V CSK 500/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w J. z dnia 5 czerwca 2018 r., które zmieniało postanowienie Sądu Rejonowego w K. w sprawie o podział majątku wspólnego. Sprawa dotyczyła rozliczenia pożytków z przedsiębiorstwa Usługowo-Produkcyjno-Handlowego „T.”, które wchodziło w skład majątku wspólnego wnioskodawczyni S. T. i uczestnika J. T. Sąd Okręgowy obniżył zasądzoną przez Sąd Rejonowy kwotę spłaty udziału w pożytkach do 3.606.407,98 zł. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej tej kwoty oraz w części oddalającej apelację uczestnika co do tej kwoty, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w J. Kluczowym zarzutem skargi kasacyjnej było błędne ustalenie przez Sąd Okręgowy, że uczestnik prowadził dalszą działalność gospodarczą w innej formie prawnej po dniu 19 listopada 2004 r., co miało wpływ na rozliczenie pożytków. Sąd Najwyższy uznał, że nie można było przyjąć, iż uczestnik prowadził działalność w innej formie prawnej, skoro nie było możliwości przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę kapitałową w ówczesnym stanie prawnym. Sąd Najwyższy podkreślił, że rozliczeniu podlegają jedynie pożytki rzeczywiste, a nie hipotetyczne, i że w okresie do 19 listopada 2004 r. pożytki zostały ustalone na podstawie opinii biegłego, czego skarżący nie podważył dokumentacją.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaRozliczenia majątkowe po ustaniu wspólności ustawowej, w szczególności dotyczące pożytków z przedsiębiorstwa prowadzonego przez jednego z małżonków, a także kwestie dopuszczalności przekształceń formy prawnej działalności gospodarczej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej związanej z przekształceniem jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę kapitałową w określonym czasie.
Zagadnienia prawne (2)
Jakie są podstawy prawne i sposób rozliczenia pożytków z rzeczy wspólnej (przedsiębiorstwa) w okresie po ustaniu wspólności ustawowej małżeńskiej, w tym w sytuacji zmiany formy prawnej działalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rozliczeniu podlegają jedynie pożytki rzeczywiste, a nie hipotetyczne. W przypadku zmiany formy prawnej działalności, należy zbadać, czy taka zmiana była prawnie dopuszczalna i czy faktycznie nastąpiło przeniesienie majątku przedsiębiorstwa do innej formy prawnej, co może uzasadniać rozliczenie pożytków z nowej formy prawnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że rozliczeniu podlegają jedynie realnie uzyskane pożytki z rzeczy wspólnej. Zakwestionował przyjęcie przez sąd okręgowy, że uczestnik prowadził dalszą działalność gospodarczą w innej formie prawnej po wykreśleniu z ewidencji, skoro nie było możliwości przekształcenia jednoosobowej działalności w spółkę kapitałową w ówczesnym stanie prawnym. To błędne założenie było kluczowe dla rozliczenia pożytków za okres po 19 listopada 2004 r.
Czy umowa dzierżawy przedsiębiorstwa zawarta przez jednego ze współwłaścicieli bez zgody drugiego współwłaściciela jest ważna i jakie są jej konsekwencje dla rozliczenia pożytków?
Odpowiedź sądu
Umowy dzierżawy środków trwałych i wyposażenia przedsiębiorstwa, zawarte przez jednego ze współwłaścicieli bez zgody drugiego, zostały uznane za nieważne przez sądy niższych instancji.
Uzasadnienie
Sądy niższych instancji ustaliły nieważność umów dzierżawy z dnia 1 sierpnia 2004 r. z powodu ich zawarcia bez zgody wnioskodawczyni.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. T. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| J. T. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 224
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o wynagrodzenie za używanie rzeczy ponad udział we współwłasności.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o wynagrodzenie za używanie rzeczy ponad udział we współwłasności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 686
Kodeks cywilny
k.c. art. 207
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne przyjęcie przez Sąd Okręgowy, że uczestnik prowadził działalność gospodarczą w innej formie prawnej po wykreśleniu z ewidencji, podczas gdy taka możliwość nie istniała w ówczesnym stanie prawnym. • Rozliczeniu podlegają jedynie pożytki rzeczywiste, a nie hipotetyczne.
Godne uwagi sformułowania
rozliczeniu między stronami podlegać powinny jedynie realnie pobrane z PUPH „T.” (rzeczy wspólnej) pożytki (art. 686 k.p.c. w zw. z art. 207 k.c.) w okresie od ustania wspólności ustawowej małżeńskiej do dnia 19 listopada 2004 r., i to na podstawie stosownej dokumentacji, jak chociażby rocznych zeznaniach podatkowych, a nie, jak to uczynił Sąd Okręgowy, w oparciu o kalkulacyjne wyliczenie dokonane przez biegłego. • Sąd Najwyższy podziela stanowisko, że podstawę prawną roszczenia o wynagrodzenie za używanie rzeczy ponad udział stanowią przepisy art. 224–225 k.c. • niepodobna podzielić stanowiska Sądu, kluczowego dla tego rozstrzygnięcia, że skarżący prowadził działalność gospodarczą zmieniając jedynie jej formę prawną, skoro w ówczesnym stanie prawnym nie było możliwe przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę kapitałową.
Skład orzekający
Teresa Bielska-Sobkowicz
przewodniczący
Marian Kocon
sprawozdawca
Roman Trzaskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozliczenia majątkowe po ustaniu wspólności ustawowej, w szczególności dotyczące pożytków z przedsiębiorstwa prowadzonego przez jednego z małżonków, a także kwestie dopuszczalności przekształceń formy prawnej działalności gospodarczej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej związanej z przekształceniem jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę kapitałową w określonym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy rozliczeń majątkowych po rozwodzie, co jest tematem powszechnie interesującym. Kluczowe jest tu rozstrzygnięcie dotyczące pożytków z przedsiębiorstwa i interpretacja przepisów dotyczących zmiany formy prawnej działalności gospodarczej.
“Rozwód i przedsiębiorstwo: Jak Sąd Najwyższy rozliczył miliony zysków z firmy po rozstaniu małżonków?”
Dane finansowe
WPS: 3 606 407,98 PLN
spłata udziału w pożytkach przedsiębiorstwa: 3 606 407,98 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.