VII PA 8/13Ustalenie stosunku pracy umowa o dzieło cywilnoprawna
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód R. B. wniósł pozew przeciwko W. K. o ustalenie istnienia stosunku pracy, nakazanie wydania świadectwa pracy oraz o zapłatę różnych kwot związanych z pracą (dodatek, ekwiwalent za urlop, odszkodowanie, nieopłacone składki). Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że strony łączyła umowa o dzieło, a nie stosunek pracy, podkreślając brak zgodnej woli stron nawiązania stosunku pracy oraz świadomość powoda co do charakteru umów. Sąd Rejonowy ustalił, że powód wykonywał pracę na podstawie umów o dzieło, otrzymując wynagrodzenie godzinowe, mimo że umowy przewidywały wynagrodzenie ryczałtowe. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powoda, oddalił ją. Sąd II instancji oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym przez Sąd I instancji i potwierdził prawidłowość oceny, że nie było stosunku pracy. Podkreślono swobodę umów (art. 353[1] KC), ale zaznaczono, że art. 22 § 1 KP definiuje cechy stosunku pracy (wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę). Sąd Okręgowy stwierdził, że powód nie wykazał wykonywania pracy pod kierownictwem pracodawcy ani stałego stosowania się do jego poleceń. Mimo pewnych ograniczeń czasowych i miejscowych, powód miał swobodę w organizacji pracy i ustalaniu grafików z innymi osobami. Brak było podległości służbowej, co uniemożliwiło zakwalifikowanie stosunku jako pracy w rozumieniu art. 22 KP. Sąd Okręgowy zaznaczył, że nawet gdyby umowy o dzieło okazały się nieważne, nie zmieniłoby to oceny, ponieważ kluczowy był faktyczny sposób wykonywania pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że pewne cechy organizacyjne pracy, takie jak praca w zespole, określony grafik czy nadzór koordynatora, nie są wystarczające do uznania stosunku prawnego za umowę o pracę, jeśli brakuje kluczowego elementu podporządkowania pracowniczego.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i oceny konkretnych umów cywilnoprawnych. Wartość precedensowa może być ograniczona przez indywidualne okoliczności każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powtarzające się wykonywanie pracy w określonym miejscu i czasie, pod nadzorem koordynatora zespołu, przy jednoczesnym braku bezpośrednich poleceń od pozwanego pracodawcy, może być uznane za wykonywanie pracy w ramach stosunku pracy w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli brak jest wystarczających dowodów na istnienie podporządkowania pracowniczego i wykonywania pracy pod kierownictwem pracodawcy, nawet jeśli istnieją pewne cechy formalne wskazujące na organizację pracy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kluczowym elementem stosunku pracy jest wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy, co oznacza stałe stosowanie się do poleceń i pozostawanie do dyspozycji. W tej sprawie powód nie wykazał takiego podporządkowania, a jedynie pewne ograniczenia organizacyjne wynikające z pracy w zespole, które nie przesądzają o istnieniu stosunku pracy.
Czy umowy o dzieło, które w rzeczywistości były wykonywane w sposób odbiegający od ich treści (np. inne wynagrodzenie, szerszy zakres obowiązków niż określony w umowie), mogą zostać uznane za nieważne, a w konsekwencji za nawiązujące stosunek pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nawet jeśli umowy o dzieło okazałyby się nieważne, nie przesądza to automatycznie o istnieniu stosunku pracy. Kluczowa jest ocena faktycznego sposobu wykonywania pracy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że nie oceniał formalnych przesłanek ważności umów, lecz faktyczny sposób wykonywania pracy przez powoda. Nawet uznanie umów za nieważne nie zmieniłoby oceny, że nie doszło do nawiązania stosunku pracy w rozumieniu Kodeksu pracy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. B. | osoba_fizyczna | powód |
| W. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
k.p. art. 22 § § 1(1)
Kodeks pracy
Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną, jeżeli warunki wykonywania pracy odpowiadają cechom stosunku pracy.
Pomocnicze
k.c. art. 353(1)
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów – strony zawierające umowę mają prawo ułożyć stosunek prawny według własnego uznania, o ile jego treść lub cel nie sprzeciwiają się właściwości stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających cech podporządkowania pracowniczego. • Powód miał świadomość różnic między umową o pracę a umową cywilnoprawną. • Praca w zespole i pewne ograniczenia organizacyjne nie przesądzają o istnieniu stosunku pracy. • Faktyczny sposób wykonywania pracy nie nosił cech stosunku pracy.
Odrzucone argumenty
Praca wykonywana w określonym miejscu i czasie, pod nadzorem koordynatora, powinna być uznana za stosunek pracy. • Umowy o dzieło były nieważne z powodu niezgodności z ich treścią (inne wynagrodzenie, szerszy zakres obowiązków), co powinno skutkować uznaniem ich za umowy o pracę.
Godne uwagi sformułowania
nie było możliwości ustalenia, że strony łączył stosunek pracy w rozumieniu art.22 k.p. • nie jest dopuszczalne, zgodnie z art.22 § 1(1) Kodeksu pracy , zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną. • kluczowym elementem stosunku pracy odróżniającym go od innych stosunków prawnych jest wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy
Skład orzekający
Anna Rej-Żuk
przewodniczący
Liliana Gambal
sędzia
Izabela Głowacka-Damaszko
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że pewne cechy organizacyjne pracy, takie jak praca w zespole, określony grafik czy nadzór koordynatora, nie są wystarczające do uznania stosunku prawnego za umowę o pracę, jeśli brakuje kluczowego elementu podporządkowania pracowniczego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i oceny konkretnych umów cywilnoprawnych. Wartość precedensowa może być ograniczona przez indywidualne okoliczności każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca dla prawników pracy i przedsiębiorców, ponieważ dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o pracę a umową cywilnoprawną, a także oceny, kiedy pozorne umowy cywilnoprawne mogą zostać przekształcone w umowę o pracę.
“Czy praca w zespole i ustalony grafik to już umowa o pracę? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 15 000 PLN
dodatek za przekroczenie norm średniotygodniowych czasu pracy: 3240 PLN
ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy: 1600 PLN
odszkodowanie za rozwiązanie umowy o pracę: 400 PLN
nieopłacone składki na ubezpieczenie społeczne: 15 000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.