V KO 15/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie trzech sędziów rozpoznał wniosek o wznowienie postępowania kasacyjnego, które zostało zakończone postanowieniem z dnia 20 lipca 2023 r. o oddaleniu kasacji obrońcy skazanego Ł. Ś. jako oczywiście bezzasadnej. Sąd stwierdził, że postanowienie to zostało wydane przez sędziego Ryszarda Witkowskiego, który uzyskał nominację do Sądu Najwyższego w trybie uznanym za niezgodny z Konstytucją RP, w szczególności z art. 179 Konstytucji, poprzez przeniesienie z Izby Dyscyplinarnej do Izby Karnej bez dochowania wymaganej procedury. Sąd powołał się na uchwałę trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) oraz inne orzeczenia, które wskazują na nienależytą obsadę sądu jako bezwzględną przyczynę odwoławczą. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił wznowić postępowanie kasacyjne, uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać kasację do ponownego rozpoznania. Podkreślono również, że wznowienie postępowania jest uzasadnione w kontekście orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w celu zapobieżenia naruszeniu standardów konstytucyjnych i konwencyjnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wznowienia postępowania kasacyjnego w przypadku stwierdzenia nienależytej obsady sądu, powołując się na naruszenie Konstytucji RP i standardów międzynarodowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji nienależytej obsady sądu w Sądzie Najwyższym, związanej z kontrowersjami wokół zmian w sądownictwie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nienależyta obsada sądu, wynikająca z powołania sędziego w trybie niezgodnym z Konstytucją, stanowi podstawę do wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego prawomocnym postanowieniem o oddaleniu kasacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nienależyta obsada sądu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, która uzasadnia wznowienie postępowania kasacyjnego, nawet jeśli zostało ono zakończone prawomocnym postanowieniem o oddaleniu kasacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sędzia Ryszard Witkowski, który wydał postanowienie o oddaleniu kasacji, został powołany do Sądu Najwyższego w trybie niezgodnym z Konstytucją RP. Powołanie to, dokonane na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. i przeniesienie z Izby Dyscyplinarnej do Izby Karnej, narusza art. 179 Konstytucji. Nienależyta obsada sądu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), która może być podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo SN i potrzebę zapewnienia zgodności z prawem UE i EKPC.
Czy Sąd Najwyższy może z urzędu wznowić postępowanie kasacyjne zakończone prawomocnym postanowieniem o oddaleniu kasacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Najwyższy może z urzędu wznowić postępowanie kasacyjne zakończone prawomocnym postanowieniem o oddaleniu kasacji, jeśli stwierdzi wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podzielił pogląd o możliwości wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego prawomocnym postanowieniem o oddaleniu kasacji, powołując się na przepisy k.p.k. (art. 542 § 3 k.p.k.) oraz argumentację systemową i funkcjonalną, a także potrzebę zgodności z orzecznictwem ETPCz i TSUE. Podkreślono, że termin 'orzeczenie' w k.p.k. obejmuje postanowienia, a postępowanie kasacyjne jest postępowaniem sądowym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. Ś. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wznowienia postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazuje na nienależytą obsadę sądu jako bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Pomocnicze
k.p.k. art. 540 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy przesłanek wznowienia postępowania.
u.SN art. 87 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Reguluje moc wiążącą uchwał połączonych Izb SN.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa procedurę powoływania sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyta obsada sądu jako bezwzględna przyczyna odwoławcza. • Niezgodność powołania sędziego Ryszarda Witkowskiego z Konstytucją RP. • Możliwość wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu. • Potrzeba zgodności z orzecznictwem ETPCz i TSUE.
Godne uwagi sformułowania
nienależyta obsada sądu, stanowiąca uwzględnianą z urzędu bezwzględną przyczynę odwoławczą • akt nominacji Prezydenta RP na stanowisko sędziego dokonywany jest w ramach określonego konkursu dotyczącego konkretnego rodzaju sądu • nie tylko nie było jednolitej linii orzeczniczej (była dominująca, ale nie jednolita) • nie można także nie dostrzegać, że przecież już dochodziło nie tylko do rozpoznawania wniosków o wznowienie postępowania kasacyjnego, ale i wznawiano postępowanie kasacyjne prowadzone przez Izbę Dyscyplinarną. • uchylić ryzyko ponoszenia przez Skarb Państwa związanych w ewentualnym orzeczeniem Trybunału nie dających się oszacować konsekwencji finansowych.
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
przewodniczący, sprawozdawca
Waldemar Płóciennik
członek
Eugeniusz Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wznowienia postępowania kasacyjnego w przypadku stwierdzenia nienależytej obsady sądu, powołując się na naruszenie Konstytucji RP i standardów międzynarodowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nienależytej obsady sądu w Sądzie Najwyższym, związanej z kontrowersjami wokół zmian w sądownictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i zgodności z Konstytucją RP oraz prawem międzynarodowym, co czyni je niezwykle istotnym dla prawników i opinii publicznej.
“Sąd Najwyższy przywraca sprawiedliwość: uchylono postanowienie wydane przez sędziego powołanego w wadliwym trybie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.