Orzeczenie · 2026-09-02

VI Ka 533/26Zmiana kwalifikacji prawnej naruszenia zakazu jazdy 2

Sąd
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
Miejsce
Jelenia Góra
Data
2026-09-02
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokaokręgowy
zakaz prowadzenia pojazdównaruszenie zakazuart. 244 kkart. 180a kkkwalifikacja prawnaapelacjasąd okręgowysąd rejonowyprawo karne wykonawcze

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze rozpoznał apelację obrońcy oskarżonej L. S. od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze, który skazał ją za kierowanie pojazdem w dniu 30 września 2025 r. w N. na ul. (...) na drodze publicznej, nie stosując się do zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonego wyrokiem z dnia 10 czerwca 2025 r. w sprawie o sygn. II K 458/25. Apelacja zarzucała m.in. obrazę przepisów postępowania, błąd w ustaleniach faktycznych, obrazę prawa materialnego (błędną kwalifikację prawną) oraz rażącą niewspółmierność kary i środka karnego. Sąd Okręgowy uznał apelację za częściowo zasadną w zakresie kwalifikacji prawnej czynu. Stwierdził, że decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, stanowiła środek wykonawczy orzeczonego wcześniej przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów. W tej sytuacji, art. 244 kk (niestosowanie się do orzeczonego zakazu) stanowił normę lex specialis względem art. 180a kk, co wyłączało zastosowanie tego ostatniego przepisu z powodu pozornego zbiegu. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, uznając oskarżoną za winną czynu kwalifikowanego wyłącznie z art. 244 kk. W pozostałych kwestiach, dotyczących ustaleń faktycznych, oceny motywacji, stopnia społecznej szkodliwości czynu, winy oraz wymiaru kary i środka karnego, apelacja została uznana za niezasadną. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 2-letni zakaz prowadzenia pojazdów, uznając je za adekwatne do okoliczności sprawy i celów kary. Zasądzono również koszty obrony z urzędu i zwolniono oskarżoną od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zbiegu przepisów art. 244 kk i art. 180a kk w kontekście naruszenia sądowego zakazu prowadzenia pojazdów i cofnięcia uprawnień administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy cofnięcie uprawnień administracyjnych jest bezpośrednim następstwem orzeczonego zakazu sądowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy czyn polegający na kierowaniu pojazdem pomimo orzeczonego sądowego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, w sytuacji gdy nastąpiło również cofnięcie uprawnień decyzją administracyjną wydaną w związku z tym zakazem, powinien być kwalifikowany z art. 244 kk, czy też z art. 180a kk, czy też z obu tych przepisów w zbiegu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Czyn ten powinien być kwalifikowany wyłącznie z art. 244 kk, ponieważ decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień, wydana w związku z orzeczonym sądowym zakazem, ma charakter wtórny wobec zakazu sądowego. Art. 244 kk jest przepisem szczególnym (lex specialis) wobec art. 180a kk w tej sytuacji, co wyłącza zastosowanie art. 180a kk z powodu pozornego zbiegu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że art. 244 kk jest przepisem szczególnym wobec art. 180a kk, gdy cofnięcie uprawnień administracyjnych następuje w następstwie orzeczonego sądowego zakazu prowadzenia pojazdów. W takiej sytuacji, źródłem obowiązku powstrzymania się od jazdy jest zakaz sądowy, a decyzja administracyjna jest jedynie jego wykonaniem. Kumulatywne karanie na podstawie obu przepisów prowadziłoby do podwójnej represji za naruszenie tego samego obowiązku.

Czy okoliczności takie jak kierowanie pojazdem w celu zakupu mleka dla dziecka, krótki odcinek przejazdu, trudna sytuacja materialna i rodzinna oskarżonej, a także przyznanie się do winy, stanowią podstawę do złagodzenia kary lub uznania jej za rażąco niewspółmierną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, te okoliczności nie stanowią podstawy do złagodzenia kary ani uznania jej za rażąco niewspółmierną. Motywacja związana z zakupem dla dziecka została skorygowana przez oskarżoną na późniejszym etapie postępowania, a przejazd miał związek z koniecznością wykonania kary ograniczenia wolności w innej sprawie. Krótki odcinek przejazdu i brak negatywnych skutków nie niweczą formalnego charakteru przestępstwa. Przyznanie się do winy nie miało istotnego znaczenia dla ustalenia sprawstwa, gdyż było potwierdzone innymi dowodami. Kara pozbawienia wolności i zakaz prowadzenia pojazdów zostały uznane za adekwatne.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podkreślił, że umyślne naruszenie zakazu prowadzenia pojazdów jest istotą przestępstwa, a podnoszone motywacje nie usprawiedliwiają naruszenia prawa. Przyznanie się do winy nie było kluczowe dla ustalenia sprawstwa. Kara i środek karny zostały uznane za proporcjonalne, uwzględniając uprzednią karalność oskarżonej i charakter czynu.

Czy oskarżona miała pełną świadomość obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów i cofnięcia uprawnień w dacie popełnienia czynu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, oskarżona miała pełną świadomość. Wskazuje na to jej wcześniejsze postępowanie, przyznanie się do winy w innej sprawie, informacja o konieczności wykonania badań i egzaminu sprawdzającego, a także fakt, że nie była osobą nieobeznaną z konsekwencjami naruszenia przepisów.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy odrzucił argument obrońcy o braku świadomości oskarżonej, wskazując na jej wcześniejsze postępowanie, przyznanie się do winy w innej sprawie, oraz fakt, że nieodebranie korespondencji nie niweczy skutków prawnych decyzji. Uznano, że oskarżona miała świadomość obowiązującego zakazu i cofnięcia uprawnień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżona (w części dotyczącej kwalifikacji prawnej)

Strony

NazwaTypRola
L. S.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 244

Kodeks karny

Niestosowanie się do orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów.

Pomocnicze

k.k. art. 180a

Kodeks karny

Kierowanie pojazdem pomimo cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami przez organ administracji.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Zasada kumulacji przepisów w przypadku zbiegu.

k.p.k. art. 438 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zarzut obrazy przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu.

k.p.k. art. 438 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zarzut obrazy przepisów postępowania.

k.p.k. art. 438 § 3

Kodeks postępowania karnego

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.

k.p.k. art. 438 § 4

Kodeks postępowania karnego

Zarzut rażącej niewspółmierności kary lub środka karnego.

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Zastosowanie ustawy względniejszej dla sprawcy.

u.k.p. art. 103 § 1

Ustawa o kierujących pojazdami

Przesłanka cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.

k.k.w. art. 182 § 2

Kodeks karny wykonawczy

Wykonanie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów.

k.k. art. 53 § 1-2

Kodeks karny

Dyrektywy wymiaru kary.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasady oceny dowodów.

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zwolnienie od kosztów sądowych.

Pr. adw. art. 29

Ustawa Prawo o adwokaturze

Wynagrodzenie adwokata z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwalifikacja prawna czynu powinna opierać się wyłącznie na art. 244 kk, a nie na zbiegu z art. 180a kk, ze względu na pozorność zbiegu przepisów (lex specialis derogat legi generali).

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania (zasady swobodnej oceny dowodów, wszechstronnej oceny materiału dowodowego). • Błąd w ustaleniach faktycznych (znaczny stopień społecznej szkodliwości, brak okoliczności łagodzących, rażące lekceważenie porządku prawnego). • Rażąca niewspółmierność kary i środka karnego.

Godne uwagi sformułowania

art. 244 k.k. stanowi normę lex specialis względem art. 180a k.k. • kumulatywne karanie za ten sam czyn na podstawie art. 244 k.k. i art. 180a k.k. prowadzi do podwójnej represji • nieodebranie decyzji administracyjnej (...) nie pozwala przyjąć, że oskarżona nie wiedziała o ich cofnięciu • przeciwne rozumowanie prowadziłoby do błędnego wniosku, że zakaz lub decyzja administracyjna w przypadku nieodbierania korespondencji (...) zaczynają wywoływać skutki dopiero w chwili ich ujawnienia

Skład orzekający

Tomasz Skowron

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zbiegu przepisów art. 244 kk i art. 180a kk w kontekście naruszenia sądowego zakazu prowadzenia pojazdów i cofnięcia uprawnień administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy cofnięcie uprawnień administracyjnych jest bezpośrednim następstwem orzeczonego zakazu sądowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy częstego problemu prawnego interpretacji zbiegu przepisów w kontekście naruszenia zakazu prowadzenia pojazdów, co ma praktyczne znaczenie dla wielu kierowców i prawników. Wyjaśnia, kiedy stosuje się art. 244 kk, a kiedy art. 180a kk.

“Kierowałeś mimo zakazu? Uważaj na kwalifikację prawną – Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy grozi Ci tylko art. 244 kk, a kiedy więcej.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst