VI GC 199/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowództwo zostało wytoczone przez Syndyka Masy Upadłości S. J. przeciwko J. J., synowej upadłego, o ustalenie bezskuteczności umowy sprzedaży maszyny do robót zimnych, zawartej w dniu 30.06.2014 r. za cenę 105.780,00 zł, potwierdzonej dwiema fakturami. Upadłość dłużnika S. J. została ogłoszona postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 11.08.2015 r., w oparciu o wniosek złożony 28.07.2014 r. Powód oparł swoje żądanie na art. 128 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego (w brzmieniu sprzed 1.01.2016 r.), zgodnie z którym czynności prawne odpłatne dokonane przez upadłego w ciągu sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości z małżonkiem, krewnym lub powinowatym w linii prostej są bezskuteczne wobec masy upadłości. Sąd Okręgowy w Rzeszowie uznał, że powód wykazał interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 kpc, mimo że bezskuteczność wynikała z mocy prawa. Sąd podkreślił, że czynność sprzedaży maszyny została dokonana w terminie sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o upadłość, a pozwana jest powinowatą pierwszego stopnia upadłego. Argumenty pozwanej dotyczące zapłaty całej ceny, wartości maszyny, działania w dobrej wierze czy ochrony z art. 169 kc zostały oddalone. Sąd wskazał, że ochrona masy upadłości w prawie upadłościowym nie jest uzależniona od wykazania zamiaru pokrzywdzenia wierzycieli, jak w przypadku skargi pauliańskiej, ani od zapłaty ceny czy dobrej wiary kontrahenta. Sąd uznał, że obie faktury dokumentowały tę samą transakcję, a kwestie księgowe i podatkowe nie były przedmiotem postępowania. W konsekwencji, Sąd stwierdził bezskuteczność umowy sprzedaży maszyny w stosunku do masy upadłości i zasądził od pozwanej na rzecz powoda koszty zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 128 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego w kontekście czynności dokonywanych z powinowatymi w okresie poprzedzającym ogłoszenie upadłości oraz interesu prawnego w powództwie o ustalenie.
Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji z 2016 r. i specyfiki postępowania upadłościowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa sprzedaży maszyny zawarta przez upadłego z jego synową w ciągu sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości jest bezskuteczna wobec masy upadłości na mocy art. 128 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa sprzedaży maszyny zawarta przez upadłego z jego synową w ciągu sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości jest bezskuteczna wobec masy upadłości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że czynność sprzedaży maszyny spełnia przesłanki z art. 128 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego: była odpłatna, dokonana w terminie sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o upadłość, a stroną był powinowaty pierwszego stopnia upadłego. Argumenty pozwanej dotyczące zapłaty ceny, wartości maszyny i dobrej wiary nie miały znaczenia dla oceny bezskuteczności czynności w postępowaniu upadłościowym.
Czy powód posiada interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie bezskuteczności czynności prawnej na podstawie art. 189 kpc, gdy bezskuteczność wynika z mocy prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powód posiada interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie, nawet jeśli bezskuteczność wynika z mocy prawa, gdy istnieje spór co do tej bezskuteczności.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że specyfika prawa upadłościowego i spór co do bezskuteczności czynności uzasadniają wytoczenie powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 kpc, aby usunąć niepewność prawną i umożliwić realizację uprawnień syndyka.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk Masy Upadłości S. J. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Zakład Handlowo-Usługowy (...) S. J. w upadłości likwidacyjnej | instytucja | powód |
| J. J. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowa (...) o ustalenie | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy powód ma interes prawny w usunięciu niepewności prawnej.
p.u.n. art. 128 § 1
Prawo upadłościowe i naprawcze
Czynności prawne odpłatne dokonane przez upadłego w terminie sześciu miesięcy przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z małżonkiem, krewnym lub powinowatym w linii prostej, krewnym lub powinowatym w linii bocznej do drugiego stopnia włącznie albo z przysposobionym lub przysposabiającym są bezskuteczne w stosunku do masy upadłości.
Pomocnicze
k.c. art. 169
Kodeks cywilny
Nie miał zastosowania, dotyczy nabycia rzeczy od osoby nieuprawnionej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność dowodu w postępowaniu cywilnym.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 217 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Spóźnione wnioski dowodowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność sprzedaży maszyny dokonana przez upadłego z synową w ciągu 6 miesięcy przed złożeniem wniosku o upadłość jest bezskuteczna wobec masy upadłości na mocy art. 128 ust. 1 p.u.n. • Powód ma interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie bezskuteczności czynności prawnej na podstawie art. 189 kpc. • Ochrona masy upadłości w prawie upadłościowym nie jest uzależniona od wykazania zamiaru pokrzywdzenia wierzycieli, zapłaty ceny czy dobrej wiary kontrahenta.
Odrzucone argumenty
Pozwana zapłaciła całą wartość zakupionej maszyny. • Pozwana działała w dobrej wierze i przysługuje jej ochrona z art. 169 kc. • Wystawienie dwóch faktur wynikało z błędu. • Czynność nie była szkodliwa dla wierzycieli. • Brak postanowienia sędziego komisarza o bezskuteczności czynności.
Godne uwagi sformułowania
Ochrona masy upadłości przed czynnościami dłużnika, w przeciwieństwie do uregulowań w kodeksie cywilnym, nie jest zależna od wykazania, że czynność dłużnika miała na celu pokrzywdzenie wierzycieli. • Każda zaś czynność prawna odpłatna dokonana przez upadłego w warunkach określonych w art. 128 ust. 1 p.u.n. jest bezskuteczna do masy upadłości z mocy samego prawa. • Sankcja bezskuteczności czynności prawnej nie jest uzależniona od tego czy upadły w zamian uzyskał zapłatę bądź czy kontrahent upadłego spełnił inne świadczenie wzajemne.
Skład orzekający
Beata Hass-Kloc
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 128 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego w kontekście czynności dokonywanych z powinowatymi w okresie poprzedzającym ogłoszenie upadłości oraz interesu prawnego w powództwie o ustalenie."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji z 2016 r. i specyfiki postępowania upadłościowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy potencjalnie nieuczciwej transakcji między upadłym a jego bliską rodziną, co zawsze budzi zainteresowanie. Pokazuje mechanizmy ochrony masy upadłości.
“Synowa próbowała przejąć maszynę wartej ponad 100 tys. zł tuż przed upadłością firmy. Sąd powiedział stanowcze NIE.”
Dane finansowe
WPS: 105 780 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 7200 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.