V U 805/25Emerytura górnicza bez pomniejszenia o wcześniejsze świadczenia

Sprawa dotyczyła odwołania A. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w sprawie wysokości emerytury górniczej. ZUS przyznał emeryturę, ale pomniejszył jej podstawę obliczenia o kwotę stanowiącą sumę wcześniej pobranych emerytur, zgodnie z art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. A. G. wniósł o ponowne ustalenie wysokości świadczenia, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt SK 140/20), który uznał ten przepis za niezgodny z Konstytucją w określonym zakresie. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, rozpoznając sprawę, rozważył argumentację ZUS, który podnosił, że wyrok TK nie wszedł w życie z powodu braku publikacji i wadliwości składu orzekającego (powołanie sędziów na miejsca już zajęte). Sąd Okręgowy, mimo tych zastrzeżeń co do wyroku TK, uznał odwołanie za zasadne. Sąd podkreślił, że przepisy Konstytucji mają bezpośrednie zastosowanie, a sędziowie są zobowiązani do jej przestrzegania. Wskazał, że wnioskodawca, przechodząc na emeryturę górniczą w obniżonym wieku w 2008 r., nie mógł przewidzieć, że spowoduje to pomniejszenie podstawy jego przyszłej emerytury powszechnej. Powołując się na analogiczne stanowisko Sądu Najwyższego w podobnych sprawach (dotyczących kobiet urodzonych w 1953 r. oraz mężczyzn urodzonych w latach 1949-1953), sąd uznał, że art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej powinien być stosowany w sposób uwzględniający konstytucyjne oczekiwania ubezpieczonych. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając A. G. prawo do ustalenia wysokości emerytury bez pomniejszania jej podstawy o kwoty wcześniej pobranych świadczeń do momentu osiągnięcia wieku uprawniającego do emerytury w wieku powszechnym.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający