Orzeczenie · 2020-07-24

VIII GA 201/20

Sąd

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy

Miejsce

Bydgoszcz

Data

2020-07-24

SAOSGospodarczezobowiązaniaWysokaokręgowy

terminy zapłatytransakcje handlowerekompensatakoszty odzyskiwania należnościapelacjasąd okręgowywierzytelnośćcesja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powódka (...) w B. wniosła o zasądzenie od pozwanej D. K. kwoty 7 618,69 zł wraz z odsetkami, tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności wynikające z art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że terminy płatności wskazane na fakturach nie były wiążące, a strony uzgodniły je konkludentnie inaczej, co potwierdzał brak działań windykacyjnych ze strony pierwotnego wierzyciela. Sąd Rejonowy powołał się również na art. 5 k.c., uznając żądanie za nadużycie prawa. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powoda, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy błędnie ocenił materiał dowodowy i naruszył art. 233 § 1 kpc. Stwierdził, że terminy płatności były jasno określone na fakturach, a pozwana nie wykazała, aby zostały one zmienione, nawet konkludentnie. Opóźnienia w płatnościach, obejmujące 44 faktury, były znaczące i uzasadniały przyznanie ryczałtu za koszty odzyskiwania należności zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy. Sąd Okręgowy odrzucił argumentację o braku działań windykacyjnych jako podstawę do oddalenia powództwa, podkreślając, że ryczałt przysługuje niezależnie od poniesionych kosztów. Odrzucono również zastosowanie art. 5 k.c., wskazując, że pozwana sama naruszała zasady współżycia społecznego przez stałe opóźnienia w płatnościach, które miały wpływ na kondycję finansową pierwotnego wierzyciela. W konsekwencji Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powódki dochodzoną kwotę wraz z odsetkami oraz koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, zasady stosowania art. 5 k.c. w kontekście opóźnień w płatnościach, ocena dowodów w zakresie ustalania terminów płatności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego przed zmianami wprowadzonymi 1 stycznia 2020 r. (choć sąd odwołał się do brzmienia sprzed zmian, to sama ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych jest kontynuacją poprzedniej regulacji).

Zagadnienia prawne (2)

Czy wierzycielowi przysługuje ryczałtowa rekompensata za koszty odzyskiwania należności, jeśli pierwotny wierzyciel nie podejmował działań windykacyjnych i czy można zastosować art. 5 k.c. w sytuacji, gdy terminy płatności nie były ściśle przestrzegane?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wierzycielowi przysługuje ryczałtowa rekompensata za koszty odzyskiwania należności, niezależnie od tego, czy poniósł faktyczne koszty windykacji lub podjął działania w tym zakresie. Art. 5 k.c. nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy pozwana sama naruszała zasady współżycia społecznego przez stałe opóźnienia w płatnościach.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że terminy płatności wskazane na fakturach były wiążące, a pozwana opóźniała się z zapłatą. Ryczałtowa rekompensata za koszty odzyskiwania należności przysługuje z mocy prawa (art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych) i nie jest uzależniona od poniesienia faktycznych kosztów przez wierzyciela. Zastosowanie art. 5 k.c. jest wykluczone, gdy strona sama naruszała zasady współżycia społecznego.

Czy konkludentne uzgodnienie przez strony odmiennych terminów płatności niż te wskazane na fakturach jest dopuszczalne i czy brak reakcji wierzyciela na opóźnienia oznacza jego zgodę na wydłużenie terminu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo dokonywanie płatności po terminie wskazanym na fakturze i brak natychmiastowej reakcji wierzyciela nie oznacza konkludentnego uzgodnienia nowego terminu płatności. Termin płatności musi być jasno oznaczony.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że terminy płatności wskazane na fakturach były wiążące, a pozwana nie wykazała, aby zostały one zmienione. Brak reakcji wierzyciela na opóźnienia nie jest równoznaczny z dorozumianą zgodą na przedłużenie terminu płatności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku

Strona wygrywająca

powódka

Strony

Nazwa	Typ	Rola
(...)	spółka	powódka
D. K.	osoba_fizyczna	pozwana

Przepisy (9)

Główne

u.t.z.t.h. art. 10 § 1

Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych

Wierzycielowi przysługuje od dłużnika, bez wezwania, równowartość kwoty 40 euro przeliczonej na złote według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne, stanowiąca rekompensatę za koszty odzyskiwania należności.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Nie można czynić ze swojego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

k.c. art. 488 § 1

Kodeks cywilny

Świadczenia będące przedmiotem zobowiązań z umów wzajemnych (świadczenia wzajemne) powinny być spełnione jednocześnie, chyba że z umowy, ustawy albo orzeczenia sądu lub decyzji innego właściwego organu wynika, że jedna ze stron obowiązana jest do wcześniejszego świadczenia.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji zmienia zaskarżone orzeczenie i orzeka co do istoty sprawy.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji bierze pod uwagę wyniki postępowania pierwszoinstancyjnego oraz uzupełniające postępowanie przed sądem drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Terminy płatności wskazane na fakturach były wiążące. • Pozwana opóźniła się z zapłatą za 44 faktury. • Ryczałtowa rekompensata za koszty odzyskiwania należności przysługuje z mocy prawa, niezależnie od faktycznie poniesionych kosztów windykacji. • Art. 5 k.c. nie znajduje zastosowania, gdyż pozwana sama naruszała zasady współżycia społecznego przez stałe opóźnienia w płatnościach.

Odrzucone argumenty

Strony konkludentnie uzgodniły inne terminy płatności niż te wskazane na fakturach. • Pierwotny wierzyciel nie podejmował działań windykacyjnych, co wyklucza żądanie rekompensaty. • Żądanie rekompensaty stanowi nadużycie prawa (art. 5 k.c.). • Powód nie wykazał, że poniósł koszty odzyskiwania należności.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Rejonowy wywodził w uzasadnieniu, że strony dokonały takiego przedłużenia konkludentnie, poprzez dokonywanie przez pozwaną zapłaty w terminie późniejszym niż w fakturze i akceptowanie tego faktu przez jej wierzyciela. • Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 455 k.c. jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. • W tej sytuacji brak było zdaniem Sądu jakichkolwiek przesłanek do uznania, że domaganie się przez powoda zasądzenia kwot dochodzonych w pozwie narusza zasady współżycia społecznego.

Skład orzekający

Eliza Grzybowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, zasady stosowania art. 5 k.c. w kontekście opóźnień w płatnościach, ocena dowodów w zakresie ustalania terminów płatności."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego przed zmianami wprowadzonymi 1 stycznia 2020 r. (choć sąd odwołał się do brzmienia sprzed zmian, to sama ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych jest kontynuacją poprzedniej regulacji).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych i interpretacji przepisów dotyczących rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.

“Czy opóźnienie w zapłacie faktury zawsze oznacza, że należą się dodatkowe koszty? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 7618,69 PLN

rekompensata za koszty odzyskiwania należności: 7618,69 PLN

zwrot kosztów procesu: 500 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 500 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników