Orzeczenie · 2016-01-19

VI ACA 777/15

Sąd
Sąd Apelacyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2016-01-19
SAOSCywilneprawo spółekWysokaapelacyjny
uchwały zgromadzenia wspólnikównieistnienie uchwałynieważność uchwałyuchylenie uchwałyKodeks spółek handlowychart. 189 k.p.c.interes prawnyzwołanie zgromadzeniaprotokółspółka z o.o.

Powód R. Ś. wniósł pozew o stwierdzenie nieistnienia uchwał Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki (...) Sp. z o.o. w likwidacji. Sąd Okręgowy wyrokiem zaocznym oddalił powództwo, uznając, że powództwo o ustalenie nieistnienia uchwał nie jest właściwe, a jedynie powództwo o stwierdzenie nieważności (art. 252 KSH) lub uchylenie uchwały (art. 249 KSH) może być podstawą zaskarżenia. Sąd Okręgowy wskazał, że powód miał legitymację procesową do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności lub uchylenie uchwał, gdyż wadliwe zwołanie zgromadzenia, skutkujące brakiem zawiadomienia powoda, mogło prowadzić do nieważności uchwał. Sąd Okręgowy podkreślił, że konstrukcja uchwał nieistniejących, wykształcona na gruncie Kodeksu handlowego, nie ma zastosowania po wejściu w życie Kodeksu spółek handlowych, który wprowadził wyłączne tryby zaskarżania uchwał i wyłączył stosowanie art. 189 k.p.c. Powód w apelacji zarzucił naruszenie art. 189 k.p.c. w zw. z art. 58 k.c. oraz przepisów KSH, twierdząc, że skarżone uchwały nie zostały podjęte, a zatem zasadne było stwierdzenie ich nieistnienia w trybie art. 189 k.p.c. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że kategoria tzw. nieistniejących uchwał jest kontrowersyjna i nie ma zastosowania na gruncie KSH, który wprowadził wyczerpujące regulacje dotyczące zaskarżania uchwał (uchylenie lub stwierdzenie nieważności). Sąd Apelacyjny wskazał, że nawet uchwały sprzeczne z ustawą, w tym te podjęte z naruszeniem przepisów o zwołaniu zgromadzenia, kworum czy większości głosów, podlegają zaskarżeniu w trybie art. 252 KSH, a art. 189 k.p.c. został w tym zakresie wyłączony. Sąd Apelacyjny uznał, że powód, jako wspólnik, miał możliwość skorzystania z właściwych środków prawnych przewidzianych w KSH i nie miał interesu prawnego w dochodzeniu ustalenia nieistnienia uchwał na podstawie art. 189 k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że powództwo o ustalenie nieistnienia uchwał spółek kapitałowych nie może być oparte na art. 189 k.p.c., a jedynie na przepisach Kodeksu spółek handlowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spółek kapitałowych i kwestii zaskarżania uchwał.

Zagadnienia prawne (1)

Czy powództwo o ustalenie nieistnienia uchwał zgromadzenia wspólników spółki kapitałowej może być oparte na art. 189 k.p.c., czy też powinno być dochodzone w trybie właściwych przepisów Kodeksu spółek handlowych (art. 249 lub 252 KSH)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Powództwo o ustalenie nieistnienia uchwał zgromadzenia wspólników spółki kapitałowej nie może być oparte na art. 189 k.p.c., lecz powinno być dochodzone w trybie właściwych przepisów Kodeksu spółek handlowych (art. 249 lub 252 KSH).

Uzasadnienie

Kodeks spółek handlowych kompleksowo reguluje zaskarżanie uchwał wspólników, wprowadzając dwa odrębne tryby: powództwo o uchylenie uchwały (art. 249 KSH) i powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały (art. 252 KSH). Przepis art. 252 § 1 zdanie drugie KSH wprost wyłącza stosowanie art. 189 k.p.c. w sprawach o stwierdzenie nieważności uchwały sprzecznej z ustawą. Konstrukcja uchwał nieistniejących, wykształcona na gruncie Kodeksu handlowego, nie ma zastosowania na gruncie KSH, a wszelkie wadliwości uchwał, w tym te dotyczące zwołania zgromadzenia, kworum czy większości głosów, mogą być podstawą do stwierdzenia ich nieważności lub uchylenia w trybie KSH.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwany

Strony

NazwaTypRola
R. Ś.osoba_fizycznapowód
(...) Sp. z o.o. w likwidacjispółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.s.h. art. 252 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Podstawa do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą. Wyłącza stosowanie art. 189 k.p.c.

k.s.h. art. 249 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Podstawa do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały wspólników sprzecznej z umową spółki lub dobrymi obyczajami.

