Orzeczenie · 2026-07-23

V KK 436/25Oddalenie kasacji w sprawie karnej skarbowej 12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-07-23
SNKarneprzestępstwa skarboweŚrednianajwyższy
przestępstwo skarbowepodatek dochodowyVATkasacjaprzedawnienieSąd Najwyższykwalifikacja prawna

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego J.S. od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Mławie skazujący J.S. za przestępstwo skarbowe polegające na podaniu nieprawdy w zeznaniach podatkowych i deklaracjach VAT, co skutkowało uszczupleniem podatku dochodowego i VAT. Obrońca zarzucił naruszenie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. poprzez brak umorzenia postępowania z powodu przedawnienia karalności czynu. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że obrońca mógł powoływać się jedynie na bezwzględne przyczyny odwoławcze, a zarzut przedawnienia nie spełniał tych kryteriów. Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że nie ma podstaw do zastosowania ustawy względniejszej (lex mitior) w kontekście zmiany wysokości minimalnego wynagrodzenia, a tym samym do uznania czynu za przestępstwo z art. 56 § 2 k.k.s. z krótszym terminem przedawnienia. Sąd Najwyższy podkreślił, że obrońca błędnie interpretował podstawę skazania i podstawę wymiaru kary, a rozbieżność w tym zakresie nie stanowiła bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących bezwzględnych przyczyn odwoławczych w kasacji, stosowania ustawy względniejszej w prawie karnym skarbowym oraz przedawnienia karalności czynów skarbowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.k.s. i k.p.k.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarzut przedawnienia karalności czynu, wynikający z błędnej kwalifikacji prawnej czynu lub zastosowania ustawy względniejszej, może stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut przedawnienia wynikający z błędnej kwalifikacji prawnej czynu lub zastosowania ustawy względniejszej, który nie został podniesiony w apelacji jako naruszenie przepisów prawa materialnego lub proceduralnego, nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., jeśli nie zaistniały faktyczne podstawy do umorzenia postępowania z powodu przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że obrońca w kasacji błędnie interpretował podstawę skazania i podstawę wymiaru kary, a rozbieżność między nimi nie stanowiła samoistnie bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Ponadto, zarzut przedawnienia oparty na zmianie kwalifikacji prawnej czynu lub zastosowaniu ustawy względniejszej nie jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, jeśli nie ma ku temu faktycznych podstaw i nie został prawidłowo podniesiony w poprzedniej instancji.

Czy zmiana wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę wpływa na ocenę prawną czynu skarbowego popełnionego przed tą zmianą, w kontekście stosowania ustawy względniejszej (art. 2 § 2 k.k.s.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 53 § 14 k.k.s., przy ocenie prawnej czynu należy brać pod uwagę wielkość wskaźnika (np. minimalnego wynagrodzenia) na czas jego popełnienia, nawet jeśli w czasie orzekania obowiązuje wskaźnik w innej wysokości. Zmiana ta nie prowadzi do zmiany kwalifikacji prawnej czynu, a przepis art. 2 § 2 k.k.s. nie ma w takim przypadku zastosowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, wyjaśnił, że przepisy dotyczące minimalnego wynagrodzenia mają znaczenie dla kwalifikacji czynu skarbowego tylko w momencie jego popełnienia. Zmiana tych przepisów w późniejszym czasie nie powoduje automatycznie możliwości zastosowania ustawy względniejszej, jeśli czyn został popełniony w określonym stanie prawnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
J.S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (16)

Główne

k.k.s. art. 56 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 62 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 7 § 1

Kodeks karny skarbowy

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 2 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 56 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 7 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 53 § 14

Kodeks karny skarbowy

u.p.d.o.f. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § 3a

Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Zarzut przedawnienia nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej w rozumieniu art. 439 § 1 k.p.k. • Zmiana wysokości minimalnego wynagrodzenia nie wpływa na kwalifikację prawną czynu popełnionego przed tą zmianą.

Odrzucone argumenty

Czyn przypisany J.S. uległ przedawnieniu, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.). • Sąd błędnie zakwalifikował czyn z art. 56 § 1 k.k.s. zamiast z art. 56 § 2 k.k.s.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna • nie można poddawać wykładni rozszerzającej przepisu art. 439 § 1 k.p.k. • uchybienia procesowe mają charakter bezwzględnych przyczyn odwoławczych wyłącznie wtedy gdy wymienione w tym przepisie uchybienia zaistniały w rzeczywistości • nie ma tu miejsca na domysły, dowolne domniemania, spekulacje czy tworzenie - wbrew faktom i dowodom danej sprawy - własnych konstrukcji prawnych • przy ocenie prawnej czynu należy, zgodnie z brzmieniem tej definicji, brać pod uwagę wielkość tego wskaźnika na czas jego popełnienia

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezwzględnych przyczyn odwoławczych w kasacji, stosowania ustawy względniejszej w prawie karnym skarbowym oraz przedawnienia karalności czynów skarbowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.k.s. i k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym skarbowym, takich jak dopuszczalność zarzutów w kasacji i interpretacja przedawnienia. Choć nie jest to przypadek o szerokim zainteresowaniu społecznym, jest istotna dla praktyków prawa karnego i skarbowego.

“Kasacja oddalona: Sąd Najwyższy wyjaśnia granice zarzutów przedawnienia w sprawach karnych skarbowych.”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst