V Pa 122/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia M. S. przeciwko (...) w R. o odszkodowanie związane z nieodpłatnym nabyciem akcji pracowniczych po komercjalizacji kopalni. Powód domagał się odszkodowania za zaniżoną liczbę akcji i utraconą dywidendę. Sąd Rejonowy w Bełchatowie zasądził na rzecz powoda kwotę 12.090,12 zł. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, rozpoznając apelację pozwanego, pierwotnie oddalił apelację i utrzymał wyrok w mocy. Jednak po uchyleniu tego wyroku przez Sąd Najwyższy i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, Sąd Okręgowy zmienił swoje stanowisko. Opierając się na późniejszej uchwale Sądu Najwyższego (I PZP 1/12), uznał, że roszczenie o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p. (3-letni termin), a nie art. 118 k.c. (10-letni termin). Bieg przedawnienia został liczony od dnia zawarcia umowy nieodpłatnego nabycia akcji (26 kwietnia 2005 r.), co oznaczało, że roszczenie uległo przedawnieniu z dniem 26 kwietnia 2008 r. W konsekwencji Sąd Okręgowy obniżył zasądzoną kwotę do 926,64 zł (tytułem odszkodowania za dywidendę) i oddalił powództwo w pozostałej części, uznając je za przedawnione. Sąd Okręgowy nie obciążył powoda kosztami postępowania, tłumacząc to zmianą linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i subiektywnym przekonaniem powoda o zasadności roszczenia w momencie jego wnoszenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie terminu przedawnienia roszczeń pracowniczych związanych z nabyciem akcji pracowniczych po komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych, zwłaszcza w kontekście zmiany orzecznictwa Sądu Najwyższego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komercjalizacją przedsiębiorstw państwowych i prawami pracowników do akcji. Zmiana orzecznictwa Sądu Najwyższego może wpływać na podobne sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych, gdy podstawę materialną stanowią przepisy prawa cywilnego, a stronami są pracownik i pracodawca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p. (3-letni termin).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w uchwale I PZP 1/12 uznał, że obowiązki pracodawcy w zakresie procedury nieodpłatnego udostępniania akcji wynikają ze stosunku pracy i składają się na jego treść, nawet jeśli podstawę materialną stanowią przepisy prawa cywilnego. Dlatego stosuje się przepisy Kodeksu pracy o przedawnieniu.
Czy roszczenie o odszkodowanie za utratę prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych jest roszczeniem ze stosunku pracy w rozumieniu art. 291 § 1 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to roszczenie związane ze stosunkiem pracy, podlegające 3-letniemu terminowi przedawnienia.
Uzasadnienie
Choć podstawę materialną roszczenia stanowią przepisy prawa cywilnego (art. 471 k.c.), obowiązki pracodawcy wynikają z ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych i rozporządzeń wykonawczych, które są powiązane ze stosunkiem pracy. Dlatego stosuje się art. 291 § 1 k.p.
Od kiedy należy liczyć bieg terminu przedawnienia roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg terminu przedawnienia należy liczyć od chwili zawarcia przez powoda umowy nieodpłatnego nabycia akcji ze Skarbem Państwa.
Uzasadnienie
W przypadku roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do akcji, momentem wymagalności roszczenia jest data zawarcia umowy nieodpłatnego nabycia akcji.
Czy porozumienie pracownika z pracodawcą, na mocy którego pracownik zrzeka się wszelkich roszczeń związanych z prawem do nabycia akcji, jest ważne, jeśli zostało zawarte w sytuacji nierówności stron i wadliwego ustalenia uprawnień?
Odpowiedź sądu
Takie porozumienie może być nieważne jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i stanowiące nadużycie pozycji pracodawcy.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy uznał porozumienie za nieważne, gdyż miało na celu pozbawienie pracownika możliwości dochodzenia odszkodowania za zaniżoną liczbę akcji, podczas gdy pracodawca miał świadomość wadliwego ustalenia okresu zatrudnienia. Było to nadużycie pozycji ekonomicznie i organizacyjnie silniejszej strony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) w R. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Dotyczy również roszczeń o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych.
u.k.p.p. art. 36
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Prawo pracowników do nieodpłatnego nabycia akcji.
u.k.p.p. art. 38
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Utrata prawa do nieodpłatnego nabycia akcji w przypadku niezłożenia oświadczenia w terminie.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności kontraktowej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Zakres odszkodowania – odpowiedzialność za normalne następstwa działania lub zaniechania.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Ogólny termin przedawnienia roszczeń majątkowych (10 lat), który nie ma zastosowania w tej sprawie ze względu na specyfikę roszczenia pracowniczego.
Dz. U. Nr 33, poz. 200
Rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa z dnia 3 kwietnia 1997 roku
Szczegółowe zasady podziału uprawnionych pracowników na grupy, ustalania liczby akcji i trybu nabywania akcji.
k.p.c. art. 300
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach ze stosunku pracy.
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada nieobciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powoda o odszkodowanie z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji pracowniczych uległo przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p. (3-letni termin).
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda nie uległo przedawnieniu na podstawie art. 118 k.c. (10-letni termin). • Porozumienie pracownika z pracodawcą o zrzeczeniu się roszczeń jest ważne i skuteczne.
Godne uwagi sformułowania
zmiana linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie stosowania okresu przedawnienia • roszczenie o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p. • powód mógł być w dacie wnoszenia pozwu subiektywnie przekonany o zasadności swego roszczenia
Skład orzekający
Mariola Mastalerz
przewodniczący-sprawozdawca
Paweł Hochman
sędzia
Urszula Sipińska-Sęk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie terminu przedawnienia roszczeń pracowniczych związanych z nabyciem akcji pracowniczych po komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych, zwłaszcza w kontekście zmiany orzecznictwa Sądu Najwyższego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komercjalizacją przedsiębiorstw państwowych i prawami pracowników do akcji. Zmiana orzecznictwa Sądu Najwyższego może wpływać na podobne sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zmiana orzecznictwa Sądu Najwyższego może wpłynąć na losy konkretnych spraw, nawet po latach postępowania. Jest to przykład ewolucji prawa i jego praktycznych konsekwencji dla stron.
“Przedawnienie po latach: Jak zmiana wyroku Sądu Najwyższego zniweczyła pracownicze roszczenie o akcje?”
Dane finansowe
WPS: 12 144,24 PLN
odszkodowanie za dywidendę: 926,64 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.