Pomocnicze

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Nie ma zastosowania do ustalania nieistnienia uchwał spółek kapitałowych.

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Nie ma zastosowania do ustalania nieistnienia uchwał spółek kapitałowych.

k.s.h. art. 238 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Reguluje sposób zwoływania zgromadzenia wspólników (listy polecone lub przesyłki kurierskie, co najmniej dwa tygodnie przed terminem).

k.s.h. art. 250 § pkt 1, 4

Kodeks spółek handlowych

Określa krąg podmiotów uprawnionych do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały.

k.s.h. art. 252 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Określa termin do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały.

k.s.h. art. 252 § § 4

Kodeks spółek handlowych

Upływ terminów do wytoczenia powództwa nie wyłącza możliwości podniesienia zarzutu nieważności uchwały.

k.s.h. art. 246 § ust. 3

Kodeks spółek handlowych

Uchwała zwiększająca świadczenia wspólników lub uszczuplająca ich prawa wymaga zgody wszystkich wspólników, których dotyczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność powództwa o ustalenie nieistnienia uchwał spółki na podstawie art. 189 k.p.c. w związku z istnieniem szczególnych trybów zaskarżania uchwał w Kodeksie spółek handlowych (art. 249 i 252 KSH). • Wyłączenie stosowania art. 189 k.p.c. przez art. 252 § 1 zd. 2 KSH. • Konstrukcja uchwał nieistniejących nie ma zastosowania na gruncie KSH. • Przepisy KSH kompleksowo regulują zaskarżalność uchwał i wyczerpują możliwości prawne w tym zakresie.

Odrzucone argumenty

Skarżone uchwały nie zostały podjęte, a zatem zasadne było stwierdzenie ich nieistnienia w trybie art. 189 k.p.c. • Interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. wynika z faktu, że w obrocie funkcjonuje akt noszący pozory uchwały, który w istocie nią nie jest. • Środki prawne przewidziane w KSH dotyczą skarżenia uchwał podjętych, a nie nieistniejących. • Naruszenie art. 246 ust. 3 KSH, gdyż uchwały nie uzyskały wymaganej większości (zgody wszystkich wspólników).

Godne uwagi sformułowania

Niedopuszczalne jest zaskarżenie na podstawie art. 189 k.p.c. w zw. z art. 58 k.c. w drodze powództwa o ustalenie nieistnienia uchwał zgromadzenia wspólników spółki, które mogą zostać zaskarżone w drodze powództwa o stwierdzenie nieważności uchwał (art. 252 § 1 k.s.h.), ewentualnie w drodze powództwa o uchylenie uchwał (art. 249 § 1 k.s.h.) • Ustawodawca wprowadził dwa tryby zaskarżania uchwał i nie ma podstaw do rozszerzania tego katalogu. • Przez pojęcie „uchwały sprzecznej z ustawą” należy bowiem rozumieć uchwałę naruszającą przepisy prawa dotyczące tak samego procesu podejmowania uchwały, jak i treści uchwały. • Wprowadzenie konstrukcji uchwały nieistniejącej, służącej do kwestionowania uchwał wspólników spółek kapitałowych w trybie art. 189 k.p.c. przez każdą zainteresowaną osobę i w dowolnym czasie stanowiłoby zagrożenie dla interesów spółki i bezpieczeństwa obrotu.

Skład orzekający

Teresa Mróz

przewodniczący

Marcin Strobel

sędzia

Anna Wrembel – Woźniak

sędzia (del.) – sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że powództwo o ustalenie nieistnienia uchwał spółek kapitałowych nie może być oparte na art. 189 k.p.c., a jedynie na przepisach Kodeksu spółek handlowych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spółek kapitałowych i kwestii zaskarżania uchwał.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie spółek, które może mieć znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia, kiedy można kwestionować uchwały spółek i jakie narzędzia prawne są do tego właściwe.

Uchwały spółki nieistniejące czy nieważne? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, jak prawidłowo kwestionować decyzje wspólników.

Sektor

prawo spółek

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst