V KK 485/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 14 stycznia 2026 r., rozpoznał wnioski obrońców skazanych L. W. i A. R. o wyłączenie sędziego SN Pawła Kołodziejskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej V KK 485/24. Obrońcy argumentowali, że sędzia Kołodziejski został powołany do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co w świetle uchwały połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020) oraz orzecznictwa ETPCz (m.in. sprawa Reczkowicz przeciwko Polsce) powoduje, że sąd z jego udziałem nie jest sądem ustrojowo niezależnym i bezstronnym, ustanowionym ustawą. Podkreślono, że Sąd Najwyższy z udziałem tego sędziego miałby rozstrzygać o zasadności zarzutów kasacji, które odnoszą się do niego w takim samym stopniu, jak do sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku powołanych w tożsamej procedurze, co narusza zasadę nemo iudex in causa sua. Sąd Najwyższy uznał wnioski za zasadne, wyłączając sędziego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie, powołując się na konieczność zapewnienia dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu, związanie uchwałą połączonych Izb SN oraz orzecznictwem ETPCz, a także na potrzebę przeciwdziałania potencjalnej odpowiedzialności finansowej Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego ze względu na procedurę powołania, powołując się na orzecznictwo SN i ETPCz.
Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sędzia Sądu Najwyższego powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. może orzekać w sprawie, której zarzuty dotyczą procedury powołania sędziów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki sędzia powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że udział sędziego powołanego w procedurze budzącej wątpliwości co do niezależności i bezstronności KRS podważa konstytucyjne prawo do sądu ustanowionego ustawą. Powołano się na uchwałę połączonych Izb SN oraz orzecznictwo ETPCz.
Czy naruszenie zasady niezależności i bezstronności sądu ustanowionego ustawą, wynikające z procedury powołania sędziego, stanowi uchybienie skutkujące możliwością wzruszenia orzeczenia na etapie kasacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z uchwałą połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r., nienależyta obsada sądu zachodzi również w przypadku udziału sędziego SN powołanego na wniosek KRS ukształtowanej w nowym trybie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że uchwała połączonych Izb SN ma moc zasady prawnej i jest wiążąca. Stanowisko to zostało potwierdzone w kolejnych orzeczeniach SN oraz wyrokach ETPCz.
Czy wyłączenie sędziego od udziału w sprawie kasacyjnej, ze względu na wątpliwości co do jego niezależności i bezstronności, jest uzasadnione w kontekście zasady nemo iudex in causa sua?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyłączenie jest uzasadnione, aby uniknąć sytuacji, w której sędzia oceniałby kwestie dotyczące bezpośrednio procedury jego własnego powołania.
Uzasadnienie
Rozpoznanie kasacji przez Sąd Najwyższy z udziałem sędziego, co do którego istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności w kontekście zarzutów kasacji, mogłoby wzbudzić wątpliwości co do rzetelności postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. W. | osoba_fizyczna | skazany |
| A. R. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wniosku o wyłączenie sędziego z powodu istnienia okoliczności mogących wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki wyłączenia sędziego, w tym gdy brał udział w wydaniu orzeczenia, które ma być przedmiotem postępowania kasacyjnego, lub gdy istniała inna uzasadniona podstawa do wyłączenia.
Pomocnicze
u.SN art. 87 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Sąd Najwyższy pozostaje związany uchwałą połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależytą obsadę sądu.
u.SN art. 29 § § 5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Dotyczy wniosków 'testowych' składanych na podstawie tej ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia SN powołany na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. nie spełnia wymogu niezależności i bezstronności sądu ustanowionego ustawą. • Udział takiego sędziego w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej, której zarzuty dotyczą procedury powołania sędziów, narusza zasadę nemo iudex in causa sua. • Orzecznictwo SN (uchwała połączonych Izb) i ETPCz potwierdza wadliwość powołania sędziów w opisywanej procedurze.
Godne uwagi sformułowania
sąd ustrojowo niezależny i bezstronny oraz ustanowiony ustawą • nemo iudex in causa sua • nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
przewodniczący
Paweł Kołodziejski
sędzia do wyłączenia
Ryszard Witkowski
sędzia wyłączony
Igor Zgoliński
sędzia wyłączony
Stanisław Stankiewicz
sędzia wyłączony
Anna Dziergawka
sędzia wyłączony
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego ze względu na procedurę powołania, powołując się na orzecznictwo SN i ETPCz."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu procedury powoływania sędziów na jakość sprawiedliwości, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony! Kluczowa decyzja w sprawie praworządności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.