V SA/Wa 643/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Miasta na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 3 listopada 2020 r., która zobowiązała Miasto do zwrotu kwoty 317.199 zł z tytułu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2016. Organ uznał, że doszło do zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych z powodu nieprawidłowego wykazania uczniów mniejszości narodowej w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2015 r. Miasto zarzucało naruszenie przepisów k.p.a. oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, argumentując m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących nauki języka mniejszości i historii oraz naruszenie zasad konstytucyjnych związanych z finansowaniem zadań oświatowych. Sąd, opierając się na orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które uchyliło poprzedni wyrok WSA z powodu pozbawienia strony możliwości obrony, ponownie rozpoznał sprawę. Sąd podkreślił, że art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. nakłada obowiązek zwrotu nienależnej subwencji, a działanie organu nie jest uznaniowe. Stwierdzono, że nieprawidłowe wykazanie uczniów mniejszości narodowej, w tym niezrealizowanie wymaganego wymiaru godzin nauki języka mniejszości i nauki własnej historii i kultury, skutkowało zawyżeniem subwencji. Sąd odrzucił argumentację Miasta dotyczącą wydatkowania środków i naruszenia art. 167 Konstytucji RP, wskazując, że subwencja nie jest przyznawana na konkretnego ucznia, a jej zwrot jest obligatoryjny w przypadku stwierdzenia nadwyżki. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zwrotu nienależnie uzyskanej subwencji oświatowej, w szczególności w kontekście wykazania uczniów mniejszości narodowej i realizacji zadań edukacyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z podziałem subwencji oświatowej w roku 2016 i przepisami obowiązującymi w tamtym okresie. Interpretacja przepisów dotyczących nauki języków mniejszości i historii może ewoluować.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nieprawidłowe wykazanie liczby uczniów mniejszości narodowej w systemie informacji oświatowej, skutkujące zawyżeniem subwencji oświatowej, stanowi podstawę do zobowiązania jednostki samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieprawidłowe wykazanie uczniów mniejszości narodowej, w tym niezrealizowanie wymaganego wymiaru godzin nauki języka mniejszości i nauki własnej historii i kultury, stanowi podstawę do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej.
Uzasadnienie
Przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. nakłada obowiązek zwrotu nienależnej subwencji, a działanie organu nie jest uznaniowe. Brak jest znaczenia dla przyczyn zawyżenia subwencji, takich jak brak winy czy działanie w dobrej wierze.
Czy niezrealizowanie wymaganego wymiaru godzin nauki języka mniejszości narodowej oraz nauki własnej historii i kultury w szkołach podstawowych, zgodnie z rozporządzeniem z 2007 r., uzasadnia zwrot części oświatowej subwencji ogólnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niezrealizowanie wymaganego wymiaru godzin nauki języka mniejszości (w klasach V) oraz nauki własnej historii i kultury (w klasach IV-VI) stanowi podstawę do zwrotu subwencji.
Uzasadnienie
Rozporządzenie z 2007 r. określa minimalny wymiar godzinowy nauki języka mniejszości i nauki własnej historii i kultury w ciągu trzyletniego okresu nauczania (klasy IV-VI). Niezorganizowanie tych zajęć w wymaganym wymiarze, szczególnie w klasach V i VI, skutkuje uznaniem części subwencji za nienależną.
Czy zobowiązanie jednostki samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnie uzyskanej subwencji oświatowej, nawet jeśli środki te zostały już wydatkowane na zadania oświatowe, narusza zasady konstytucyjne dotyczące dochodów samorządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zobowiązanie do zwrotu nienależnie uzyskanej subwencji nie narusza art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, ponieważ subwencja oświatowa jest tylko jednym z dochodów samorządu, a jej zwrot jest obligatoryjny w przypadku stwierdzenia nadwyżki.
Uzasadnienie
Subwencja oświatowa nie jest przyznawana na konkretnego ucznia czy szkołę, a jej wydatkowanie przez samorząd nie wpływa na obowiązek zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty. Samorząd może przeznaczać na cele oświatowe również inne dochody.
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.j.s.t. art. 37 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
Przepis ten nakłada na ministra właściwego do spraw finansów publicznych obowiązek zobowiązania jednostki samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, gdy ustalona kwota jest wyższa od należnej. Działanie organu w tym zakresie nie jest uznaniowe.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 listopada 2007 r. w sprawie warunków i sposobu wykonania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym art. 8a § ust. 3 pkt 2 lit. a) i b)
Określa minimalny wymiar godzin nauki języka mniejszości (290 godzin) i nauki własnej historii i kultury (30 godzin) w trzyletnim okresie nauczania (klasy IV-VI), a także tygodniowy wymiar zajęć (3 godziny w klasach IV i VI, 4 godziny w klasie V).
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 167 § ust. 1 i 2
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyte wykazanie uczniów mniejszości narodowej w systemie informacji oświatowej. • Niezrealizowanie wymaganego wymiaru godzin nauki języka mniejszości i nauki własnej historii i kultury. • Obowiązek zwrotu nienależnie uzyskanej subwencji oświatowej na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. (niezawarcie w uzasadnieniu decyzji wskazania, dlaczego nie jest zasadne twierdzenie Skarżącego). • Zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. przez błędne zastosowanie. • Zarzut błędnej, zawężającej wykładni § 8a ust. 3 pkt 2 lit. a) i b) rozporządzenia z 2007 r. • Zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. w powiązaniu z art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. (nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony). • Zarzut naruszenia art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 (rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym).
Godne uwagi sformułowania
Decyzja w przedmiocie zwrotu nie jest decyzją uznaniową i organ jest obowiązany do dochodzenia zwrotu tej części subwencji, która jest wyższa od należnej. • Dla ziszczenia się dyspozycji omawianego przepisu wystarczające jest stwierdzenie przez organ, że ustalona część oświatowa subwencji ogólnej była wyższa od należnej, natomiast bez znaczenia pozostają przyczyny, z powodu których kwota subwencji została zawyżona. • Część oświatowa subwencji ogólnej nie jest przyznawana na konkretnego ucznia lub wychowanka, czy dla konkretnej szkoły lub placówki oświatowej.
Skład orzekający
Andrzej Kania
przewodniczący sprawozdawca
Michał Sowiński
członek
Piotr Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nienależnie uzyskanej subwencji oświatowej, w szczególności w kontekście wykazania uczniów mniejszości narodowej i realizacji zadań edukacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z podziałem subwencji oświatowej w roku 2016 i przepisami obowiązującymi w tamtym okresie. Interpretacja przepisów dotyczących nauki języków mniejszości i historii może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy finansów publicznych i edukacji, a także interpretacji przepisów dotyczących mniejszości narodowych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach oraz dla samorządowców.
“Miasto musi zwrócić ponad 300 tys. zł subwencji oświatowej. Sąd wyjaśnia dlaczego.”
Dane finansowe
WPS: 317 199 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.