VI ACA 1561/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka J. S. wystąpiła z pozwem o zobowiązanie Skarbu Państwa – Starosty Powiatu do złożenia oświadczenia woli o kupnie jej nieruchomości za określoną cenę, wskazując jako podstawę prawną art. 64 k.c. w zw. z art. 1047 k.p.c. oraz art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Argumentowała, że posadowienie na jej gruncie urządzeń elektroenergetycznych obniżyło jego wartość i uniemożliwiło zabudowę oraz zalesienie. Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia, niezależnie od przyjętej podstawy prawnej. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione. Sąd ustalił, że linia energetyczna została przeprowadzona przez nieruchomość w latach 1982-1984, a powódka nabyła prawo własności w 1988 r. Sąd Okręgowy przyjął, że roszczenie z art. 124 ust. 5 u.g.n. (który wszedł w życie 1 stycznia 1998 r.) ulega 10-letniemu przedawnieniu, a jego bieg rozpoczął się z dniem wejścia w życie ustawy, upływając z dniem 2 stycznia 2008 r. Powódka wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne uznanie roszczenia za przedawnione oraz nierozpoznanie istoty sprawy. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego co do przedawnienia roszczenia. Sąd Apelacyjny podkreślił, że roszczenie z art. 124 ust. 5 u.g.n. ma charakter majątkowy i podlega przedawnieniu na zasadach ogólnych, a jego bieg rozpoczął się 1 stycznia 1998 r., upływając 1 stycznia 2008 r. Sąd uznał, że opóźnienie w wniesieniu pozwu było nadmierne i nie usprawiedliwiało zastosowania art. 5 k.c. Sąd Apelacyjny oddalił również wnioski dowodowe powódki jako nieistotne dla rozstrzygnięcia o przedawnieniu. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., uwzględniając sytuację materialną powódki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie początku biegu terminu przedawnienia roszczenia o wykup nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 5 u.g.n., gdy urządzenia przesyłowe zostały posadowione przed wejściem w życie tej ustawy. Interpretacja art. 5 k.c. w kontekście zarzutu przedawnienia podniesionego przez Skarb Państwa. Kryteria obiektywności przesłanek uniemożliwiających korzystanie z nieruchomości.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 124 ust. 5 u.g.n. i przedawnieniem roszczeń majątkowych. Konieczność analizy konkretnych decyzji administracyjnych i dat ich wydania.
Zagadnienia prawne (4)
Czy roszczenie właściciela nieruchomości o wykup nieruchomości, na której posadowiono urządzenia przesyłowe, oparte na art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ulega przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie to ulega przedawnieniu na zasadach ogólnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że roszczenie z art. 124 ust. 5 u.g.n. ma charakter majątkowy i podlega 10-letniemu terminowi przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia rozpoczął się z dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (1 stycznia 1998 r.).
Kiedy rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia roszczenia o wykup nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli urządzenia przesyłowe zostały posadowione przed wejściem w życie tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. 1 stycznia 1998 r.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet jeśli ograniczenie prawa własności nastąpiło na podstawie wcześniejszych przepisów, możliwość zgłoszenia roszczenia o wykup pojawiła się wraz z wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, co stanowi początek biegu terminu przedawnienia.
Czy zarzut przedawnienia roszczenia podniesiony przez Skarb Państwa może być uznany za nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach tej sprawy zarzut przedawnienia nie stanowi nadużycia prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opóźnienie w dochodzeniu roszczenia było nadmierne i nieusprawiedliwione. Brak jest podstaw do uznania, że sam fakt korzystania z zarzutu przedawnienia przez Skarb Państwa czyni go sprzecznym z zasadami współżycia społecznego, zwłaszcza gdy ustawodawca zapewnił właścicielowi prawo realizacji roszczeń.
