VIII PA 146/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownika T.S. o zasądzenie ryczałtu za noclegi w okresie od czerwca 2011 r. do grudnia 2012 r., podczas wykonywania pracy jako kierowca ciągnika siodłowego w transporcie międzynarodowym. Sąd Rejonowy w Łodzi zasądził na rzecz powoda kwotę 47.086,52 zł tytułem ryczałtów za noclegi, uznając, że zapewnienie noclegu w kabinie pojazdu nie jest równoznaczne z zapewnieniem bezpłatnego noclegu w rozumieniu przepisów prawa pracy i rozporządzeń wykonawczych. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił apelację pozwanego pracodawcy. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanego, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Sąd Najwyższy wskazał, że choć skarga kasacyjna w większości nie zawierała usprawiedliwionych zarzutów, a problemy prawne zostały rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2014 r. (II PZP 1/14), zgodnie z którą noclegi kierowców w kabinach samochodów nie stanowią bezpłatnego wypoczynku i wymagają rekompensaty, a istota ryczałtu polega na oderwaniu od rzeczywistego poniesienia kosztów, to jednak konieczne jest zredefiniowanie podejścia do art. 77^5 k.p. w kontekście świadczeń przysługujących kierowcom z tytułu podróży w transporcie międzynarodowym po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 listopada 2016 r., K 11/15. Sąd Najwyższy podkreślił, że choć prawo wspólnotowe nie wyłącza krajowych regulacji dotyczących zwrotu kosztów noclegów, to jednak wysokość ryczałtu może być moderowana przez sądy w sytuacji braku regulacji zakładowych, a także że wprowadzanie zmian w regulaminie wynagradzania na niekorzyść pracownika wymaga wypowiedzenia zmieniającego, chyba że faktyczna zapłata świadczenia następuje w nowej wysokości. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na potrzebę ponownego rozważenia kwestii wysokości ryczałtów, zwłaszcza w kontekście zmian w regulaminie wynagradzania wprowadzonych przez pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (4)
Czy nocleg w kabinie samochodu ciężarowego, wyposażonej w miejsce do spania, stanowi dla kierowcy w transporcie międzynarodowym "bezpłatny nocleg" w rozumieniu przepisów prawa pracy, wyłączający prawo do ryczałtu za nocleg?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zapewnienie miejsca do spania w kabinie pojazdu nie jest równoznaczne z zapewnieniem bezpłatnego noclegu w rozumieniu przepisów, co uprawnia pracownika do otrzymania ryczałtu za nocleg.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wielokrotnie orzekał, że nocleg w kabinie pojazdu nie jest bezpłatnym noclegiem w rozumieniu przepisów, a pracownikowi przysługuje ryczałt za nocleg, nawet jeśli nie poniósł faktycznych kosztów.
Czy ryczałt za nocleg jest świadczeniem uzależnionym od faktycznego poniesienia kosztów przez pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ryczałt za nocleg jest świadczeniem oderwanym od rzeczywistego poniesienia kosztów i przysługuje nawet wtedy, gdy pracownik nie poniósł faktycznych wydatków na nocleg.
Uzasadnienie
Istota ryczałtu polega na tym, że jest to uśredniona kwota przeznaczona na pokrycie kosztów, która nie wymaga udokumentowania faktycznych wydatków. Pracownikowi przysługuje ryczałt, chyba że pracodawca zapewnił mu bezpłatny nocleg w warunkach hotelowych.
Czy zmiana regulaminu wynagradzania, wprowadzająca ryczałt za nocleg i obniżająca dietę, wymaga wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy?
Odpowiedź sądu
Wprowadzenie ryczałtu za nocleg i zmniejszenie diety może nie wymagać wypowiedzenia zmieniającego, jeśli sytuacja pracownika nie uległa pogorszeniu, a faktyczna zapłata świadczenia następuje w nowej wysokości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że koszty podróży służbowej są odrębne od wynagrodzenia za pracę, a faktyczna zapłata świadczenia w nowej wysokości może być wystarczająca. Jednakże, jeśli zmiana jest niekorzystna, zazwyczaj wymaga wypowiedzenia zmieniającego.
Czy przepisy unijne dotyczące czasu pracy kierowców (Rozporządzenie (WE) nr 561/2006) wyłączają prawo kierowcy do ryczałtu za nocleg, jeśli odpoczynek jest wykorzystywany w kabinie pojazdu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy unijne dotyczące czasu pracy kierowców nie regulują kwestii wynagrodzenia ani świadczeń z tytułu podróży służbowych i nie wyłączają prawa do ryczałtu za nocleg.
Uzasadnienie
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 dotyczy czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku, a nie wynagrodzeń. Pozwala na wykorzystanie odpoczynku w kabinie, ale nie wpływa na prawo do rekompensaty za nocleg.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.p. art. 77^5 § § 1-5
Kodeks pracy
Przepisy regulujące należności z tytułu podróży służbowych, w tym zasady ustalania wysokości diet i zwrotu kosztów noclegów dla pracowników zatrudnionych u pracodawców innych niż państwowe lub samorządowe jednostki sfery budżetowej.
u.c.p.k. art. 2 § pkt 7
Ustawa o czasie pracy kierowców
Definicja podróży służbowej w kontekście transportu drogowego.
u.c.p.k. art. 21a
Ustawa o czasie pracy kierowców
Przepis odsyłający do art. 77^5 § 3-5 k.p. w zakresie należności przysługujących kierowcy w podróży służbowej.
Pomocnicze
Dz.U. 2002 nr 236 poz. 1991 art. § 9 § ust. 1, 2, 4
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju
Regulacje dotyczące zwrotu kosztów noclegów i ryczałtu w przypadku nieprzedłożenia rachunku, a także wyłączenie stosowania przepisów w przypadku zapewnienia bezpłatnego noclegu.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia.
k.p. art. 8 § § 2
Kodeks pracy
Zasada współżycia społecznego i społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa.
k.p. art. 241^13
Kodeks pracy
Przepis dotyczący wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy.
k.p. art. 77^2 § § 1, 6
Kodeks pracy
Przepisy dotyczące regulaminu wynagradzania.
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący umorzenia postępowania.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący rozstrzygania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 477^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oceny dowodów.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 398^20
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący związania sądu wykładnią prawa dokonaną przez Sąd Najwyższy.
k.p. art. 84
Kodeks pracy
Przepis dotyczący zrzeczenia się prawa do wynagrodzenia.
Informacje dodatkowe
Dane finansowe
WPS: 47 086,52 PLN
ryczałt za noclegi: 47 086,52 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.