VI ACA 1249/13Bank odpowiedzialny za brak zabezpieczenia zwrotu dopłat
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia Agencji (...) w W. przeciwko Bankowi (...) S.A. w K. o zapłatę kwoty 211 993,49 zł wraz z odsetkami. Powódka domagała się zwrotu dopłat do oprocentowania kredytu, które jej zdaniem Bank powinien był zwrócić po odzyskaniu środków z realizacji zabezpieczeń kredytu udzielonego J. S. Alternatywnie, powódka dochodziła odszkodowania na podstawie art. 471 k.c. z tytułu niewykonania przez Bank zobowiązania do ustanowienia zabezpieczenia zwrotu dopłat. Sąd Okręgowy uwzględnił żądanie odszkodowawcze, uznając, że Bank ponosi odpowiedzialność za szkodę wynikłą z braku odpowiedniego zabezpieczenia. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację banku, podzielając w całości ustalenia i rozważania prawne Sądu I instancji. Sąd odwoławczy uznał za bezzasadne zarzuty dotyczące przedawnienia roszczenia, wskazując, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od momentu powstania szkody i jej związku z naruszeniem zobowiązania. Podobnie, zarzuty naruszenia art. 471 k.c. i art. 361 k.c. zostały uznane za chybione, gdyż Sąd Apelacyjny potwierdził istnienie bezprawności kontraktowej po stronie banku (brak ustanowienia zabezpieczenia) oraz adekwatny związek przyczynowy między tym zaniechaniem a szkodą poniesioną przez Agencję. Sąd Apelacyjny podkreślił, że realizacja zabezpieczeń spłaty kredytu mieści się w pojęciu wyegzekwowania należności, a bank nie wykazał braku swojej odpowiedzialności. W konsekwencji, apelacja banku została oddalona, a orzeczenie Sądu Okręgowego w części zasądzającej kwotę 211 993,49 zł wraz z odsetkami oraz o kosztach postępowania zostało utrzymane w mocy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja momentu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych ex contractu, zakres odpowiedzialności banku za brak zabezpieczeń zwrotu dopłat, szerokie rozumienie pojęcia 'egzekucji' w kontekście realizacji zabezpieczeń.
Dotyczy specyficznego kontekstu umów z udziałem instytucji państwowych (Agencji) i banków, związanych z dopłatami do oprocentowania kredytów preferencyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bank ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę wynikłą z braku ustanowienia odpowiedniego zabezpieczenia zwrotu dopłat do oprocentowania kredytu, zgodnie z umową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bank ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania polegającego na braku ustanowienia zabezpieczenia zwrotu dopłat.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bank, jako profesjonalista, miał obowiązek ustanowić zabezpieczenie zwrotu dopłat, a jego zaniechanie w tym zakresie stanowiło bezprawność kontraktową, która doprowadziła do szkody po stronie Agencji. Brak zabezpieczenia uniemożliwił Agencji odzyskanie środków.
Kiedy rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego z umowy (ex contractu)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg terminu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego ex contractu rozpoczyna się od chwili, w której powstała szkoda pozostająca w związku z naruszeniem zobowiązania, a nie od daty samego naruszenia.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy opowiedział się za stanowiskiem, że przedawnienie musi mieć swój przedmiot – roszczenie istniejące. Termin przedawnienia nie może rozpocząć biegu, dopóki nie zostaną spełnione wszystkie przesłanki powstania roszczenia, w tym wyrządzenie szkody.
Czy realizacja zabezpieczeń spłaty kredytu (np. poręczenia, lokat) przez bank mieści się w pojęciu 'uzyskania środków w drodze egzekucji' w kontekście umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, realizacja zabezpieczeń służących odzyskaniu zainwestowanych funduszy mieści się w pojęciu wyegzekwowania należności, nie stanowi bowiem przejawu dobrowolnej spłaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'środków uzyskanych w drodze egzekucji' należy rozumieć szeroko, jako opozycję do dobrowolnej spłaty. Każda forma przymusowego spełnienia świadczenia, w tym realizacja zabezpieczeń, oznacza wyegzekwowanie należności.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Agencja (...) w W. | instytucja | powód |
| Bank (...) S.A. w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Pomocnicze
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Zakres odszkodowania wyznaczony przez związek przyczynowy.
k.c. art. 120 § § 1 zd. 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
k.c. art. 120 § § 1 zd. 2
Kodeks cywilny
Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym czynność została dokonana; jeżeli zaś uzależniona jest od wypowiedzenia przez wierzyciela, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od upływu terminu wskazanego w wypowiedzeniu.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie jest wymagalne niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek dowodzenia przez strony.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bank ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu braku ustanowienia zabezpieczenia zwrotu dopłat. • Roszczenie odszkodowawcze nie jest przedawnione, gdyż bieg terminu przedawnienia rozpoczął się od momentu powstania szkody. • Realizacja zabezpieczeń spłaty kredytu mieści się w pojęciu 'uzyskania środków w drodze egzekucji'.
Odrzucone argumenty
Roszczenie odszkodowawcze jest przedawnione, gdyż jego wymagalność należy liczyć od daty zawarcia umowy kredytowej. • Nie zaszły przesłanki do zastosowania art. 471 k.c. i zasądzenia roszczenia odszkodowawczego. • Brak zabezpieczenia nie stanowi normalnego następstwa niewykonania umowy, a powódka nie wykazała szkody ani związku przyczynowego.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność kontraktowa z całą pewnością nie jest odpowiedzialnością za sam czyn (naruszenie zobowiązania), lecz za jego skutek - powstanie w związku z tym czynem negatywnych następstw w sferze majątkowej wierzyciela. • Tak długo, jak nie zostaną spełnione przesłanki decydujące o powstaniu tego roszczenia, termin jego przedawnienia z oczywistych względów nie może rozpocząć biegu. • Realizacja poręczeń, czy innej formy zabezpieczenia kredytu jest wymuszeniem spełnienia zobowiązania przez kredytobiorcę, a więc wyegzekwowaniem od niego (odzyskaniem) określonych należności wierzyciela.
Skład orzekający
Małgorzata Manowska
przewodniczący
Beata Waś
sędzia
Ewa Talarczyk
sędzia (del.) sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja momentu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych ex contractu, zakres odpowiedzialności banku za brak zabezpieczeń zwrotu dopłat, szerokie rozumienie pojęcia 'egzekucji' w kontekście realizacji zabezpieczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu umów z udziałem instytucji państwowych (Agencji) i banków, związanych z dopłatami do oprocentowania kredytów preferencyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności banku za brak zabezpieczeń, co jest istotne dla profesjonalistów z branży finansowej. Dodatkowo, kwestia przedawnienia roszczeń odszkodowawczych jest zawsze interesująca dla prawników.
“Bank musi zapłacić za brak zabezpieczenia zwrotu dopłat. Kluczowa interpretacja terminu przedawnienia.”
Dane finansowe
WPS: 211 993,49 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 5400 PLN
odszkodowanie: 211 993,49 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.