VII U 324/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie rozpoznał sprawę dotyczącą podlegania ubezpieczeniom społecznym R.Z., pracownika Centrali Handlu (...) Sp. z o.o. ZUS decyzją z 8 lutego 2017 r. stwierdził, że R.Z. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 16 sierpnia 2016 r., uznając umowę o pracę za czynność pozorną, mającą na celu uzyskanie nienależnych świadczeń z ubezpieczenia chorobowego. Organ rentowy wskazał na brak dokumentów wymaganych przy zatrudnieniu, w tym umowy o pracę, zakresu obowiązków, przeszkolenia BHP oraz zaświadczenia lekarskiego, a także na brak dowodów potwierdzających świadczenie pracy. Dodatkowo, organ rentowy podniósł wątpliwości co do kondycji finansowej płatnika składek, która miała nie pozwalać na zatrudnienie pracownika za wskazanym wynagrodzeniem. R.Z. oraz płatnik składek wnieśli odwołania, argumentując, że stosunek pracy faktycznie istniał, a umowa nie była pozorna. Sąd Okręgowy, opierając się na opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości oraz analizie dokumentów i zeznań świadków, ustalił, że umowa o pracę zawarta między R.Z. a spółką była nieważna z powodu naruszenia przepisów Kodeksu spółek handlowych, w szczególności art. 210 § 1 i § 2 KSH, dotyczących reprezentacji spółki w umowach z członkami zarządu. Sąd wskazał, że w przypadku jednoosobowej spółki z o.o., gdzie jedyny wspólnik jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu, umowa z samym sobą wymaga formy aktu notarialnego, a nie zwykłego pełnomocnictwa. Ponadto, sąd stwierdził brak elementu podporządkowania pracowniczego, kluczowego dla istnienia stosunku pracy, ponieważ R.Z. jako prezes zarządu i współwłaściciel spółki sam organizował swoją pracę. Sąd uznał również, że nie wykazano rzeczywistej potrzeby zatrudnienia R.Z. na stanowisku Dyrektora Handlowego, gdyż zakres jego obowiązków nie różnił się od czynności wykonywanych wcześniej jako udziałowiec i prezes zarządu. W konsekwencji, sąd oddalił odwołania i zasądził koszty zastępstwa procesowego od odwołujących na rzecz ZUS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów KSH dotyczących zawierania umów z członkami zarządu jednoosobowych spółek z o.o. oraz analiza cech stosunku pracy w kontekście zatrudnienia wspólników.
Dotyczy specyficznej sytuacji jedynego wspólnika i członka zarządu w jednoosobowej spółce z o.o. oraz kwestii podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa o pracę zawarta pomiędzy spółką z o.o. a jej jedynym wspólnikiem i jednocześnie jedynym członkiem zarządu, która nie została zawarta w formie aktu notarialnego, jest ważna i stanowi tytuł do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa o pracę zawarta w takich okolicznościach jest nieważna z powodu naruszenia przepisów Kodeksu spółek handlowych (art. 210 § 2 KSH) oraz braku elementu podporządkowania pracowniczego.
Uzasadnienie
Sąd uznał umowę za nieważną, ponieważ narusza ona przepisy KSH dotyczące reprezentacji spółki w umowach z członkami zarządu, a w przypadku jednoosobowej spółki z o.o. wymagana jest forma aktu notarialnego. Ponadto, brak jest podporządkowania pracowniczego, gdy pracownik sam sobie organizuje pracę jako jedyny wspólnik i prezes zarządu.
Czy stosunek prawny, w którym pracownik jest jednocześnie jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu spółki, posiada cechy stosunku pracy, w szczególności element podporządkowania pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takiej sytuacji brak jest elementu podporządkowania pracowniczego, który jest kluczowy dla istnienia stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że pracownik, będąc jednocześnie jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu, sam decyduje o swoim czasie pracy, miejscu i tempie, co wyklucza istnienie podporządkowania pracodawcy. Nie wykazano również rzeczywistej potrzeby zatrudnienia na nowym stanowisku, gdyż zakres obowiązków nie różnił się od wykonywanych wcześniej.
Czy zatrudnienie wspólnika spółki z o.o. na stanowisku pracowniczym, nawet przy istniejącej umowie o pracę, może być uznane za czynność pozorną lub mającą na celu obejście ustawy, jeśli nie wykazano rzeczywistej potrzeby takiego zatrudnienia i brakuje podporządkowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowa o pracę nie jest faktycznie realizowana zgodnie z jej charakterem, a jej celem jest uzyskanie świadczeń, może zostać uznana za nieważną.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie wskazującym, że samo zawarcie umowy o pracę i zgłoszenie do ubezpieczeń nie jest wystarczające, jeśli rzeczywisty stosunek prawny nie odpowiada treści art. 22 k.p., a strony nie miały zamiaru wykonywać obowiązków pracowniczych lub gdy brak jest rzeczywistej potrzeby zatrudnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. Z. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
| Centrala Handlu (...) Sp. z o.o. | spółka | płatnik składek-odwołujący się |
Przepisy (10)
Główne
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne będące pracownikami.
u.s.u.s. art. 13 § pkt. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają pracownicy od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.s.h. art. 201 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Spółka jest reprezentowana przez zarząd, który prowadzi sprawy spółki.
k.s.h. art. 210 § § 1
Kodeks spółek handlowych
W umowie pomiędzy spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników.
k.s.h. art. 210 § § 2
Kodeks spółek handlowych
W przypadku jednoosobowej spółki z o.o., jedyny wspólnik będący zarazem jedynym członkiem zarządu reprezentuje spółkę sam ze sobą, a czynność wymaga formy aktu notarialnego.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli uznał je za nieuzasadnione.
Pomocnicze
k.p. art. 229 § § 4
Kodeks pracy
Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na określonym stanowisku.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umowy o pracę z powodu naruszenia art. 210 KSH. • Brak elementu podporządkowania pracowniczego. • Brak rzeczywistej potrzeby zatrudnienia. • Czynność prawna mająca na celu obejście ustawy.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę została zawarta zgodnie z prawem. • R.Z. faktycznie świadczył pracę i podlegał pracodawcy. • Umowa nie była pozorna.
Godne uwagi sformułowania
brak elementu podporządkowania pracowniczego, który decyduje o pracowniczym charakterze danego stosunku prawnego • podporządkowanie pracownicze nie występuje wtedy, kiedy jedna i ta sama osoba wyznacza zadania pracownicze, a następnie sama je wykonuje • czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna • nie można mówić o pozorności złożonych oświadczeń woli w zakresie zawarcia umowy o pracę
Skład orzekający
Monika Rosłan-Karasińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KSH dotyczących zawierania umów z członkami zarządu jednoosobowych spółek z o.o. oraz analiza cech stosunku pracy w kontekście zatrudnienia wspólników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji jedynego wspólnika i członka zarządu w jednoosobowej spółce z o.o. oraz kwestii podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne przestrzeganie przepisów przy zawieraniu umów, nawet wewnątrz własnej firmy, a także jak sądy analizują rzeczywisty charakter stosunku prawnego w kontekście ubezpieczeń społecznych.
“Czy prezes zarządu może sam ze sobą zawrzeć umowę o pracę? Sąd rozstrzyga kluczową kwestię dla jednoosobowych spółek.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 3600 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 3600 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.