VIII GA 126/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sporu o zapłatę wynagrodzenia za wystawę machin oblężniczych, zorganizowaną na terenie muzeum zarządzanego przez pozwanego. Powód, B. S. (1), domagał się zasądzenia kwoty 24.116,00 zł wraz z odsetkami, wskazując na umowę z 31 października 2013 r. i aneks z 16 lutego 2015 r., które przewidywały wynagrodzenie w wysokości 4,00 zł brutto od każdego sprzedanego biletu wstępu w latach 2016-2018. Pozwany (...) w Ż. próbował wypowiedzieć umowę, zarzucając naruszenie przepisów o zamówieniach publicznych, utratę zaufania oraz nieprawidłowości związane z zawarciem umowy. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia 14 grudnia 2018 r., zasądził na rzecz powoda kwotę 24.288,48 zł, uznając umowę za nienazwaną o przeważających cechach umowy dzierżawy i stwierdzając bezskuteczność wypowiedzenia przez pozwanego. Sąd Rejonowy podkreślił, że umowa mogła być rozwiązana wyłącznie za porozumieniem stron, a zarzuty pozwanego dotyczące zamówień publicznych zostały oddalone przez Dyrektora Generalnego Urzędu Zamówień Publicznych. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia 20 grudnia 2019 r., oddalił apelację pozwanego, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji co do charakteru prawnego umowy i bezskuteczności jej wypowiedzenia. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany nie wykazał ważnych przyczyn uzasadniających wypowiedzenie umowy, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych i materialnych były niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja charakteru prawnego umów nienazwanych, zasady wypowiadania umów terminowych, stosowanie przepisów o zamówieniach publicznych.
Konkretny stan faktyczny i specyfika umowy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa o wspólnym przedsięwzięciu, polegająca na udostępnieniu wystawy machin oblężniczych w zamian za wynagrodzenie uzależnione od sprzedaży biletów, jest umową dzierżawy, czy umową o świadczenie usług?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa ma cechy umowy nienazwanej o przeważających cechach umowy dzierżawy, a nie umowy o świadczenie usług.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla umowy było fizyczne udostępnienie wystawy i jej utrzymanie przez powoda w zamian za wynagrodzenie, a nie samo podjęcie czynności w celu osiągnięcia rezultatu. Pozwany czerpał korzyści ze sprzedaży biletów i promocji turystycznej.
Czy pozwany mógł skutecznie wypowiedzieć umowę zawartą na czas określony, która przewidywała możliwość rozwiązania wyłącznie za porozumieniem stron?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie umowy przez pozwanego było bezskuteczne.
Uzasadnienie
Umowa została zawarta na czas określony z zastrzeżeniem, że może być rozwiązana tylko za porozumieniem stron. Przepisy dotyczące umowy zlecenia (art. 746 k.c.) nie miały zastosowania, a nawet gdyby miały, pozwany nie wykazał ważnych powodów do wypowiedzenia. Przepisy o dzierżawie (art. 673 § 3 k.c. w zw. z art. 694 k.c.) również wymagają wskazania w umowie przyczyn wypowiedzenia, czego pozwany nie uczynił.
Czy zawarcie umowy o wspólnym przedsięwzięciu bez trybu przetargowego, zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych, skutkuje jej nieważnością?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa nie podlegała przepisom ustawy prawo zamówień publicznych.
Uzasadnienie
Dyrektor Generalny Urzędu Zamówień Publicznych, po przeprowadzeniu postępowania sprawdzającego, stwierdził, że umowa zawarta przez strony nie stanowiła zamówienia publicznego w rozumieniu przepisów ustawy.
Czy pozwany może odmówić zapłaty wynagrodzenia z powodu rzekomego nienależytego wykonania umowy przez powoda?
Odpowiedź sądu
Nie, pozwany nie wykazał podstaw do odmowy zapłaty.
Uzasadnienie
Pozwany nie zgłosił zarzutu potrącenia ani nie wniósł powództwa wzajemnego. Ponadto, nie wykazał, aby szkoda z tytułu nienależytego wykonania umowy faktycznie zaistniała i jaka byłaby jej wartość. Powód zaprzestał wykonywania obowiązków dopiero po uniemożliwieniu mu dostępu do terenu przez pozwanego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. S. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) | inne | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
u.t.z.t.h. art. 19 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Powodowi przysługiwało od pozwanego odszkodowanie stanowiące równowartość kwoty 40,00 Euro tytułem ryczałtowego odszkodowania za zwłokę.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.
k.c. art. 639 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o umowie zlecenia.
k.c. art. 746
Kodeks cywilny
Dający zlecenie może wypowiedzieć zlecenie w każdym czasie. Powinien jednak zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w związku z wykonaniem zlecenia. W razie wypowiedzenia zlecenia po wykonaniu czynności, przyjmujący zlecenie jest uprawniony do wynagrodzenia.
k.c. art. 704
Kodeks cywilny
Jeżeli umowa dzierżawy była zawarta na czas nieoznaczony, można ją wypowiedzieć.
k.c. art. 673 § § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli czas trwania najmu jest oznaczony, zarówno wynajmujący, jak i najemca mogą wypowiedzieć najem w wypadkach określonych w umowie.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 217 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddali wnioski dowodowe, gdy okoliczności, które mają zostać udowodnione, są już udowodnione zgodnie z twierdzeniem strony wnioskującej, lub gdy okoliczności te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy; oddalenie wniosku dowodowego następuje również w przypadku, gdy dowód miałby na celu przedłużenie postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o wspólnym przedsięwzięciu ma cechy umowy dzierżawy, a nie umowy o świadczenie usług. • Wypowiedzenie umowy przez pozwanego było bezskuteczne, ponieważ umowa mogła być rozwiązana tylko za porozumieniem stron, a pozwany nie wykazał ważnych powodów. • Zawarcie umowy bez trybu przetargowego nie czyni jej nieważną, gdyż nie podlegała ona przepisom ustawy prawo zamówień publicznych. • Pozwany nie wykazał podstaw do odmowy zapłaty wynagrodzenia z powodu rzekomego nienależytego wykonania umowy przez powoda.
Odrzucone argumenty
Umowa była umową o świadczenie usług, do której mają zastosowanie przepisy o umowie zlecenia, co uprawniało pozwanego do jej wypowiedzenia. • Pozwany miał prawo wypowiedzieć umowę z powodu utraty zaufania i naruszenia przepisów o zamówieniach publicznych. • Powód nienależycie wykonał umowę, co uzasadnia odmowę zapłaty wynagrodzenia. • Wystawa machin oblężniczych nie pasuje do ruin zamku i nie przyczynia się do zwiększenia atrakcyjności turystycznej W.
Godne uwagi sformułowania
W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. • Umowa zawarta przez strony była umową nienazwaną, o przeważających cechach umowy dzierżawy. • Oświadczenie pozwanego o wypowiedzeniu umowy było bezskuteczne. • W ocenie Sądu Generalnego Dyrektora Urzędu Zamówień Publicznych umowa zawarta przez strony nie stanowiła zamówienia publicznego w rozumieniu przepisów ustawy prawo zamówień publicznych.
Skład orzekający
Artur Fornal
przewodniczący
Elżbieta Kala
sprawozdawca
Eliza Grzybowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru prawnego umów nienazwanych, zasady wypowiadania umów terminowych, stosowanie przepisów o zamówieniach publicznych."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny i specyfika umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ciekawej interpretacji umowy nienazwanej i zasad jej wypowiadania, co jest istotne dla praktyki obrotu gospodarczego. Pokazuje również, jak ważne jest precyzyjne określenie charakteru prawnego umowy.
“Czy muzeum może zerwać umowę na wystawę machin oblężniczych? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 24 116 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 1800 PLN
Sektor
turystyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.