Orzeczenie · 2025-10-06

VII U 1589/24

Sąd
Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-10-06
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaokręgowy
emeryturaZUSTrybunał Konstytucyjnywznowienie postępowaniapublikacja orzeczeńprawo ubezpieczeń społecznychustawa emerytalnaTK

Sprawa dotyczyła odwołania I.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie emerytury. Ubezpieczona powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r., który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis ustawy emerytalnej dotyczący pomniejszania podstawy obliczenia emerytury o kwotę pobranych wcześniej świadczeń, w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek o świadczenie przed 6 czerwca 2012 r. Organ rentowy odmówił wznowienia postępowania, wskazując, że wyrok TK nie został jeszcze ogłoszony w Dzienniku Ustaw, a publikacja na stronie internetowej nie jest równoznaczna z ogłoszeniem. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, podkreślając, że zgodnie z art. 145a § 1 i 2 KPA oraz art. 190 Konstytucji, wznowienie postępowania na podstawie orzeczenia TK jest możliwe dopiero po wejściu w życie tego orzeczenia, co następuje z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Sąd zaznaczył, że nie ma kompetencji do eliminowania skutków zaniechania ustawodawcy w zakresie publikacji orzeczeń. W związku z tym, że wyrok TK nie został opublikowany, odwołanie zostało oddalone. Sąd jednocześnie przekazał wniosek ubezpieczonej o ponowne ustalenie wysokości emerytury do rozpoznania organowi rentowemu, ponieważ organ ten nie rozpoznał go merytorycznie. Ze względu na szczególne okoliczności sprawy, w tym niepewność prawną spowodowaną brakiem publikacji wyroku TK oraz nierozpoznanie wniosku przez ZUS, sąd nie obciążył ubezpieczonej kosztami zastępstwa procesowego, stosując art. 102 KPC.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów KPA i Konstytucji dotyczących wznowienia postępowania na podstawie orzeczeń TK, a także zakresu kognicji sądu w sprawach ubezpieczeń społecznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy orzeczenie TK nie zostało jeszcze opublikowane w Dzienniku Ustaw. Wartość praktyczna może być ograniczona w przypadku przyszłych publikacji orzeczenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został jeszcze ogłoszony w Dzienniku Ustaw, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a KPA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 145a § 1 i 2 KPA oraz art. 190 Konstytucji, wznowienie postępowania na podstawie orzeczenia TK jest możliwe dopiero po wejściu w życie tego orzeczenia, co następuje z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Publikacja na stronie internetowej TK nie jest równoznaczna z ogłoszeniem w rozumieniu przepisów.

Czy sąd w postępowaniu odwoławczym od decyzji ZUS może merytorycznie rozpoznać wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury, jeśli organ rentowy wydał jedynie decyzję o odmowie wznowienia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji w granicach jej treści i przedmiotu. Jeśli organ rentowy nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury, sąd nie może go merytorycznie ocenić.

Uzasadnienie

Postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych ma charakter odwoławczy i ogranicza się do okoliczności uwzględnionych w decyzji organu rentowego. Sąd nie może żądać czegoś, o czym organ rentowy nie decydował. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania była decyzja odmawiająca wznowienia postępowania, a nie wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
I. S.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (12)

Główne

KPA art. 145a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 145a § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 190

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

KPC art. 148 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 477 § 10

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

u.o.a.n. art. 9 § 1 pkt 6

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

u.o.a.n. art. 21

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

ustawa emerytalna art. 25 § 1b

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 114

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 26

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwia jego zastosowanie jako podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. • Sąd rozpatruje sprawę w granicach decyzji organu rentowego; wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury nie był przedmiotem decyzji ZUS.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego powinien być podstawą do wznowienia postępowania, mimo braku publikacji w Dzienniku Ustaw.

Godne uwagi sformułowania

wyrok Trybunału Konstytucyjny nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw • nie mają kompetencji do eliminowania skutków zaniechania ustawodawcy • nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji z tego tytułu

Skład orzekający

Magdalena Pytel

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA i Konstytucji dotyczących wznowienia postępowania na podstawie orzeczeń TK, a także zakresu kognicji sądu w sprawach ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy orzeczenie TK nie zostało jeszcze opublikowane w Dzienniku Ustaw. Wartość praktyczna może być ograniczona w przypadku przyszłych publikacji orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z publikacją orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływem na prawa obywateli, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.

Emerytura zależy od Dziennika Ustaw? Sąd wyjaśnia, kiedy wyrok TK naprawdę działa.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst