# Kiedy WSA uchyla decyzję ZUS o świadczeniu „Aktywni rodzice w pracy” i jak skutecznie zaskarżyć odmowę? *Data publikacji: 2026-05-31 · zweryfikowano: 2026-06-01 · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/ga-uchylenie-decyzji-zus-swiadczenie-rodzice-pracy* Decyzja ZUS odmawiająca lub uchylająca prawo do świadczenia „Aktywni rodzice w pracy" nie jest ostateczna — można ją zaskarżyć do WSA, a orzecznictwo pokazuje, że sądy często stają po stronie rodziców. Kluczowe podstawy uchylenia to naruszenie prawa materialnego oraz wady proceduralne, w tym brak wyczerpującego uzasadnienia i błędne zastosowanie przepisów o świadczeniu nienależnie pobranym. Poniżej synteza linii orzeczniczej z konkretnymi sygnaturami. ## 1. Na jakiej podstawie sąd uchyla decyzję ZUS o świadczeniu „Aktywni rodzice w pracy"? Podstawę prawną uchylenia decyzji ZUS stanowi [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-o-postepowaniu-przed-sadami-administracyjnymi/art-145) — sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego albo innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W praktyce WSA najczęściej uchylają obie decyzje (I i II instancji), stwierdzając, że organ nieprawidłowo ocenił przesłanki do przyznania świadczenia lub naruszył procedurę. WSA w Warszawie w sprawie [I SA/Wa 1668/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-wa-1668-25/uchylenie-decyzji-zus-swiadczenie-aktywni-rodzice-961967) uchylił obie decyzje ZUS (I i II instancji), a w sprawie [I SA/Wa 1948/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-wa-1948-25/uchylenie-decyzji-zus-swiadczenie-aktywni-rodzice-2-3109728) stwierdził, że obie decyzje naruszały prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podobnie WSA w Rzeszowie [II SA/Rz 1261/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-rz-1261-25/uchylenie-decyzji-zus-swiadczenie-rodzice-w-pracy-2267440) i WSA w Szczecinie [II SA/Sz 713/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-sz-713-25/uchylenie-decyzji-zus-swiadczenie-rodzicielskie-2-3115151) uchyliły decyzje obu instancji, co oznacza konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku przez ZUS. ## 2. Kiedy sąd potwierdza uchylenie świadczenia przez ZUS? Nie każda skarga kończy się suksem — sąd oddala ją, gdy decyzja organu jest zgodna z prawem. WSA w Warszawie w sprawie [I SA/Wa 355/26](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-wa-355-26/oddalenie-skargi-zus-swiadczenie-rodzice-w-pracy-3-3235699) oddalił skargę na uchylenie świadczenia, a WSA w Łodzi [II SA/Łd 13/26](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-d-13-26/oddalenie-skargi-zus-swiadczenie-rodzice-w-pracy-2-3111969) również oddalił skargę na odmowę przyznania świadczenia. Oznacza to, że ZUS może skutecznie uchylić świadczenie, gdy wnioskodawca faktycznie nie spełnia ustawowych przesłanek — np. nie podlega ubezpieczeniu lub nie spełnia warunku zatrudnienia. ## 3. Uchylenie świadczenia wychowawczego a świadczenie nienależnie pobrane — kluczowe rozróżnienie Jednym z najczęstszych błędów ZUS jest utożsamianie uchylenia prawa do świadczenia z orzekaniem o świadczeniu nienależnie pobranym. WSA w Bydgoszczy wyraźnie stwierdził, że „decyzja uchylająca prawo do świadczenia wychowawczego ma charakter konstytutywny i działa ze skutkiem ex nunc, tj. z mocą na przyszłość od daty wydania decyzji" ([II SA/Bd 526/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-bd-526-24/uchylenie-swiadczenia-wychowawczego-bledy-zus-475536)). Dodano, że „W trybie art. 27 u.p.p.w.d. nie podlega zatem uchyleniu lub zmianie prawo do świadczenia wychowawczego już wcześniej skonsumowane, czyli świadczenie już pobrane" ([II SA/Bd 526/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-bd-526-24/uchylenie-swiadczenia-wychowawczego-bledy-zus-475536)). Pozbawienie prawa do wypłaconego świadczenia może nastąpić jedynie w trybie art. 25 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Sąd podkreślił też, że „Nie jest rolą sądu administracyjnego uzupełnianie w jakimkolwiek zakresie aktów podejmowanych przez organy administracji" ([II SA/Bd 526/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-bd-526-24/uchylenie-swiadczenia-wychowawczego-bledy-zus-475536)). ## 4. Obowiązek wszechstronnego zebrania dowodów — „szczególne okoliczności" NSA konsekwentnie wymaga od ZUS wnikliwej oceny wszystkich okoliczności sprawy, zwłaszcza przy świadczeniach w drodze wyjątku. W sprawie „organ winien przestrzegać zasady prawdy obiektywnej" ([III OSK 177/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-177-24/renta-rodzinna-droga-wyjatku-szczegolne-okolicznosci-276324)) oraz „nie można wykluczyć, że gdyby nie ciężka choroba i śmierć, matka skarżącego mogłaby wypracować okres niezbędny do uzyskania świadczenia na zasadach ogólnych" ([III OSK 177/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-177-24/renta-rodzinna-droga-wyjatku-szczegolne-okolicznosci-276324)). NSA potwierdził, że data powstania całkowitej niezdolności do pracy jest istotna, ale „nie jest to jednak równoznaczne z tym, że organ jest zwolniony w danej sprawie od oceny przesłanek zachodzenia w sprawie szczególnych okoliczności zaistniałych przed tą datą" ([III OSK 177/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-177-24/renta-rodzinna-droga-wyjatku-szczegolne-okolicznosci-276324)). Podobnie w sprawie „Możliwość orzekania według uznania administracyjnego nie oznacza pozostawienia Prezesowi ZUS całkowitej swobody w tym zakresie" ([III OSK 3215/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-3215-23/renta-rodzinna-droga-wyjatku-uzaleznienie-ojca-1121019)). NSA dodał, że „Sam fakt uzależnienia ojca dziecka nie może być traktowany niejako automatycznie, jako sankcja wykluczająca jego małoletnie dziecko z grona adresatów normy zawartej w art. 83 ust. 1 powołanej ustawy" ([III OSK 3215/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-3215-23/renta-rodzinna-droga-wyjatku-uzaleznienie-ojca-1121019)). ## 5. Wady formalne decyzji ZUS — naruszenie [art. 107 k.p.a.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-administracyjnego/art-107) Częstą przyczyną uchylenia decyzji jest brak rzetelnego uzasadnienia. ZUS ma obowiązek spełnić wymogi [art. 107 § 1 k.p.a.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-administracyjnego/art-107), czyli wskazać podstawę prawną, fakty uznane za udowodnione i dowody, na których oparł rozstrzygnięcie. WSA w Bydgoszczy wskazał, że organy naruszyły ten przepis poprzez „niejednoznaczne określenie przedmiotu rozstrzygnięcia, uwzględniającego konieczność odróżnienia sprawy dotyczącej uchylenia przyznanego świadczenia od sprawy o ustalenie nienależnie pobranego świadczenia" ([II SA/Bd 526/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-bd-526-24/uchylenie-swiadczenia-wychowawczego-bledy-zus-475536)). WSA w Warszawie w sprawie [I SA/Wa 2084/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-wa-2084-25/uchylenie-decyzji-zus-swiadczenie-aktywny-rodzic-3114934) uchylił decyzje dotyczące świadczenia „Aktywny rodzic", stwierdzając wadliwość obu instancji, co potwierdza, że nawet w trybie uproszczonym sąd nie akceptuje decyzji bez jasnego uzasadnienia. ## 6. Tryb uproszczony — ograniczenia i szanse Większość spraw o świadczenie „Aktywni rodzice w pracy" jest rozpoznawana w trybie uproszczonym ([art. 119 ust. 2 p.p.s.a.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-o-postepowaniu-przed-sadami-administracyjnymi/art-119)), co oznacza posiedzenie niejawne bez rozprawy. Nie oznacza to jednak, że sąd mniej rygorystycznie ocenia decyzje ZUS — wręcz przeciwnie, uchylenie w trybie uproszczonym świadczy o tym, że wady decyzji były ewidentne. Przykładowo WSA w Białymstoku [II SA/Bk 1925/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-bk-1925-25/uchylenie-decyzji-zus-swiadczenie-rodzicielskie-3-3165849) uchylił obie decyzje w trybie uproszczonym, podobnie jak WSA w Warszawie [I SA/Wa 29/26](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-wa-29-26/uchylenie-decyzji-zus-swiadczenie-aktywni-rodzice-4-3167340) i [VIII SA/Wa 53/26](https://lexedit.ai/orzeczenia/viii-sa-wa-53-26/uchylenie-decyzji-zus-swiadczenie-rodzice-w-pracy-2-3116615). Z drugiej strony, gdy skarga jest oczywiście niezasadna, sąd równie szybko ją oddala — jak w sprawach [I SA/Wa 355/26](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-wa-355-26/oddalenie-skargi-zus-swiadczenie-rodzice-w-pracy-3-3235699) i [II SA/Łd 13/26](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-d-13-26/oddalenie-skargi-zus-swiadczenie-rodzice-w-pracy-2-3111969). **Źródła:** - I SA/Wa 1668/25 (WSA Warszawa, 18.11.2025) - I SA/Wa 1948/25 (WSA Warszawa, 19.02.2026) - II SA/Rz 1261/25 (WSA Rzeszów, 20.01.2026) - II SA/Sz 713/25 (WSA Szczecin, 19.02.2026) - II SA/Bk 1925/25 (WSA Białystok, 12.03.2026) - I SA/Wa 355/26 (WSA Warszawa, 08.05.2026) - II SA/Łd 13/26 (WSA Łódź, 27.02.2026) - I SA/Wa 2084/25 (WSA Warszawa, 05.03.2026) - VIII SA/Wa 53/26 (WSA Warszawa, 12.03.2026) - II SA/Bd 526/24 (WSA Bydgoszcz, 18.03.2025) - III OSK 177/24 (NSA, 27.06.2024) - III OSK 3215/23 (NSA, 07.06.2024) - [art. 145 § 1 p.p.s.a.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-o-postepowaniu-przed-sadami-administracyjnymi/art-145), [art. 107 k.p.a.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-administracyjnego/art-107) ## Źródła (orzeczenia) - [I SA/Wa 1668/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-wa-1668-25/uchylenie-decyzji-zus-swiadczenie-aktywni-rodzice-961967) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie — wyrok z 2025-11-18 - [I SA/Wa 1948/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-wa-1948-25/uchylenie-decyzji-zus-swiadczenie-aktywni-rodzice-2-3109728) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie — wyrok z 2026-02-19 - [II SA/Rz 1261/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-rz-1261-25/uchylenie-decyzji-zus-swiadczenie-rodzice-w-pracy-2267440) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie — wyrok z 2026-01-20 - [II SA/Sz 713/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-sz-713-25/uchylenie-decyzji-zus-swiadczenie-rodzicielskie-2-3115151) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie — wyrok z 2026-02-19 - [I SA/Wa 355/26](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-wa-355-26/oddalenie-skargi-zus-swiadczenie-rodzice-w-pracy-3-3235699) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie — wyrok z 2026-05-08 - [II SA/Łd 13/26](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-d-13-26/oddalenie-skargi-zus-swiadczenie-rodzice-w-pracy-2-3111969) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi — wyrok z 2026-02-27 - [II SA/Bd 526/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-bd-526-24/uchylenie-swiadczenia-wychowawczego-bledy-zus-475536) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy — wyrok z 2025-03-18 > „decyzja uchylająca prawo do świadczenia wychowawczego, o której mowa w art. 27 ust. 1 u.p.p.w.d., ma charakter konstytutywny i działa ze skutkiem ex nunc, tj. z mocą na przyszłość od daty wydania decyzji" - [III OSK 177/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-177-24/renta-rodzinna-droga-wyjatku-szczegolne-okolicznosci-276324) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-06-27 > „Organ winien przestrzegać zasady prawdy obiektywnej" - [III OSK 3215/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-3215-23/renta-rodzinna-droga-wyjatku-uzaleznienie-ojca-1121019) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-06-07 > „Możliwość orzekania według uznania administracyjnego nie oznacza więc pozostawienia Prezesowi ZUS całkowitej swobody w tym zakresie" - [I SA/Wa 2084/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-wa-2084-25/uchylenie-decyzji-zus-swiadczenie-aktywny-rodzic-3114934) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie — wyrok z 2026-03-05 - [II SA/Bk 1925/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-bk-1925-25/uchylenie-decyzji-zus-swiadczenie-rodzicielskie-3-3165849) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku — wyrok z 2026-03-12 - [I SA/Wa 29/26](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-wa-29-26/uchylenie-decyzji-zus-swiadczenie-aktywni-rodzice-4-3167340) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie — wyrok z 2026-03-17 - [VIII SA/Wa 53/26](https://lexedit.ai/orzeczenia/viii-sa-wa-53-26/uchylenie-decyzji-zus-swiadczenie-rodzice-w-pracy-2-3116615) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie — wyrok z 2026-03-12 ## Przepisy - [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-o-postepowaniu-przed-sadami-administracyjnymi/art-145) — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - [art. 107 k.p.a.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-administracyjnego/art-107) — Kodeks postępowania administracyjnego - [art. 107 § 1 k.p.a.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-administracyjnego/art-107) — Kodeks postępowania administracyjnego - [art. 119 ust. 2 p.p.s.a.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-o-postepowaniu-przed-sadami-administracyjnymi/art-119) — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - [art. 145 § 1 p.p.s.a.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-o-postepowaniu-przed-sadami-administracyjnymi/art-145) — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi --- **Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt