V KO 187/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha od udziału w postępowaniu w sprawie V KO 187/25, zainicjowanym przez obrońcę M.B. w związku z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi. Wniosek o wyłączenie złożył sędzia Marek Pietruszyński, argumentując, że sędzia Adam Roch został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (sprawa Reczkowicz przeciwko Polsce), zgodnie z którym orzeczenia wydane z udziałem takich sędziów mogą nie spełniać kryteriów niezależności i bezstronności. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, stwierdził jego zasadność. Podkreślono, że sędziowie mają obowiązek czuwać nad zachowaniem bezstronności, a wątpliwości co do bezstronności mogą prowadzić do wyłączenia. Sąd odwołał się do aktualnego orzecznictwa SN, które interpretuje art. 41 § 1 k.p.k. w sposób zapewniający ochronę prawa do niezależnego i bezstronnego sądu, uwzględniając standardy konstytucyjne, unijne i europejskie. Wskazano, że wadliwość procedury nominacyjnej była wielokrotnie podnoszona w orzecznictwie. Dodatkowo, kontekst sprawy, w której sędzia Adam Roch miałby orzekać o obsadzie sądu z udziałem innego sędziego powołanego w podobnej procedurze, wzmacniał ryzyko naruszenia standardu art. 6 ust. 1 EKPC.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej, interpretacja art. 41 k.p.k. w kontekście standardów ETPCz i prawa UE.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów SN na podstawie ustawy z 2017 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. może orzekać w sprawie, gdzie pojawiają się wątpliwości co do jego bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności takiego sędziego, co uzasadnia jego wyłączenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że orzecznictwo SN i ETPCz wskazuje na wadliwość procedury nominacyjnej, co może prowadzić do naruszenia standardu niezależności i bezstronności sądu, a tym samym uzasadnia wyłączenie sędziego.
Czy sędzia składu orzekającego ma obowiązek złożyć wniosek o wyłączenie innego sędziego, co do którego zachodzą wątpliwości co do jego bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia jest nie tylko uprawniony, ale i ma powinność złożyć taki wniosek.
Uzasadnienie
Sędziowie mają obowiązek czuwać nad zachowaniem bezstronności orzekania, co oznacza, że dostrzegając przesłanki do wyłączenia innego członka składu, powinni złożyć stosowny wniosek.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| obrońca M.B. | inne | pełnomocnik |
| sędzia Sądu Najwyższego Adam Roch | inne | sędzia |
| sędzia Sądu Najwyższego Marek Siwek | inne | sędzia |
| sędzia Sądu Najwyższego Marek Pietruszyński | inne | sędzia |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia Adam Roch został powołany na stanowisko sędziego SN na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., co budzi wątpliwości co do jego bezstronności w świetle orzecznictwa SN i ETPCz. • Istnieje ryzyko naruszenia standardu niezależności i bezstronności sądu (art. 6 ust. 1 EKPCz) w przypadku orzekania przez sędziego powołanego w wadliwej procedurze. • Sędzia składu orzekającego ma obowiązek złożyć wniosek o wyłączenie innego sędziego, co do którego zachodzą wątpliwości co do bezstronności.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenie wydane przez Sąd Najwyższy z działem osoby powołanej na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek nieprawidłowo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa nie spełnia kryteriów określonych w art. 6 ust. 1 EKPCz • wykładni art. 41 § 1 k.p.k. należy dokonywać w taki sposób, aby zapewnić skuteczną ochronę prawa strony do rozpoznania konkretnej sprawy przez niezależny i bezstronny sąd • w sytuacji wystąpienia ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnione jest zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego • nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.
Skład orzekający
Piotr Mirek
przewodniczący
Adam Roch
członek
Marek Siwek
członek
Marek Pietruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej, interpretacja art. 41 k.p.k. w kontekście standardów ETPCz i prawa UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów SN na podstawie ustawy z 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, odwołując się do orzecznictwa krajowego i międzynarodowego.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego. Czy polskie sądy są niezależne?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.