymaga, aby zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego było dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), a w przypadku funkcjonariuszy CBA zgłoszenie to kierowane jest bezpośrednio do Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego, błędnej wykładni przepisów, błędu w ustaleniach faktycznych oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasady równości wobec prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd podzielił stanowisko, że literalna wykładnia art. 7 pkt 2c ustawy "Aktywny rodzic", która wykluczała funkcjonariuszy CBA z powodu sposobu zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego, narusza konstytucyjną zasadę równości. Sąd podkreślił, że służba w CBA, podobnie jak w innych służbach mundurowych, stanowi aktywność zawodową, a techniczne aspekty zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego nie powinny dyskryminować obywateli. Wobec tego, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanej wykładni.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "aktywności zawodowej" na potrzeby świadczeń rodzinnych, zasada równości wobec prawa w kontekście procedur administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy CBA i sposobu ich zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego, choć zasada równości ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy służba funkcjonariusza Centralnego Biura Antykorupcyjnego (CBA) stanowi "aktywność zawodową" w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka "Aktywny rodzic", jeśli zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego nie jest dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, służba funkcjonariusza CBA stanowi aktywność zawodową, nawet jeśli zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane bezpośrednio do Narodowego Funduszu Zdrowia, a nie za pośrednictwem ZUS.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że literalna wykładnia przepisu wykluczająca funkcjonariuszy CBA z powodu sposobu zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego narusza konstytucyjną zasadę równości. Podkreślono, że charakter służby w CBA jest aktywnością zawodową, a techniczne aspekty zgłoszenia nie powinny prowadzić do dyskryminacji.

Czy wykluczenie funkcjonariuszy CBA z prawa do świadczenia "Aktywni rodzice w pracy" z powodu sposobu zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego jest zgodne z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie wykluczenie jest niezgodne z konstytucyjną zasadą równości.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że różnicowanie sytuacji prawnej funkcjonariuszy CBA w porównaniu do innych służb, których zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego odbywają się za pośrednictwem ZUS, stanowi nieuprawnione zróżnicowanie naruszające zasadę równości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS oraz poprzedzającą ją decyzję ZUS z dnia 14 maja 2025 r. o odmowie przyznania prawa do świadczenia "Aktywni rodzice w pracy".

Przepisy (9)

Główne

ustawa -Aktywny rodzic art. 7 § pkt 2 lit. c

Ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka "Aktywny rodzic"

Aktywność zawodowa obejmuje podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w stosunku do osób, których zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd zinterpretował ten przepis szerzej, uznając służbę w CBA za aktywność zawodową mimo braku pośrednictwa ZUS.

ustawa -Aktywny rodzic art. 9 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka "Aktywny rodzic"

Świadczenie przysługuje na dziecko aktywnym zawodowo matce albo ojcu.

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 66 § ust. 1 pkt 8a

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Wymienia funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego jako osoby podlegające obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

u.ś.o.z. art. 77 § ust. 1a

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Stanowi, że zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego funkcjonariuszy CBA kierowane są bezpośrednio do centrali Narodowego Funduszu Zdrowia.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Służba funkcjonariusza CBA stanowi aktywność zawodową w rozumieniu ustawy "Aktywny rodzic", mimo braku pośrednictwa ZUS w zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego. • Wykluczenie funkcjonariuszy CBA z prawa do świadczenia z powodu sposobu zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego narusza konstytucyjną zasadę równości.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji oparta na literalnej wykładni art. 7 pkt 2c ustawy "Aktywny rodzic", zgodnie z którą brak pośrednictwa ZUS w zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego wyklucza aktywność zawodową.

Godne uwagi sformułowania

"Kwestie techniczne o charakterze systemowym tj. sposób przekazywania środków na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, istniejący tylko w przypadku tej grupy funkcjonariuszy, nie może stanowić okoliczności przesądzającej o istocie regulacji, definiującej aktywność zawodową rodziców będących funkcjonariuszami CBA, na gruncie omawianej ustawy." • "Fakt pominięcia ZUS w procedurze zgłoszenia funkcjonariusza CBA do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego nie oznacza, że funkcjonariusz tej służby, nie wykazuje aktywności uniemożliwiającej mu bieżące sprawowanie opieki nad dzieckiem." • "Zastosowana przez orzekające w sprawie organy wykładnia art. 7 pkt 2c ustawy Aktywny rodzic nie jest prawidłowa."

Skład orzekający

Iwona Owsińska-Gwiazda

przewodniczący

Iwona Szymanowicz-Nowak

członek

Justyna Mazur

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"aktywności zawodowej\" na potrzeby świadczeń rodzinnych, zasada równości wobec prawa w kontekście procedur administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy CBA i sposobu ich zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego, choć zasada równości ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego świadczenia rodzinnego i pokazuje, jak techniczne aspekty procedury administracyjnej mogą prowadzić do potencjalnej dyskryminacji, co jest istotne z punktu widzenia praw obywatelskich i zasady równości.

“Funkcjonariusz CBA z prawem do "Aktywnych rodziców" mimo biurokratycznej przeszkody.”

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników