Orzeczenie · 2024-10-17

V KB 1/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-10-17
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
Sąd Najwyższywyłączenie sędziegoniezawisłośćbezstronnośćKRSnemo iudex in causa suaKodeks postępowania karnegoKonwencja o prawach człowieka

Wniosek obrońcy oskarżonych o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy z wniosku o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego Oktawiana Nawrota został uznany za zasadny. Sprawa dotyczy wniosku o stwierdzenie braku spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziów, powiązanego ze sposobem ich powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy nowelizującej KRS. Sąd Najwyższy, stosując test przeciętnego obserwatora, uznał, że okoliczności podważające niezawisłość i bezstronność odnoszą się w równym stopniu do sędziego Nawrota i sędziego Zgolińskiego, co mogłoby wzbudzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego drugiego. Brak uwzględnienia wniosku prowadziłby do nienależytej obsady sądu, naruszając tym samym gwarancje bezstronnego orzekania i zasadę nemo iudex in causa sua, a także mogłoby stanowić uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sytuacji, gdy podstawy wniosku o wyłączenie dotyczą również sędziego rozpoznającego wniosek, a także w kontekście gwarancji niezawisłości i bezstronności sędziowskiej oraz prawa do sądu ustanowionego ustawą.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym związanej z kwestią powołania sędziów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, jeśli podstawy wniosku o wyłączenie dotyczą również sędziego rozpoznającego wniosek?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.

Uzasadnienie

Okoliczności podważające niezawisłość i bezstronność sędziego, które stanowią podstawę wniosku o jego wyłączenie, odnoszą się w tym samym stopniu do sędziego, który miałby rozpoznać ten wniosek. Taka sytuacja może wzbudzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności u postronnego obserwatora, naruszając zasadę nemo iudex in causa sua.

Czy orzekanie przez sąd z udziałem sędziego, co do którego istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności, stanowi nienależną obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i narusza art. 6 ust. 1 EKPC?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi to nienależną obsadę sądu i narusza art. 6 ust. 1 EKPC.

Uzasadnienie

Brak uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego, gdy istnieją ku temu podstawy, prowadzi do sytuacji, w której sąd nie jest ustanowiony ustawą, co jest uchybieniem stanowiącym bezwzględną przyczynę odwoławczą i narusza gwarancje praw człowieka.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
Obrońca oskarżonych

Strony

NazwaTypRola
M. F.osoba_fizycznaoskarżony
R. M.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Obrońca oskarżonychinnewnioskodawca o wyłączenie
Sędzia Igor Zgolińskiinnesędzia podlegający wyłączeniu
Sędzia Oktawian Nawrotinnesędzia podlegający wyłączeniu

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

ustawa o SN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

ustawa o SN art. 521 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

ustawa nowelizująca KRS

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności powołania sędziego Zgolińskiego przez KRS ukształtowaną w nowym trybie są tożsame z tymi dotyczącymi sędziego Nawrota. • Zasada nemo iudex in causa sua. • Test przeciętnego obserwatora wykazuje potencjalne wątpliwości co do bezstronności. • Ryzyko nienależytej obsady sądu i naruszenia art. 6 ust. 1 EKPC.

Godne uwagi sformułowania

test przeciętnego obserwatora • nieuprzedzonego w jakimkolwiek kierunku przedstawiciela społeczeństwa • nemo iudex in causa sua • nienależyta obsada sądu • sąd ustanowiony ustawą

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

przewodniczący

Igor Zgoliński

sędzia

Piotr Mirek

przewodniczący

Grzegorz Pastuszko

sędzia

Monika Koba

sędzia

Grzegorz Misiurek

sędzia

Ryszard Witkowski

sędzia

Kamil Zaradkiewicz

sędzia zastępca

Tomasz Artymiuk

sędzia zastępca

Oktawian Nawrot

sędzia

Kazimierz Klugiewicz

sędzia zastępca

Marcin Krajewski

sędzia zastępca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sytuacji, gdy podstawy wniosku o wyłączenie dotyczą również sędziego rozpoznającego wniosek, a także w kontekście gwarancji niezawisłości i bezstronności sędziowskiej oraz prawa do sądu ustanowionego ustawą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym związanej z kwestią powołania sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad wymiaru sprawiedliwości - niezawisłości i bezstronności sędziowskiej, a także prawa do sądu. Wyłączenie sędziego SN z powodu sposobu powołania przez KRS jest tematem budzącym duże zainteresowanie.

Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony od orzekania. Kluczowa decyzja w sprawie niezawisłości sędziowskiej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst