Orzeczenie · 2016-04-29

VI GC 394/15

Sąd
Sąd Okręgowy w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2016-04-29
SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniaokręgowy
kara umownapotrącenieumowa przewozuspedytorprzewoźnikfakturaodsetki ustawowekoszty procesuzawarcie umowy

Powód, Przedsiębiorstwo Przewozowe (...) Spółka z o.o. w R., domagał się od pozwanego, (...) Spółki z o.o. w W., zapłaty kwoty 113 269,88 zł wraz z ustawowymi odsetkami, tytułem należności za sprzedane paliwo. Pozwany przyznał zawarcie umowy sprzedaży paliwa, jednak wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut potrącenia kary umownej w wysokości 100 000 euro. Kara ta miała być naliczona na podstawie zlecenia transportowego z dnia 16.12.2014 r. za naruszenie zakazu prowadzenia rozmów i negocjacji z kontrahentami pozwanego w trakcie realizacji zlecenia oraz w okresie roku po jego wykonaniu. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że strony zawarły umowę sprzedaży paliwa, a należność z faktur nie została zapłacona. Kluczową kwestią stało się rozstrzygnięcie zarzutu potrącenia. Sąd uznał, że pozwany nie wykazał skutecznego zawarcia umowy o karę umowną. Podkreślono, że pracownik powoda, Ł. B., który miał zaakceptować zlecenie transportowe z klauzulą o karze umownej, nie był umocowany do zawierania tego typu umów. Ponadto, sąd stwierdził, że klauzula dotycząca kary umownej nie była przedmiotem ustaleń stron w momencie zawierania ustnej umowy przewozu, a późniejsze przesłanie zlecenia transportowego z tą klauzulą nie stanowiło skutecznej oferty ani potwierdzenia umowy w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, zwłaszcza że pracownik powoda nie miał upoważnienia do jej akceptacji. Sąd restrykcyjnie zinterpretował przepisy dotyczące zawierania umów, w tym art. 68(2) kc, uznając, że nie zachodziły stałe stosunki gospodarcze pozwalające na milczącą akceptację. Wobec braku skutecznego zawarcia umowy o karę umowną, zarzut potrącenia został oddalony jako niezasadny. W konsekwencji, sąd uwzględnił powództwo w całości, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 113 269,88 zł z odsetkami oraz zwrot kosztów procesu w wysokości 9 281 zł.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zawierania umów, w szczególności umów o karę umowną, w kontekście komunikacji elektronicznej i ustnej między przedsiębiorcami. Znaczenie umocowania pracownika do zawierania umów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i sposobu komunikacji między stronami. Interpretacja przepisów o zawieraniu umów może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności.

Zagadnienia prawne (4)

Czy zarzut potrącenia kary umownej jest zasadny, gdy umowa o karę umowną nie została skutecznie zawarta?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut potrącenia kary umownej nie jest zasadny, jeśli umowa o karę umowną nie została skutecznie zawarta.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwany nie wykazał skutecznego zawarcia umowy o karę umowną, ponieważ pracownik powoda nie był umocowany do jej zawierania, a klauzula kary umownej nie była przedmiotem ustaleń stron w momencie zawierania umowy przewozu. Przesłanie zlecenia transportowego z klauzulą kary umownej po zawarciu umowy przewozu nie stanowiło skutecznej oferty ani potwierdzenia umowy.

Czy pracownik działu spedycji, który nie jest umocowany do zawierania umów, może skutecznie zaakceptować ofertę kary umownej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pracownik nieumocowany do zawierania umów nie może skutecznie zaakceptować oferty kary umownej.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że pracownik powoda, Ł. B., nie miał upoważnienia do zawierania umów w zakresie kar umownych, a jedynie do obsługi klientów i ustalania warunków przewozu. Jego działania nie mogły zatem wiązać powoda w zakresie kary umownej.

Czy milczenie strony lub wpisanie numeru zlecenia w fakturze stanowi akceptację kary umownej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, milczenie strony lub wpisanie numeru zlecenia w fakturze, traktowane jako cel porządkowy, nie stanowi akceptacji kary umownej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że milczenie nie jest oświadczeniem woli, chyba że wynika to ze zwyczaju lub szczególnych okoliczności. Wpisanie numeru zlecenia w fakturze miało charakter porządkowy i nie oznaczało akceptacji kary umownej, zwłaszcza że strony zawierały umowy w sposób czynny.

Czy klauzula zakazująca kontaktu z klientem pozwanego przez rok po wykonaniu zlecenia, zastrzeżona karą umowną, jest ważna?

Odpowiedź sądu

Sąd nie rozstrzygnął o ważności klauzuli, ponieważ uznał, że umowa o karę umowną nie została skutecznie zawarta.

Uzasadnienie

Ponieważ sąd uznał, że umowa o karę umowną nie została zawarta, zbędne stały się rozważania dotyczące jej ważności, w tym zarzutów powoda o sprzeczności z zasadami współżycia społecznego i przepisami prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zasądzenie
Strona wygrywająca
powód

Strony

NazwaTypRola
Przedsiębiorstwo Przewozowe (...) Spółki z o. o.spółkapowód
(...) Spółka z o. o.spółkapozwany

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 535

Kodeks cywilny

Określa umowę sprzedaży.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Określa odsetki za opóźnienie.

k.c. art. 483

Kodeks cywilny

Określa karę umowną.

k.c. art. 498

Kodeks cywilny

Określa potrącenie.

k.c. art. 499

Kodeks cywilny

Określa potrącenie.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu.

k.c. art. 66

Kodeks cywilny

Oferta zawarcia umowy.

k.c. art. 95

Kodeks cywilny

Pełnomocnictwo.

k.c. art. 774

Kodeks cywilny

Umowa przewozu.

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Wyrażenie woli.

k.c. art. 68

Kodeks cywilny

Przyjęcie oferty.

k.c. art. 97

Kodeks cywilny

Czynności w lokalu przedsiębiorstwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak skutecznego zawarcia umowy o karę umowną. • Pracownik powoda nie był umocowany do zawierania umów o karę umowną. • Klauzula kary umownej nie była przedmiotem ustaleń stron w momencie zawierania umowy przewozu. • Przesłanie zlecenia transportowego z klauzulą kary umownej po zawarciu umowy przewozu nie stanowiło skutecznej oferty ani potwierdzenia umowy. • Milczenie strony lub wpisanie numeru zlecenia w fakturze nie oznacza akceptacji kary umownej.

Odrzucone argumenty

Zarzut potrącenia kary umownej w wysokości 100 000 euro. • Pracownik powoda zaakceptował zlecenie transportowe z klauzulą kary umownej. • Milczenie powoda lub wpisanie numeru zlecenia w fakturze stanowiło akceptację kary umownej. • Umowa o karę umowną została zawarta na podstawie stałych stosunków gospodarczych (art. 68(2) kc). • Pracownik powoda był umocowany do zawierania umów o karę umowną (domniemanie z art. 97 kc).

Godne uwagi sformułowania

Zlecenie to bowiem w praktyce stron nosiło charakter porządkowy, jego numer potrzebny był do wystawianej faktury. • W ocenie Sądu zastrzeżenie kary umownej treści jak w niniejszej sprawie nie nosi znamion, niezmieniającej istotnie treści umowy. • W sprawie brak podstawowej przesłanki tego przepisu, a to stałości stosunków, które to pojęcie nie zostało zdefiniowane w kodeksie cywilnym. • Sąd Okręgowy stoi na stanowisku restryktywnej wykładni przepisu art. 68 2 kc.

Skład orzekający

Anna Harmata

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawierania umów, w szczególności umów o karę umowną, w kontekście komunikacji elektronicznej i ustnej między przedsiębiorcami. Znaczenie umocowania pracownika do zawierania umów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i sposobu komunikacji między stronami. Interpretacja przepisów o zawieraniu umów może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie zakresu umocowania pracowników i formalne zawieranie umów, nawet w branży transportowej, gdzie często dominuje szybka komunikacja. Pokazuje pułapki związane z zarzutem kary umownej.

Czy pracownik spedycji może narazić firmę na milionowe kary? Sąd rozstrzyga kluczową kwestię zawierania umów.

Dane finansowe

WPS: 113 269,88 PLN

należność główna: 113 269,88 PLN

zwrot kosztów procesu: 9281 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst