VI ACA 837/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pozwu o uznanie za niedozwolone postanowienia wzorca umowy stosowanego przez (...) Sp. z o.o. w L. (pozwanego) w regulaminie sklepu internetowego. Postanowienie to brzmiało: „Gwarancja oraz inne uprawnienia przewidziane ustawą, w tym prawo odstąpienia od umowy nie obowiązują, gdy uszkodzenia nastąpiły na skutek złego montażu bądź produkt dotknięty jest uszkodzeniami mechanicznymi pochodzenia zewnętrznego”. Powód (...) w P. argumentował, że klauzula ta jest abuzywna, rażąco narusza interesy konsumentów i jest sprzeczna z dobrymi obyczajami, naruszając przepisy ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów. Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił powództwo, uznając klauzulę za niedozwoloną. Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. błędną wykładnię prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania. Twierdził, że klauzula nie dotyczy konsumentów, ponieważ stosowana jest dodatkowa „Umowa sprzedaży na odległość”, która ma pierwszeństwo. Sąd Apelacyjny oddalił apelację. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji i uznał, że pozwany nie wykazał, aby klauzula była skutecznie wyłączona przez inne postanowienia umowy. Stwierdził, że postanowienie to jest niedozwolone, ponieważ nie zostało indywidualnie uzgodnione, kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy, a także przyznaje kontrahentowi uprawnienie do wiążącej interpretacji umowy. Sąd Apelacyjny podkreślił, że niejednoznaczność klauzuli pozwala przedsiębiorcy na jednostronną wykładnię na niekorzyść konsumenta, a dodatkowe umowy nie wyłączały jej skutecznie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie niedozwolonego charakteru klauzul ograniczających prawa konsumentów w umowach zawieranych na odległość, zwłaszcza w kontekście uszkodzeń towaru i wyłączenia odpowiedzialności sprzedawcy.
Dotyczy specyficznego sformułowania klauzuli i jej relacji z innymi postanowieniami umowy. Interpretacja może się różnić w zależności od dokładnego brzmienia wzorców.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie wzorca umowy, które wyłącza gwarancję i prawo odstąpienia od umowy w przypadku uszkodzeń wynikających ze złego montażu lub uszkodzeń mechanicznych pochodzenia zewnętrznego, stanowi klauzulę niedozwoloną w rozumieniu art. 385(1) § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienie stanowi klauzulę niedozwoloną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie to narusza dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta, ponieważ przedsiębiorca nie może wyłączać odpowiedzialności za wady powstałe przed wydaniem towaru lub wynikające z jego winy, a także ograniczać ustawowych uprawnień konsumenta w sposób niejasny i niejednoznaczny.
Czy dodatkowa umowa sprzedaży na odległość może skutecznie wyłączyć stosowanie niedozwolonego postanowienia zawartego w regulaminie sklepu internetowego wobec konsumentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli dodatkowa umowa nie zawiera postanowień wprost sprzecznych z kwestionowaną klauzulą lub jeśli jej postanowienia są zbyt ogólne, aby skutecznie wyłączyć szczegółowe wyłączenia zawarte w regulaminie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że postanowienia dodatkowej umowy sprzedaży na odległość były zbyt ogólne i nie zawierały wyraźnej sprzeczności z klauzulą regulaminu, która ograniczała prawa konsumenta. W związku z tym, nie można było uznać, że klauzula ta nie obowiązuje wobec konsumentów.
Czy przedsiębiorca może powoływać się na art. 101 k.p.c. (brak podstaw do wytoczenia powództwa) w sprawie o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone, jeśli zaprzestał stosowania tej klauzuli po wytoczeniu powództwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedsiębiorca przegrywający proces jest zobowiązany do poniesienia kosztów procesu zgodnie z zasadą odpowiedzialności za jego wynik (art. 98 k.p.c.), nawet jeśli zaprzestał stosowania klauzuli po wytoczeniu powództwa.
Uzasadnienie
Przepisy (art. 479(39), 479(40), 479(41) k.p.c.) wskazują, że postępowanie może toczyć się nawet po zaprzestaniu stosowania klauzuli, a sąd nie może wydać wyroku na podstawie uznania powództwa. Celem jest powstrzymanie przedsiębiorcy od niedozwolonych działań w przyszłości, a przegrywający ponosi koszty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | instytucja | powód |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | pozwany |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Określa przesłanki uznania postanowienia umowy za niedozwolone: brak indywidualnego uzgodnienia, sprzeczność z dobrymi obyczajami, rażące naruszenie interesów konsumenta, oraz że postanowienie nie dotyczy głównych świadczeń stron.
Pomocnicze
k.c. art. 385³
Kodeks cywilny
Zawiera przykładowe (szare) klauzule uznawane za niedozwolone, w tym pkt 2 (wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności przedsiębiorcy) i pkt 9 (przyznanie kontrahentowi uprawnienia do wiążącej interpretacji umowy).
k.p.c. art. 479¹² § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nie ma zastosowania w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone (zgodnie z art. 479³⁷ k.p.c.).
k.p.c. art. 479³⁷
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłącza stosowanie art. 479¹² § 2 k.p.c. w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu, nakładająca na stronę przegrywającą obowiązek zwrotu kosztów.
k.p.c. art. 101
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zwrotu kosztów w sytuacji, gdy strona nie dała powodu do wytoczenia sprawy.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w postępowaniu odwoławczym.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy zakazu nadużywania prawa podmiotowego.
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli.
u.o.p.k. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny
Definiuje umowę sprzedaży na odległość.
u.o.p.k. art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny
Dotyczy odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.
u.o.p.k. art. 10 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny
Dotyczy prawa odstąpienia od umowy.
u.o.p.k. art. 17
Ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny
Dotyczy odpowiedzialności za produkt niebezpieczny.
u.s.w.s.k. art. 1 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego
Stanowi, że do sprzedaży konsumenckiej nie stosuje się przepisów art. 556-581 k.c. (rękojmia i gwarancja).
k.c. art. 919
Kodeks cywilny
Definicja przyrzeczenia publicznego.
k.p.c. art. 479³⁹
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość wystąpienia z żądaniem uznania postanowienia wzorca umowy za niedozwolone, gdy pozwany zaniechał jego stosowania.
k.p.c. art. 479⁴⁰
Kodeks postępowania cywilnego
Zaniechanie stosowania zaskarżonego postanowienia po wytoczeniu powództwa nie ma wpływu na bieg postępowania.
k.p.c. art. 479⁴¹
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone sąd nie może wydać wyroku tylko na podstawie uznania powództwa, niedopuszczalne jest też zawarcie ugody.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzula wyłączająca gwarancję i prawo odstąpienia od umowy w przypadku uszkodzeń mechanicznych pochodzenia zewnętrznego lub złego montażu jest abuzywna. • Niejednoznaczność klauzuli pozwala przedsiębiorcy na wiążącą interpretację na niekorzyść konsumenta. • Dodatkowa umowa sprzedaży na odległość nie wyłącza skutecznie stosowania kwestionowanej klauzuli, gdyż nie zawiera postanowień wprost sprzecznych.
Odrzucone argumenty
Klauzula nie dotyczy konsumentów ze względu na dodatkową umowę sprzedaży na odległość. • Przedsiębiorca nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał żądanie pozwu przy pierwszej czynności procesowej. • Tożsame postanowienia zostały już wpisane do Rejestru klauzul niedozwolonych, co uzasadnia odrzucenie pozwu.
Godne uwagi sformułowania
dobrym obyczajem jest, aby przedsiębiorca nie wykorzystywał swojej uprzywilejowanej pozycji kontraktowej, będącej rezultatem stosowania ustalonego przez niego jednostronnie wzorca umowy. • na skutek stosowania kwestionowanego postanowienia klient może poczuć się oszukany i wykorzystany. • przedmiotowe postanowienie kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. • nie ma znaczenia okoliczność, czy przedsiębiorca skorzystał z uprawnień przysługujących mu na mocy kwestionowanego postanowienia. • nie można uznać, aby konsumentów nie obowiązywała zaskarżona klauzula.
Skład orzekający
Ryszard Sarnowicz
przewodniczący
Ewa Stefańska
sprawozdawca
Magdalena Sajur-Kordula
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedozwolonego charakteru klauzul ograniczających prawa konsumentów w umowach zawieranych na odległość, zwłaszcza w kontekście uszkodzeń towaru i wyłączenia odpowiedzialności sprzedawcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego sformułowania klauzuli i jej relacji z innymi postanowieniami umowy. Interpretacja może się różnić w zależności od dokładnego brzmienia wzorców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w regulaminach sklepów internetowych, co jest istotne dla wielu konsumentów i przedsiębiorców.
“Czy regulamin sklepu internetowego może pozbawić Cię prawa do reklamacji uszkodzonego towaru?”
Sektor
e-commerce
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.