Orzeczenie · 2015-02-17

VIII GA 24/15Uchylenie wyroku nierozpoznanie istoty sprawy

Sąd
Sąd Okręgowy w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2015-02-17
SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniaokręgowy
potrąceniepostępowanie uproszczonenierozpoznanie istoty sprawyzarzut potrąceniaprawo materialneprawo procesoweapelacja

Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.552,07 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu. Pozwana zaskarżyła wyrok, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 498 § 2 k.c. poprzez niezastosowanie) i procesowego (m.in. art. 505 4 § 2 k.p.c., art. 201 § 1 k.p.c. w zw. z art. 505 7 k.p.c., art. 227 k.p.c., art. 316 k.p.c.). Głównym zarzutem było błędne nieuwzględnienie przez Sąd Rejonowy potrącenia dokonanego przez pozwaną przed procesem, co według niej doprowadziło do umorzenia wzajemnych wierzytelności. Sąd Okręgowy uznał zarzut naruszenia art. 505 4 § 2 k.p.c. za uzasadniony, wskazując, że przepis ten nie ma zastosowania do zarzutu potrącenia dokonanego przed wszczęciem postępowania. Sąd pierwszej instancji utożsamił potrącenie materialnoprawne dokonane przed procesem z zarzutem procesowym potrącenia, co skutkowało nierozpoznaniem istoty sprawy i pominięciem istotnych dowodów. Sąd Okręgowy podkreślił, że potrącenie jest jednostronną czynnością prawną podlegającą zasadom prawa materialnego, a zarzut potrącenia jest twierdzeniem pozwanego uzasadniającym skutek przeciwko powództwu. Ponieważ Sąd Okręgowy nie mógł przeprowadzić postępowania dowodowego w trybie uproszczonym, uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, który ma zbadać przesłanki potrącenia i rozstrzygnąć merytorycznie o żądaniu pozwu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o postępowaniu uproszczonym w kontekście zarzutu potrącenia dokonanego przed procesem oraz zagadnienie nierozpoznania istoty sprawy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego i zarzutu potrącenia dokonanego przed wniesieniem pozwu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarzut potrącenia dokonany przed wszczęciem postępowania sądowego podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów o postępowaniu uproszczonym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut potrącenia dokonany przed wszczęciem postępowania sądowego ma charakter materialnoprawny i nie podlega ograniczeniom art. 505 4 § 2 k.p.c. dotyczącym postępowania uproszczonego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy rozróżnił potrącenie materialnoprawne dokonane przed procesem od zarzutu procesowego potrącenia zgłaszanego w toku postępowania. Stwierdził, że art. 505 4 § 2 k.p.c. dotyczy sytuacji, gdy potrącenie jest dokonywane w toku postępowania uproszczonego, a nie gdy powołuje się na czynność prawną dokonaną wcześniej.

Czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, uwzględniając zarzut potrącenia dokonany przez pozwaną przed procesem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ błędnie zastosował przepisy o postępowaniu uproszczonym do zarzutu potrącenia, co skutkowało nierozpoznaniem materialnej podstawy żądania i zarzutów pozwanej oraz pominięciem istotnych dowodów.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że nierozpoznanie istoty sprawy następuje, gdy sąd nie zbadał materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów strony, co miało miejsce w tej sprawie z powodu błędnej wykładni przepisów o postępowaniu uproszczonym i zarzucie potrącenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. I.osoba_fizycznapowód
(...)spółkapozwana

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 498 § 1

Kodeks cywilny

Potrącenie jest jednostronną czynnością prawną, gdy dwie osoby są wzajemnie dłużnikami i wierzycielami, a wierzytelności są pieniężne lub tej samej jakości, wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem.

k.c. art. 505 § 4

Kodeks cywilny

Zarzut potrącenia jest dopuszczalny w postępowaniu uproszczonym, jeżeli wierzytelności nadają się do rozpoznania w tym postępowaniu. Sąd Okręgowy uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do potrącenia dokonanego przed procesem.

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku nierozpoznania istoty sprawy.

k.p.c. art. 505 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu uproszczonym.

Pomocnicze

k.c. art. 498 § 2

Kodeks cywilny

Niezastosowanie tego przepisu było zarzutem pozwanej.

k.c. art. 505 § 7

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 201 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 316

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 505 § 11

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 61

Kodeks cywilny

Skutek oświadczenia woli od chwili, gdy mogło ono zostać zapoznane przez drugą stronę.

k.c. art. 499

Kodeks cywilny

Skutek wsteczny potrącenia od chwili, w której stało się możliwe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 505 4 § 2 k.p.c. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie do potrącenia dokonanego przed procesem. • Nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy z powodu błędnego zastosowania przepisów o postępowaniu uproszczonym i pominięcia zarzutu potrącenia. • Naruszenie art. 227 k.p.c. przez oddalenie wniosków dowodowych pozwanej.

Godne uwagi sformułowania

potrącenie jest zawsze jednostronną czynnością prawną, oświadczeniem woli uprawnionego podlegającą zasadom prawa cywilnego materialnego • zarzut jest to twierdzenie pozwanego o istnieniu określonej okoliczności faktycznej niesprzeczne z twierdzeniami powoda, uzasadniające skutek skierowany przeciwko powództwu • Sąd Rejonowy nie dostrzegł odmienności potrącenia dokonanego przed procesem, które ma charakter materialnoprawny (...) od zarzutu potrącenia procesowego • do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy zaniechał on zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony

Skład orzekający

Agnieszka Woźniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o postępowaniu uproszczonym w kontekście zarzutu potrącenia dokonanego przed procesem oraz zagadnienie nierozpoznania istoty sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego i zarzutu potrącenia dokonanego przed wniesieniem pozwu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego – rozróżnienia między potrąceniem materialnoprawnym a zarzutem procesowym w kontekście postępowania uproszczonego, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.

Potrącenie przed procesem a postępowanie uproszczone – kiedy sąd pierwszej instancji popełnia błąd?

Dane finansowe

WPS: 2552,07 PLN

zapłata: 2552,07 PLN

zwrot kosztów sądowych: 100 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 634 PLN

Sektor

usługi

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst