VII Pa 346/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka spółka z o.o. domagała się od pozwanej J. K. zasądzenia kwoty 5 000 zł tytułem odszkodowania za niedobór w powierzonym mieniu – kasie gotówkowej. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi oddalił powództwo, uznając, że pozwana nie ponosi odpowiedzialności za niedobór. Sąd ustalił, że pozwanej powierzono kasę bez przeprowadzenia inwentaryzacji początkowej, a prezes spółki miał nieograniczony dostęp do kasy i często pobierał z niej pieniądze bez należytego udokumentowania. Ponadto, inwentaryzacja końcowa została przeprowadzona pod nieobecność pozwanej, która przebywała na zwolnieniu lekarskim. Sąd Rejonowy uznał, że pracodawca nie zapewnił warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia, co zwalnia pracownika z odpowiedzialności na podstawie art. 124 § 3 k.p. Sąd nie znalazł również podstaw do odpowiedzialności na podstawie art. 114 k.p., gdyż powód nie wykazał przesłanek tej odpowiedzialności. Sąd Okręgowy oddalił apelację spółki, uznając ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego za prawidłowe. Sąd Okręgowy podkreślił, że ocena materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy nie była dowolna, a wnioski były logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko, że spółka nie wykazała prawidłowego powierzenia mienia i zaniedbań pozwanej, a także wskazał na wątpliwości co do terminu zgłoszenia żądania zapłaty oraz na brak dowodów na przerobienie dokumentu KP 19/12 przez pozwaną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie przesłanek odpowiedzialności materialnej pracownika za niedobór w powierzonym mieniu, w szczególności znaczenia prawidłowego powierzenia mienia i zaniedbań pracodawcy.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego z licznymi zaniedbaniami po stronie pracodawcy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną za niedobór w powierzonym mieniu, jeśli pracodawca nie zapewnił prawidłowych warunków do jego zabezpieczenia i rozliczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pracodawca nie wywiązał się z obowiązku prawidłowego powierzenia mienia, co obejmuje m.in. przeprowadzenie inwentaryzacji początkowej i końcowej, zapewnienie ograniczonego dostępu do kasy oraz właściwe dokumentowanie transakcji. Zaniedbania pracodawcy uniemożliwiły pracownikowi należyte zabezpieczenie mienia i rozliczenie się z niego.
Czy pracownik ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 114 k.p. za szkodę wyrządzoną pracodawcy, jeśli pracodawca nie udowodnił niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych oraz winy pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ciężar udowodnienia przesłanek odpowiedzialności na podstawie art. 114 k.p. spoczywa na pracodawcy.
Uzasadnienie
Powódka spółka nie wykazała w żaden sposób przesłanek odpowiedzialności materialnej pracownika na podstawie art. 114 k.p., w szczególności niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych oraz winy pozwanej. Zgodnie z art. 116 k.p., to na pracodawcy spoczywa ciężar udowodnienia tych okoliczności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| J. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p. art. 124 § 1
Kodeks pracy
Pracownik, któremu powierzono z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się pieniądze, papiery wartościowe lub kosztowności, narzędzia i instrumenty lub podobne przedmioty, odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w tym mieniu.
Pomocnicze
k.p. art. 124 § 3
Kodeks pracy
Od odpowiedzialności określonej w § 1 i 2 pracownik może się uwolnić, jeżeli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.
k.p. art. 114
Kodeks pracy
Pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną.
k.p. art. 116
Kodeks pracy
Pracownik ponosi odpowiedzialność materialną określoną w przepisach niniejszego rozdziału tylko na zasadach określonych w tym rozdziale.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów jest swobodna, ale nie dowolna.
k.p.c. art. 247
Kodeks postępowania cywilnego
Nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron w sprawach z zakresu prawa pracy.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest ona bezzasadna.
k.p.c. art. 473
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak prawidłowego powierzenia mienia pracownicy z obowiązkiem wyliczenia. • Nieprzeprowadzenie inwentaryzacji początkowej i końcowej. • Nieograniczony dostęp prezesa zarządu do kasy gotówkowej. • Niewłaściwe dokumentowanie transakcji przez prezesa zarządu. • Pobranie przez prezesa zarządu kwoty 10 000 zł bez udokumentowania i zatajenie tego faktu. • Dostęp prezesa zarządu do systemu komputerowego pozwanej. • Zaskakująca zbieżność kwoty zaliczki pobranej przez prezesa i rzekomego niedoboru. • Nielogiczność modyfikacji raportu kasowego w celu ukrycia przywłaszczenia. • Opóźnione zgłoszenie żądania zapłaty przez powoda. • Przeprowadzenie inwentaryzacji pod nieobecność pozwanej na zwolnieniu lekarskim. • Brak wykazania przez pracodawcę przesłanek odpowiedzialności materialnej pracownika.
Odrzucone argumenty
Niedobór w kasie gotówkowej w kwocie 5 000 zł powstał na skutek celowego działania pozwanej, polegającego na przerobieniu dowodu przyjęcia pieniędzy. • Pozwana przerobiła dokument KP 19/12 z kwoty 8 056,50 zł na 3 056,50 zł i podpisała dokumenty. • Raport z inwentaryzacji kasy na dzień 31 grudnia 2011 r. nie wykazał niedoboru. • Raport kasowy za marzec 2012 r. został sporządzony i podpisany przez pozwaną. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez dowolną ocenę materiału dowodowego. • Naruszenie przepisów prawa formalnego dotyczących postępowania dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia • nieograniczonym dostępem powoda do kasy gotówkowej • pobranie przez prezesa powodowej spółki kwoty 10.000 złotych bez stosownego udokumentowania i zatajaniu tego faktu przed biurem rachunkowym • zaskakująca zbieżność między kwotą niezwróconej przez prezesa zarządu zaliczki, a kwotą niedoboru powstałego rzekomo z winy pozwanej • taka modyfikacja prowadziłaby jedynie do łatwej do wykrycia rozbieżności między dokumentami • powodowa spółka dopiero w marcu 2013 roku zażądała od pozwanej zwrotu przedmiotowej kwoty 5 000 złotych musi wzbudzać uzasadnione wątpliwości • nie spełnia wymogu prawidłowego powierzenia mienia dokonanie jedynie przeliczenia w kasie gotówkowej, które miało miejsce w momencie podjęcia przez pozwaną pracy, bez przeprowadzenia stosowanej inwentaryzacji
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek odpowiedzialności materialnej pracownika za niedobór w powierzonym mieniu, w szczególności znaczenia prawidłowego powierzenia mienia i zaniedbań pracodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego z licznymi zaniedbaniami po stronie pracodawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są procedury wewnętrzne i prawidłowe powierzenie mienia pracownikowi. Pokazuje również, że pracodawca nie zawsze jest w stanie udowodnić winę pracownika, zwłaszcza gdy sam popełnia błędy.
“Czy pracodawca zawsze wygra, gdy pracownikowi zginą pieniądze z kasy? Niekoniecznie!”
Dane finansowe
WPS: 5000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.