V PA 16/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownika, A. K., o odszkodowanie od pracodawcy, (...) S.A. w R., z tytułu zaniżenia liczby akcji spółki, do których nabycia był uprawniony w związku z komercjalizacją przedsiębiorstwa państwowego. Powód twierdził, że jego stanowisko pracy zostało wadliwie zakwalifikowane, co skutkowało przyznaniem mu mniejszej liczby akcji niż powinien otrzymać, zwłaszcza po uwzględnieniu przelicznika 1,5 dla pracy górniczej. Sąd Rejonowy w Bełchatowie oddalił powództwo, opierając się na zarzucie przedawnienia roszczenia na podstawie art. 291 § 1 k.p. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, rozpoznając apelację powoda i zażalenie pozwanego, utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Kluczową kwestią stała się wykładnia przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń pracowniczych. Sąd Okręgowy oparł się na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2012 roku (sygn. akt I PZP 1/12), która przesądziła, że roszczenie o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji przedawnia się na podstawie art. 291 § 1 k.p. (3 lata), a nie art. 118 k.c. (10 lat). Sąd uznał, że bieg terminu przedawnienia należy liczyć od daty zawarcia przez powoda umowy nieodpłatnego nabycia akcji ze Skarbem Państwa (16 marca 2005 roku), co oznaczało, że roszczenie uległo przedawnieniu z dniem 16 marca 2008 roku. Sąd odrzucił również argumenty apelacji dotyczące wadliwości porozumienia zawartego przez powoda z pracodawcą, wskazując na niedopuszczalność zmiany podstawy faktycznej roszczenia na etapie postępowania apelacyjnego. Zażalenie pozwanego dotyczące kosztów zastępstwa procesowego zostało oddalone, a sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c., nie obciążając powoda kosztami z uwagi na zmianę linii orzeczniczej Sądu Najwyższego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie terminu przedawnienia roszczeń pracowniczych związanych z nabyciem akcji w procesie prywatyzacji, zastosowanie art. 102 k.p.c. w przypadku zmiany linii orzeczniczej.
Orzeczenie opiera się na uchwale Sądu Najwyższego, która rozstrzygnęła kwestię przedawnienia. Argumentacja dotycząca niedopuszczalności zmiany podstawy faktycznej roszczenia na etapie apelacji jest standardowa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych przedawnia się na podstawie art. 291 § 1 k.p. (3 lata) czy art. 118 k.c. (10 lat)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji przedawnia się na podstawie art. 291 § 1 k.p.
Uzasadnienie
Obowiązki pracodawcy w zakresie procedury nieodpłatnego udostępniania akcji wynikają ze stosunku pracy, mają samodzielną podstawę w ustawie i w tym znaczeniu są niezależne od umowy zawieranej przez Skarb Państwa z pracodawcą dla realizacji prawa pracowników do akcji. Składają się one na treść stosunku pracy i wynikają z uprzedniego zatrudnienia.
Czy roszczenie o odszkodowanie za zaniżoną liczbę akcji, wynikające z wadliwego ustalenia okresu zatrudnienia i charakteru pracy przez pracodawcę, jest roszczeniem ze stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to roszczenie ze stosunku pracy.
Uzasadnienie
Podstawa prawna roszczenia (art. 471 k.c. w zw. z art. 300 k.p.) oraz obowiązki pracodawcy wynikające z ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych i rozporządzenia Ministra Skarbu Państwa, stanowią integralną część stosunku pracy.
Czy porozumienie zawarte przez pracownika z pracodawcą, dotyczące zrzeczenia się roszczeń związanych z nabyciem akcji, jest nieważne z powodu wad oświadczenia woli (groźba, sprzeczność z zasadami współżycia społecznego) lub naruszenia przepisów prawa pracy?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie badał tej kwestii na etapie apelacji z uwagi na niedopuszczalność zmiany podstawy faktycznej roszczenia.
Uzasadnienie
Pełnomocnik powoda na etapie postępowania apelacyjnego nie może przytaczać nowej, alternatywnej podstawy roszczenia wskazując na inny stan faktyczny niż ten określony w pozwie, gdyż stanowi to niedopuszczalną zmianę powództwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Przepis ten określa 3-letni termin przedawnienia dla roszczeń ze stosunku pracy, który został zastosowany do roszczenia o odszkodowanie za zaniżoną liczbę akcji.
u.k.p.p. art. 36
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Przepis określający prawo pracowników do nieodpłatnego nabycia akcji spółki powstałej w wyniku komercjalizacji.
u.k.p.p. art. 38
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Przepis określający termin na złożenie oświadczenia o zamiarze nabycia akcji.
Rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa z dnia 3 kwietnia 1997 roku
Szczegółowe zasady podziału uprawnionych pracowników na grupy, ustalania liczby akcji przypadających na każdą z tych grup oraz trybu nabywania akcji przez uprawnionych.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odpowiedzialności kontraktowej, wskazujący na podstawę prawną roszczenia o odszkodowanie za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Przepis określający 10-letni termin przedawnienia dla roszczeń nieobjętych przepisami o krótszych terminach przedawnienia, który nie został zastosowany w tej sprawie.
u.e.r.f.u.s. art. 37 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dotyczący zaliczania okresów pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym do celów emerytalnych, który miał znaczenie dla ustalenia stażu pracy pracownika.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis pozwalający na odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący rozpoznawania zażalenia.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Przepis stanowiący o stosowaniu przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczenia na podstawie art. 291 § 1 k.p. zgodnie z nowszą linią orzeczniczą Sądu Najwyższego. • Niedopuszczalność zmiany podstawy faktycznej roszczenia na etapie postępowania apelacyjnego.
Odrzucone argumenty
Wadliwość porozumienia zawartego przez powoda z pracodawcą (wady oświadczenia woli, sprzeczność z zasadami współżycia społecznego). • Naruszenie przepisów prawa pracy przez wykładnię postanowień układu zbiorowego pracy. • Zastosowanie 10-letniego terminu przedawnienia z Kodeksu cywilnego zamiast 3-letniego z Kodeksu pracy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela argumentację Sądu Najwyższego wyrażoną w uchwale z dnia 21 listopada 2012 roku sygn. akt I PZP 1/12 a dotyczącą stosowania do roszczenia o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji - art. 291 § 1 k.p. • Powód mógł być w dacie wnoszenia pozwu subiektywnie przekonany o zasadności swego roszczenia, co uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c.
Skład orzekający
Beata Łapińska
przewodniczący
Magdalena Marczyńska
sędzia
Sławomir Dudek
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie terminu przedawnienia roszczeń pracowniczych związanych z nabyciem akcji w procesie prywatyzacji, zastosowanie art. 102 k.p.c. w przypadku zmiany linii orzeczniczej."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na uchwale Sądu Najwyższego, która rozstrzygnęła kwestię przedawnienia. Argumentacja dotycząca niedopuszczalności zmiany podstawy faktycznej roszczenia na etapie apelacji jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii przedawnienia roszczeń pracowniczych w kontekście prywatyzacji, a także pokazuje, jak zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego wpływa na rozstrzygnięcia sądów niższych instancji.
“Przedawnienie roszczeń pracowniczych: Jak zmiana orzecznictwa SN wpłynęła na sprawę o akcje?”
Dane finansowe
WPS: 10 332 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.