Czy roszczenie o wykup nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 5 u.g.n. jest uzależnione od subiektywnego odczucia właściciela o uciążliwości korzystania z nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przesłanki te muszą być obiektywne.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zapis art. 124 ust. 5 u.g.n. wymaga obiektywnych przesłanek uniemożliwiających prawidłowe korzystanie z nieruchomości, a nie subiektywnego odczucia właściciela, które jest niemożliwe do obiektywnego ustalenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa – Starosta Powiatu (...) | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (19)
Główne
u.g.n. art. 124 § ust. 5
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 231 § 2 k.c. i otwiera możliwość żądania przez właściciela nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa, jeśli założenie lub przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń uniemożliwia właścicielowi dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodny z jej przeznaczeniem.
k.c. art. 117
Kodeks cywilny
Reguluje kwestię przedawnienia roszczeń.
Pomocnicze
k.c. art. 64
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 1047
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 231 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Określa 10-letni termin przedawnienia dla roszczeń majątkowych.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy zasad współżycia społecznego i nadużycia prawa podmiotowego.
u.g.n. art. 242
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa datę wejścia w życie ustawy.
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 35 § ust. 3
Obowiązująca w dacie budowy linii energetycznej, pozwalała na dochodzenie odszkodowania w przypadku wywłaszczenia.
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 36 § ust. 1
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 87 § ust. 1
Dotyczy stosowania ustawy do spraw o odszkodowanie wszczętych przed dniem wejścia jej w życie.
k.c. art. 223 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 217 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 35 § ustęp 1
Ustawa o odbudowie m. st. Warszawy
Rozporządzenie Ministra Odbudowy
k.c. art. 120 § § 1
Kodeks cywilny
Określa, że dłużnik powinien podjąć czynność w najwcześniej możliwym terminie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powódki o wykup nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 5 u.g.n. uległo przedawnieniu. • Bieg terminu przedawnienia rozpoczął się z dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (1 stycznia 1998 r.) i upłynął z dniem 1 stycznia 2008 r. • Pozew został wniesiony po upływie ponad 4,5 roku od terminu przedawnienia, co jest opóźnieniem nadmiernym i nieusprawiedliwionym. • Wnioski dowodowe powódki nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia o przedawnieniu.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o wykup nieruchomości nie ulega przedawnieniu. • Rozpoczęcie biegu przedawnienia zależy od subiektywnego odczucia właściciela o uciążliwości korzystania z nieruchomości. • Zarzut przedawnienia podniesiony przez Skarb Państwa stanowi nadużycie prawa podmiotowego. • Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy i naruszył przepisy postępowania poprzez nierozpoznanie wniosków dowodowych.
Godne uwagi sformułowania
Roszczenie cywilnoprawne przysługujące przeciwko Skarbowi Państwa albo wynikające z decyzji administracyjnej nie podlega przedawnieniu. • Bieg przedawnienia roszczenia powódki rozpoczął się w dniu 1 stycznia 1998 r., a upłynął z dniem 1 stycznia 2008 r. • Opóźnienie to jest nadmierne i nie usprawiedliwione przez co wyłączone jest zastosowanie art. 5 k.c. • Przesłanki uniemożliwiające dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości muszą być w miarę obiektywne, nie uzależnione od samopoczucia właściciela.
Skład orzekający
Małgorzata Manowska
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Kuracka
sędzia
Agnieszka Owczarewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie początku biegu terminu przedawnienia roszczenia o wykup nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 5 u.g.n., gdy urządzenia przesyłowe zostały posadowione przed wejściem w życie tej ustawy. Interpretacja art. 5 k.c. w kontekście zarzutu przedawnienia podniesionego przez Skarb Państwa. Kryteria obiektywności przesłanek uniemożliwiających korzystanie z nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 124 ust. 5 u.g.n. i przedawnieniem roszczeń majątkowych. Konieczność analizy konkretnych decyzji administracyjnych i dat ich wydania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nieruchomości obciążonych infrastrukturą przesyłową i kwestii przedawnienia roszczeń właścicieli. Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia ma praktyczne znaczenie dla wielu osób.
“Czy można dochodzić wykupu nieruchomości obciążonej linią energetyczną po latach? Sąd Apelacyjny rozstrzyga kwestię przedawnienia.”
Dane finansowe
WPS: 240 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.