Orzeczenie · 2026-03-07

VII U 1167/25Uchylenie decyzji VAT dodatkowe zobowiazanie

Sąd
Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2026-03-07
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSTrybunał Konstytucyjnywznowienie postępowaniapublikacja orzeczeńKodeks postępowania administracyjnegoustawa emerytalna

Sprawa dotyczyła odwołania O.X. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie emerytury. Podstawą wniosku o wznowienie był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt SK 140/20), który orzekł o niezgodności art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z Konstytucją. Organ rentowy odmówił wznowienia, argumentując, że wyrok TK nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, co jest warunkiem jego wejścia w życie i podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145a KPA. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, podkreślając, że zgodnie z art. 190 Konstytucji i ustawą o ogłaszaniu aktów normatywnych, orzeczenia TK wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Ponieważ wyrok nie został opublikowany, nie mógł stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Sąd oddalił odwołanie w tym zakresie. Jednocześnie, ponieważ ZUS nie wydał decyzji merytorycznej w sprawie wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury, sąd przekazał ten wniosek do rozpoznania organowi rentowemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty wznowienia postępowania administracyjnego w związku z orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego oraz zakres kognicji sądu w sprawach ubezpieczeń społecznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i kolejności rozpatrywania wniosków przez ZUS i sąd.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw uniemożliwia wznowienie postępowania administracyjnego na jego podstawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw uniemożliwia wznowienie postępowania administracyjnego, ponieważ wyrok nie wszedł w życie.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach KPA i Konstytucji RP, które stanowią, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Dopiero po wejściu w życie i utracie mocy obowiązującej aktu normatywnego można skutecznie żądać wznowienia postępowania.

Czy sąd pracy i ubezpieczeń społecznych może merytorycznie rozpoznać wniosek o przeliczenie emerytury, jeśli organ rentowy wydał jedynie decyzję o odmowie wznowienia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pracy i ubezpieczeń społecznych rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji w granicach jej treści i przedmiotu. Jeśli organ rentowy wydał decyzję tylko o odmowie wznowienia, sąd nie może merytorycznie ocenić wniosku o przeliczenie emerytury.

Uzasadnienie

Postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych ma charakter odwoławczy od decyzji organu rentowego. Sąd kontroluje decyzję w granicach jej przedmiotu. W tej sprawie przedmiotem była decyzja o odmowie wznowienia, a nie wniosek o przeliczenie emerytury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie odwołania i przekazanie wniosku do ZUS
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
O. X.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w I.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

KPA art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję.

KPA art. 145a § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Konstytucja RP art. 190

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Pomocnicze

u.o.a.n. art. 9 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące aktów normatywnych ogłoszonych w Dzienniku Ustaw ogłasza się w Dzienniku Ustaw RP.

KPC art. 477¹⁰ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przekazanie sprawy organowi rentowemu do rozpoznania, gdy sąd nie jest właściwy do merytorycznego rozstrzygnięcia.

KPC art. 477¹⁴ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia odwołania.

ustawa emerytalna art. 25 § ust. 1b

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób składających wniosek przed 6 czerwca 2012 r.

ustawa emerytalna art. 26

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Podstawa obliczenia emerytury.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwia jego wejście w życie i stanowi podstawę do odmowy wznowienia postępowania. • Sąd rozpatruje sprawę w granicach decyzji organu rentowego, która dotyczyła odmowy wznowienia postępowania, a nie merytorycznego wniosku o przeliczenie emerytury.

Godne uwagi sformułowania

brak podstaw do wznowienia postępowania • wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw • przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była zatem jedynie decyzja organu rentowego, która odmawiała wznowienia postępowania • Sąd nie mógł zaś merytorycznie ocenić zasadności roszczenia o ponowne ustalenie wysokości emerytury z uwagi na czasową niedopuszczalność drogi sądowej

Skład orzekający

Magdalena Pytel

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wznowienia postępowania administracyjnego w związku z orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego oraz zakres kognicji sądu w sprawach ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i kolejności rozpatrywania wniosków przez ZUS i sąd.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i administracyjnym ze względu na interpretację przepisów dotyczących wznowienia postępowania po wyrokach TK.

Wyrok TK nie opublikowany? ZUS odmawia wznowienia postępowania, a sąd potwierdza: brak publikacji to brak podstaw do działania.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst