Orzeczenie · 2026-09-29

V KO 138/26Odmowa wznowienia postępowania karnego nienależyla obsada sądu 3

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-09-29
SNKarnewznowienie postępowaniaWysokanajwyższy
wznowienie postępowanianienależyta obsada sąduKrajowa Rada Sądownictwaniezawisłość sędziowskabezstronnośćart. 439 k.p.k.Sąd Najwyższypostępowanie karne

Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek M.K. o wznowienie postępowania karnego z urzędu, analizował zarzut nienależytej obsady sądu drugiej instancji, który miał wynikać z wadliwej procedury powołania sędziego. Sąd Apelacyjny w Gdańsku utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku, a skazany domagał się wznowienia postępowania, wskazując na art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale trzech Izb z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/2020) oraz uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 2 czerwca 2022 r. (sygn. akt I KZP 2/22), podkreślił, że dla stwierdzenia nienależytej obsady sądu wymagane jest wykazanie konkretnych okoliczności wskazujących na brak niezależności lub bezstronności sędziego, a nie jedynie wadliwość procedury nominacyjnej. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał takich okoliczności w odniesieniu do sędziego X. Y., a także nie wynikały one z informacji publicznie dostępnych. Ponadto, Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze ustalenia w podobnych sprawach (V KK 273/25 i V KK 539/25), które podzielił. W konsekwencji, Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanki nienależytej obsady sądu w kontekście wadliwej procedury nominacyjnej sędziów, w szczególności po zmianach w funkcjonowaniu Krajowej Rady Sądownictwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania z urzędu i wymaga wykazania konkretnych okoliczności naruszenia niezawisłości lub bezstronności sędziego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego z powodu nienależytej obsady sądu, gdy sędzia został powołany w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie stwierdzono podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dla stwierdzenia nienależytej obsady sądu wymagane jest wykazanie konkretnych okoliczności wskazujących na brak niezależności lub bezstronności sędziego, a nie jedynie wadliwość procedury nominacyjnej. Skarżący nie wykazał takich okoliczności, a sąd podzielił wcześniejsze ustalenia w podobnych sprawach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu.
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w domyśle, jako że wniosek został odrzucony)

Strony

NazwaTypRola
M.K.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Dla stwierdzenia nienależytej obsady sądu wymagane jest wykazanie, że niezależnie od wadliwego powołania, występują konkretne okoliczności dotyczące danego sędziego, które mogłyby wskazywać na brak jego niezależności od władzy wykonawczej, w świetle których dochodzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.

Pomocnicze

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Standard niezawisłości i bezstronności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania konkretnych okoliczności wskazujących na brak niezależności lub bezstronności sędziego. • Utrwalona linia orzecznicza Sądu Najwyższego dotycząca nienależytej obsady sądu. • Wcześniejsze ustalenia Sądu Najwyższego w podobnych sprawach.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania z powodu nieprawidłowej obsady sądu drugiej instancji, w skład którego wchodził sędzia delegowany powołany w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa.

Godne uwagi sformułowania

brak jest w tej sprawie rzeczywistych podstaw do wznowienia postępowania z urzędu • dla stwierdzenia nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wymagane jest wykazanie, że niezależnie od wadliwego powołania, występują konkretne okoliczności dotyczące danego sędziego, które mogłyby wskazywać na brak jego niezależności od władzy wykonawczej • brak jest przy tym podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. (...) nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki nienależytej obsady sądu w kontekście wadliwej procedury nominacyjnej sędziów, w szczególności po zmianach w funkcjonowaniu Krajowej Rady Sądownictwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania z urzędu i wymaga wykazania konkretnych okoliczności naruszenia niezawisłości lub bezstronności sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praworządności i niezależności sądownictwa, związanego z reformami wymiaru sprawiedliwości i ich wpływem na procesy karne.

“Czy wadliwa nominacja sędziego automatycznie unieważnia wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst