V PA 25/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownika (K. W.) o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych przeciwko pracodawcy ( (...) Spółce z o.o.). Powód twierdził, że umowa zlecenia zawarta z innym podmiotem miała na celu obejście przepisów o czasie pracy i ubezpieczeniach społecznych, a praca świadczona w ramach tej umowy faktycznie stanowiła pracę w godzinach nadliczbowych dla pozwanego pracodawcy. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim uznał, że umowa zlecenia była próbą obejścia przepisów prawa pracy i zasądził na rzecz powoda kwotę 13.333,66 zł. Obie strony wniosły apelacje. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, rozpatrując apelacje, zmienił wyrok Sądu Rejonowego. Uwzględnił apelację powoda w zakresie skapitalizowanych odsetek, podwyższając zasądzoną kwotę główną do 16.300,86 zł. Jednocześnie, uwzględniając częściowo apelację pozwanego, skorygował roszczenie o kwotę 396,57 zł z uwagi na przedawnienie niektórych części roszczenia. Sąd Okręgowy potwierdził ustalenia Sądu Rejonowego co do charakteru pracy i odpowiedzialności pozwanego, uznając umowę zlecenia za próbę obejścia przepisów prawa pracy, a pracę świadczoną w jej ramach za pracę w godzinach nadliczbowych dla pozwanego pracodawcy. Zmieniono również rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie charakteru stosunku prawnego (praca vs zlecenie) w sytuacji pozorności umowy lub obejścia przepisów prawa pracy, odpowiedzialność pracodawcy za godziny nadliczbowe, zasady przedawnienia roszczeń pracowniczych, możliwość zaliczania wynagrodzeń z różnych umów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie kluczowe jest wykazanie pozorności umowy zlecenia lub obejścia prawa pracy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy praca świadczona na podstawie umowy zlecenia, zawartej z podmiotem powiązanym z pracodawcą, w rzeczywistości stanowi pracę w godzinach nadliczbowych dla pracodawcy, jeśli organizacja pracy, nadzór i charakter zadań są tożsame?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowa zlecenia jest pozorna lub stanowi próbę obejścia przepisów prawa pracy, a praca jest faktycznie wykonywana pod kierownictwem i na zlecenie pracodawcy w warunkach stosunku pracy, należy ją traktować jako pracę w godzinach nadliczbowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy pod kierownictwem i na zlecenie jednego podmiotu (pracodawcy), niezależnie od nazwy umowy. Jeśli umowa zlecenia nie jest realizowana samodzielnie, a jej przedmiot jest tożsamy z pracą wykonywaną w ramach stosunku pracy, stanowi to obejście przepisów prawa pracy i uzasadnia zasądzenie wynagrodzenia za godziny nadliczbowe od pracodawcy.
Czy wynagrodzenie otrzymane z tytułu umowy zlecenia może zostać zaliczone na poczet wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych należnego od pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wynagrodzenie z umowy zlecenia nie może być zaliczone na poczet wynagrodzenia za godziny nadliczbowe należnego od pracodawcy, gdyż stosunek pracy i stosunek zlecenia są odrębne, a pracodawca jest jeden.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym stosunek pracy jest stosunkiem osobistym, a pracodawca jest jeden. Nie można stosować przepisów prawa cywilnego o wielości dłużników do stosunku pracy, a wynagrodzenie za pracę jest świadczeniem niepodzielnym. Zaliczenie wynagrodzenia z umowy zlecenia byłoby sprzeczne z zasadami prawa pracy.
Czy roszczenie o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, które zostało rozszerzone w trakcie postępowania, jest w pełni objęte przerwą biegu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przerwa biegu przedawnienia następuje tylko w granicach żądania pozwu. Rozszerzenie powództwa przerywa bieg przedawnienia jedynie dla tej części roszczenia, która została dodana w późniejszym piśmie.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 123 § 1 pkt 1 k.c., wskazując, że wniesienie pozwu przerywa bieg przedawnienia tylko co do roszczenia objętego pozwem. Jeśli powództwo jest rozszerzane, przerwanie przedawnienia dla nowej części następuje z momentem skutecznego rozszerzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. W. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (17)
Główne
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
k.p. art. 22 § § 1¹
Kodeks pracy
Zatrudnienie w warunkach określonych w §1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.
k.p. art. 22 § § 1²
Kodeks pracy
Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy określonych w § 1.
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Pomocnicze
k.p. art. 128 § § 1
Kodeks pracy
Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy.
k.p. art. 129 § § 1
Kodeks pracy
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy.
k.p. art. 137
Kodeks pracy
Do pracowników zatrudnionych przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób może być stosowany system równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy do 24 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca.
k.p. art. 151 § § 1
Kodeks pracy
Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.
k.p. art. 151¹
Kodeks pracy
Za pracę w godzinach nadliczbowych przysługuje dodatek w wysokości 100% lub 50% wynagrodzenia.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia.
k.c. art. 482 § § 1
Kodeks cywilny
Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa.
k.c. art. 356 § § 2
Kodeks cywilny
Nie można stosować do wynagrodzenia za pracę należnego pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę.
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Wniesienie pozwu powoduje przerwanie biegu przedawnienia tylko co do roszczenia bądź jego części objętej pozwem.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada stosunkowego rozliczenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Cofnięcie pozwu.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa zlecenia zawarta z podmiotem powiązanym była próbą obejścia przepisów prawa pracy. • Praca świadczona w ramach umowy zlecenia faktycznie stanowiła pracę w godzinach nadliczbowych dla pozwanego pracodawcy. • Wynagrodzenie z umowy zlecenia nie może być zaliczone na poczet wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. • Roszczenie o skapitalizowane odsetki jest zasadne.
Odrzucone argumenty
Pozwany zaprzeczał, aby praca w R. była świadczona na rzecz pozwanego. • Ewidencja czasu pracy prowadzona przez pozwanego była rzetelna. • Roszczenia powoda w zakresie kwot nieobjętych pierwotnym pozwem uległy przedawnieniu.
Godne uwagi sformułowania
zawarcie umowy zlecenia miało jedynie na celu obejście przepisów o czasie pracy, wynagrodzeniu i ubezpieczeniach społecznych • praca świadczona w ramach umowy zlecenia była realizowana w ramach stosunku pracy nawiązanego z innym podmiotem • taki faktyczny układ stosunków zatrudnienia wskazuje, że praca stale jest wykonywana na rzecz jednego podmiotu (pracodawcy), a zawarta umowa zlecenia nie jest wypełniana konkretną treścią, ale jej charakter pozostaje ramowy • nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy • nie wywiązywanie się przez pracodawcę z obowiązku rzetelnego prowadzenia ewidencji czasu pracy powoduje dla niego niekorzystne skutki procesowe
Skład orzekający
Beata Łapińska
przewodniczący
Mariola Mastalerz
sprawozdawca
Urszula Sipińska-Sęk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru stosunku prawnego (praca vs zlecenie) w sytuacji pozorności umowy lub obejścia przepisów prawa pracy, odpowiedzialność pracodawcy za godziny nadliczbowe, zasady przedawnienia roszczeń pracowniczych, możliwość zaliczania wynagrodzeń z różnych umów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie kluczowe jest wykazanie pozorności umowy zlecenia lub obejścia prawa pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu pozornych umów zlecenia i godzin nadliczbowych, co jest bardzo istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Wyjaśnia, jak sądy oceniają takie sytuacje i jakie są konsekwencje prawne.
“Umowa zlecenie to tylko przykrywka? Kiedy praca dla "innej" firmy to godziny nadliczbowe u "prawdziwego" szefa.”
Dane finansowe
WPS: 18 986,15 PLN
wynagrodzenie za godziny nadliczbowe: 16 300,86 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą: 1080 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.