V Pa 44/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód W. J. domagał się od pozwanego (...) S.A. w R. odszkodowania w kwocie 6.000,00 zł (później ograniczonej do 5.500 zł) z tytułu zaniżenia przez pracodawcę liczby akcji, do których nabycia był uprawniony w związku z komercjalizacją przedsiębiorstwa państwowego. Sąd Rejonowy w Bełchatowie zasądził na rzecz powoda kwotę 5.500 zł, uznając, że pracodawca wadliwie obliczył okres zatrudnienia powoda, co skutkowało zaliczeniem go do niższej grupy uprawnionych pracowników i mniejszą liczbą akcji. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych oraz rozporządzeń wykonawczych, wskazując na odpowiedzialność spółki na podstawie art. 471 k.c. w zw. z art. 300 k.p. oraz stosując 10-letni termin przedawnienia z art. 118 k.c. Pozwany złożył apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w tym niezastosowanie 3-letniego terminu przedawnienia z art. 291 § 1 k.p. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim uwzględnił apelację, zmieniając zaskarżony wyrok i oddalając powództwo. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2012 r. (sygn. akt I PZP 1/12), zgodnie z którą roszczenie o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p., czyli z upływem 3 lat od dnia wymagalności. Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie powoda stało się wymagalne z dniem zawarcia umowy o nieodpłatne nabycie akcji (17 marca 2005 r.), a zatem uległo przedawnieniu z dniem 17 marca 2008 r. Sąd Okręgowy odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu za obie instancje, wskazując na zmianę linii orzeczniczej Sądu Najwyższego po wytoczeniu powództwa jako szczególną okoliczność uzasadniającą zastosowanie art. 102 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie 3-letniego terminu przedawnienia roszczeń pracowniczych związanych z nabyciem akcji w procesie komercjalizacji, zgodnie z linią orzeczniczą Sądu Najwyższego.
Dotyczy specyficznej sytuacji komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych i praw pracowniczych do nabycia akcji. Konieczność analizy konkretnych okoliczności sprawy i dat wymagalności roszczenia.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia pracownika o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji w związku z komercjalizacją przedsiębiorstwa państwowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie to ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 Kodeksu pracy, czyli z upływem 3 lat od dnia jego wymagalności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na uchwale Sądu Najwyższego (I PZP 1/12), zgodnie z którą obowiązki pracodawcy w zakresie procedury nieodpłatnego udostępniania akcji wynikają ze stosunku pracy i są ściśle z nim związane. Dlatego stosuje się przepisy prawa pracy dotyczące przedawnienia, a nie przepisy Kodeksu cywilnego.
Kiedy staje się wymagalne roszczenie pracownika o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie staje się wymagalne z dniem zawarcia przez pracownika umowy o nieodpłatne nabycie akcji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bieg 3-letniego terminu przedawnienia należy liczyć od momentu zawarcia przez powoda ze Skarbem Państwa umowy o nieodpłatne nabycie akcji (17 marca 2005 r.), a nie od późniejszego momentu, np. zawarcia aneksu do układu zbiorowego pracy. Powód powinien był wiedzieć o wadliwym świadectwie pracy lub niewydaniu właściwego zaświadczenia i mógł dochodzić swoich praw wcześniej.
Czy roszczenie o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji jest roszczeniem ze stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to roszczenie ściśle związane ze stosunkiem pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w uchwale I PZP 1/12 wskazał, że prawo do nieodpłatnego nabycia akcji oraz ewentualne roszczenia odszkodowawcze zależą od stażu zatrudnienia. Bez stosunku pracy roszczenia te nie mogłyby powstać. Dlatego sprawa o takie odszkodowanie jest rozpoznawana jako sprawa ze stosunku pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. J. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) w R. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.k.p.p. art. 36 § 1
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Uprawnionym pracownikom przysługuje prawo do nieodpłatnego nabycia do 15% akcji objętych przez Skarb Państwa.
k.p. art. 291 § 1
Kodeks pracy
Roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności kontraktowej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Ogólny termin przedawnienia roszczeń majątkowych (10 lat).
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Umożliwia odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do spraw ze stosunku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powoda o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p. (3-letni termin).
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda nie ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p., lecz na podstawie art. 118 k.c. (10-letni termin).
Godne uwagi sformułowania
Roszczenie o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p. • Sprawa o odszkodowanie od pracodawcy za utracone akcje wskutek niedopełnienia jego własnych obowiązków jest rozpoznawana jako sprawa o roszczenie (odszkodowanie) ze stosunku pracy. • Bez stosunku pracy i wymaganego stażu pracy w prywatyzowanym lub komercjalizowanym przedsiębiorstwie państwowym oraz u ich następców prawnych wymienione roszczenia nie mogłyby powstać.
Skład orzekający
Mariola Mastalerz
przewodniczący
Magdalena Marczyńska
sędzia
Urszula Sipińska-Sęk
sędzia (delegowany), sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie 3-letniego terminu przedawnienia roszczeń pracowniczych związanych z nabyciem akcji w procesie komercjalizacji, zgodnie z linią orzeczniczą Sądu Najwyższego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych i praw pracowniczych do nabycia akcji. Konieczność analizy konkretnych okoliczności sprawy i dat wymagalności roszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń pracowniczych w kontekście prywatyzacji, z uwzględnieniem zmiany linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków prawa pracy i inwestorów.
“Przedawnienie akcji pracowniczych: Sąd Najwyższy zmienia zasady gry!”
Dane finansowe
WPS: 5500 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.