VI GC 165/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Syndyk Masy Upadłości Zakładów (...) Spółka z o.o. Spółka komandytowa w J., wniósł o zasądzenie od pozwanego R. Ż., wspólnika tej spółki, kwoty 210 500 zł z ustawowymi odsetkami. Roszczenie wynikało ze zwrotu przez upadłego pożyczek udzielonych pozwanemu w terminach i kwotach wskazanych w pozwie, które nastąpiły w ciągu sześciu miesięcy przed ogłoszeniem upadłości spółki. Powód powołał się na art. 128 ust. 2 w zw. z art. 134 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze, uznając zwrot pożyczki za odpłatną czynność prawną bezskuteczną wobec masy upadłości. Pozwany uznał powództwo w części dotyczącej kwoty 75 500 zł, kwestionując tytuł zwrotu pozostałej kwoty 135 000 zł. Twierdził, że była to zapłata za samochód sprzedany przez jego żonę. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, po analizie dowodów, uznał zwrot pożyczek za czynność prawną bezskuteczną wobec masy upadłości, zgodnie z art. 128 prawa upadłościowego. Sąd oparł się na dowodach wypłat, które jednoznacznie wskazywały na tytuł 'zwrot pożyczki'. Oddalono wnioski dowodowe pozwanego dotyczące alternatywnego tytułu zapłaty (sprzedaż samochodu), uznając je za niedopuszczalne na podstawie art. 247 KPC (dowód przeciwko osnowie dokumentu). Sąd podkreślił, że pozwany, jako wspólnik i prezes zarządu, miał pełną wiedzę o transakcjach i nie wykazał szczególnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od reguł dowodowych. W konsekwencji, sąd uwzględnił powództwo w całości, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 210 500 zł wraz z odsetkami, a także koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 128 prawa upadłościowego w kontekście zwrotu pożyczek przez upadłego na rzecz wspólnika oraz dopuszczalności dowodów przeciwko osnowie dokumentów w sprawach upadłościowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu pożyczek przez spółkę przed ogłoszeniem upadłości na rzecz wspólnika. Ograniczenia dowodowe wynikające z art. 247 KPC.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zwrot pożyczki przez spółkę objętą postępowaniem upadłościowym, dokonany w ciągu sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o upadłość, jest czynnością prawną bezskuteczną wobec masy upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zwrot pożyczki jest odpłatną czynnością prawną, która podlega reżimowi bezskuteczności określonej w art. 128 prawa upadłościowego, jeśli została dokonana w terminie sześciu miesięcy przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 128 ust. 1 i 2 prawa upadłościowego, który stanowi, że czynności prawne odpłatne dokonane przez upadłego z jego wspólnikami (lub osobami blisko z nimi powiązanymi) w ciągu sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o upadłość są bezskuteczne wobec masy upadłości. Sąd szeroko interpretuje pojęcie 'czynność prawna', obejmując nim również wykonanie zobowiązania, jakim jest spłata długu.
Czy dowód przeciwko osnowie dokumentu (np. zeznania świadków, przesłuchanie stron) jest dopuszczalny w celu wykazania, że tytuł zapłaty wskazany w dowodzie wypłaty był błędny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dowód przeciwko osnowie dokumentu jest niedopuszczalny, chyba że zachodzą kumulatywnie szczególne okoliczności i nie dochodzi do obejścia przepisów o formie zastrzeżonej pod rygorem nieważności. W tej sprawie takie okoliczności nie wystąpiły.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 247 KPC, zgodnie z którym dowody przeciwko osnowie dokumentu obejmującego czynność prawną są dopuszczalne tylko między uczestnikami tej czynności i tylko w wyjątkowych sytuacjach. Sąd uznał, że pozwany, będąc uczestnikiem czynności i mając pełną wiedzę o jej charakterze, nie wykazał szczególnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od tej reguły. Twierdzenie o 'omyłce' nie jest tożsame z dążeniem do wykładni oświadczenia woli.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk Masy Upadłości Zakładów (...) Spółka z o.o. Spółka komandytowa w J. | instytucja | powód |
| R. Ż. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
puin art. 128 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
Czynności prawne odpłatne dokonane przez upadłego z jego wspólnikami (lub osobami blisko z nimi powiązanymi) w ciągu sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o upadłość są bezskuteczne wobec masy upadłości. Pojęcie 'czynność prawna' obejmuje również wykonanie zobowiązania, np. spłatę długu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 213 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany uznaniem powództwa przez pozwanego.
k.p.c. art. 247
Kodeks postępowania cywilnego
Ograniczenie dowodów przeciwko osnowie dokumentu.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Podstawa zasądzenia odsetek ustawowych.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 113 § ust. 1
Podstawa ściągnięcia opłaty od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa.
puin art. 132 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
Podstawa zwolnienia powoda z opłaty od pozwu.
k.p.c. art. 333 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokowi w części uznanej przez pozwanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zwrot pożyczek dokonany przez upadłego w ciągu sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o upadłość jest bezskuteczny wobec masy upadłości na mocy art. 128 prawa upadłościowego. • Dowody wypłat jednoznacznie wskazują na tytuł 'zwrot pożyczki', a twierdzenia pozwanego o 'omyłce' nie zostały udowodnione i są sprzeczne z dokumentami. • Wnioski dowodowe pozwanego zmierzające do wykazania innego tytułu zapłaty są niedopuszczalne dowodowo na podstawie art. 247 KPC.
Odrzucone argumenty
Kwota 135 000 zł stanowiła zapłatę za samochód sprzedany przez żonę pozwanego, a nie zwrot pożyczki. • Tytuł 'zwrot pożyczki' na dowodach wypłaty był wynikiem omyłki. • Dopuszczalność dowodów osobowych przeciwko osnowie dokumentów w celu wykazania rzeczywistego charakteru transakcji.
Godne uwagi sformułowania
zwrot pożyczki jako odpłatna czynność prawna • czynności prawne odpłatne dokonane przez upadłego [...] są bezskuteczne w stosunku do masy upadłości • pojęcie 'czynność prawna' jest wykładana szeroko i obejmuje nie tylko oświadczenia woli stron [...] ale i działania następcze w postaci wykonania zobowiązania • dowód przeciwko osnowie dokumentu • brak szczególnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od reguły z art. 247 kpc
Skład orzekający
Marta Zalewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 128 prawa upadłościowego w kontekście zwrotu pożyczek przez upadłego na rzecz wspólnika oraz dopuszczalności dowodów przeciwko osnowie dokumentów w sprawach upadłościowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu pożyczek przez spółkę przed ogłoszeniem upadłości na rzecz wspólnika. Ograniczenia dowodowe wynikające z art. 247 KPC.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa upadłościowego – ochrony masy upadłości przed działaniami wspólników tuż przed ogłoszeniem upadłości. Pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące bezskuteczności czynności prawnych i ograniczenia dowodowe.
“Czy zwrot pożyczki przed upadłością to zawsze legalne działanie? Sąd wyjaśnia, kiedy jest bezskuteczne wobec wierzycieli.”
Dane finansowe
WPS: 210 500 PLN
zwrot pożyczki: 210 500 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 7200 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.