Orzeczenie · 2026-05-20

V KK 117/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-20
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćniezależność sąduKRSTKEKPCzKonstytucja RPkasacjaprawo procesowe karne

Wniosek obrońcy o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od udziału w rozpoznaniu sprawy został uwzględniony. Obrońca argumentował, że powołanie sędziego na urząd nastąpiło na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co może prowadzić do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd, ustanowiony zgodnie z art. 6 ust. 1 EKPCz, art. 47 KPP UE oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Podniesiono również zarzut nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał, że sędzia Stanisław Stankiewicz, będąc powołanym w tej procedurze, musiałby rozstrzygać kwestię dotyczącą jego własnej sytuacji, co mogłoby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Podkreślono, że przepis art. 41 § 1 k.p.k. musi być interpretowany w sposób gwarantujący prawo do niezależnego i bezstronnego sądu, a orzekanie sędziego powołanego w wadliwej procedurze narusza standardy konstytucyjne i europejskie. Wyłączenie sędziego ma na celu wyeliminowanie wszelkich wątpliwości co do zapewnienia skazanemu prawa do rozpoznania sprawy przez niezawisły i niezależny sąd.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na procedurę powołania oraz interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście wadliwości procedury powoływania sędziów przez KRS.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. i zarzutu nienależytej obsady sądu w kasacji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, który został powołany na urząd w następstwie procedury z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., w sytuacji gdy w kasacji podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu z tego powodu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją takie okoliczności.

Uzasadnienie

Sędzia, który sam został powołany w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS, nie może bezstronnie rozstrzygać zarzutu nienależytej obsady sądu opartego na tej samej wadliwej procedurze, gdyż dotyczy to bezpośrednio jego sytuacji.

Czy udział sędziego powołanego na urząd w następstwie wniosku Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z przyjętym kierunkiem wykładni.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjmuje, że nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uwzględniono wniosek o wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
M. J. (reprezentowany przez obrońcę)

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznaskazany
Stanisław Stankiewiczosoba_fizycznasędzia

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia podlega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis ten musi być interpretowany w taki sposób, aby gwarantować stronie prawo do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nienależyta obsada sądu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą. Zachodzi m.in. wówczas, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 3) ukształtowała Krajową Radę Sądownictwa w sposób, który według Sądu Najwyższego może prowadzić do wadliwej procedury powoływania sędziów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia powołany na urząd w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS nie może bezstronnie rozstrzygać zarzutu nienależytej obsady sądu opartego na tej samej procedurze. • Udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze narusza standardy konstytucyjne i europejskie dotyczące prawa do bezstronnego i niezależnego sądu.

Godne uwagi sformułowania

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności • sąd z jego udziałem byłby sądem nienależycie obsadzonym • wypowiadałby się odnośnie do okoliczności, która i jego bezpośrednio dotyczy • postąpienie nieutrwalające obrazu sądu jako działającego w warunkach bezstronności • orzekanie sędziego Sądu Najwyższego powołanego do tego Sądu w wadliwej procedurze, wiąże się z istotnym i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący

Stanisław Stankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na procedurę powołania oraz interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście wadliwości procedury powoływania sędziów przez KRS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. i zarzutu nienależytej obsady sądu w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i prawa do bezstronnego sądu, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.

Sędzia SN wyłączony od sprawy, bo sam był powołany w wadliwej procedurze?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst