Orzeczenie · 2026-01-19

VII U 81/25

Sąd
Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2026-01-19
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSTrybunał Konstytucyjnywznowienie postępowaniapublikacja orzeczeniaKodeks postępowania administracyjnegoprawo ubezpieczeń społecznych

Sprawa dotyczyła odwołania D.L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie emerytury. D.L. wniosła o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20), a także o ponowne przeliczenie emerytury i wypłatę wyrównania. Organ rentowy odmówił wznowienia, argumentując, że wyrok TK nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw i że ubezpieczona nie należy do grupy osób, których dotyczy orzeczenie. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił odwołanie w zakresie wznowienia postępowania. Sąd uznał, że zgodnie z art. 145a KPA i art. 190 Konstytucji, wznowienie postępowania na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest możliwe tylko po jego ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw. Ponieważ wyrok TK nie został opublikowany, nie mógł stanowić podstawy do wznowienia. Jednocześnie, ponieważ ZUS nie wydał jeszcze decyzji w przedmiocie wniosku o ponowne przeliczenie emerytury, Sąd przekazał ten wniosek do rozpoznania organowi rentowemu na podstawie art. 477¹⁰ § 2 KPC.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja warunków wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście braku publikacji orzeczenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i procedury wznowienia postępowania administracyjnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które nie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a KPA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które nie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 145a KPA i art. 190 Konstytucji, wznowienie postępowania na podstawie orzeczenia TK wymaga, aby orzeczenie to weszło w życie, co następuje z dniem ogłoszenia w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony. Brak publikacji w Dzienniku Ustaw oznacza, że orzeczenie nie wywołało skutków prawnych w zakresie umożliwiającym wznowienie postępowania.

Czy sąd w postępowaniu odwoławczym od decyzji ZUS może merytorycznie rozpoznać wniosek o przeliczenie emerytury, jeśli organ rentowy wydał decyzję jedynie w przedmiocie wznowienia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji w granicach jej treści i przedmiotu. Jeśli organ rentowy nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o przeliczenie emerytury, sąd nie może go merytorycznie ocenić.

Uzasadnienie

Postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych ma charakter odwoławczy i ogranicza się do okoliczności uwzględnionych w decyzji organu rentowego. Sąd nie może żądać czegoś, o czym organ rentowy nie decydował. W takiej sytuacji wniosek przekazuje się do rozpoznania organowi rentowemu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie odwołania i przekazanie wniosku do rozpoznania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w N.

Strony

NazwaTypRola
D. L.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w N.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

KPA art. 145a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania, gdy TK orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego wydano decyzję.

KPA art. 145a § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Termin na wniesienie skargi o wznowienie - jeden miesiąc od wejścia w życie orzeczenia TK.

Konstytucja RP art. 190

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia TK wchodzą w życie z dniem ogłoszenia; TK może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.

Pomocnicze

KPC art. 148 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 477 § 10

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

u.o.a.n. art. 9 § 1

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

u.o.a.n. art. 21

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada praworządności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwia wznowienie postępowania na podstawie art. 145a KPA. • Sąd rozpatruje sprawę w granicach zaskarżonej decyzji organu rentowego; wniosek o przeliczenie emerytury nie był przedmiotem decyzji ZUS.

Godne uwagi sformułowania

brak podstaw do wznowienia postępowania • wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw • nie należą do grupy osób, których dotyczy orzeczenie Trybunału • przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była zatem jedynie decyzja organu rentowego, która odmawiała wznowienia postępowania • Sąd nie mógł zaś merytorycznie ocenić zasadności roszczenia o ponowne ustalenie wysokości emerytury z uwagi na czasową niedopuszczalność drogi sądowej • nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Magdalena Pytel

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście braku publikacji orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i procedury wznowienia postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą wejścia w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływu na postępowania administracyjne i sądowe, co jest istotne dla prawników i osób zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych.

Wyrok TK nie opublikowany? Emerytura bez szans na wznowienie postępowania.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst